اگر پدر به فرزند خود آسیب جسمی، روانی یا جنسی وارد کند، چه اقدامی ممکن است؟ آزار و اذیت توسط پدر قابل پیگیری قانونی است و قربانی یا شخص مطلع میتواند با توجه به شدت خطر، موضوع را به پلیس، دادسرا، پزشکی قانونی یا اورژانس اجتماعی ۱۲۳ اطلاع دهد. در وضعیت فوری و احتمال تکرار آسیب، حفظ امنیت کودک یا فرد آسیبدیده بر جمعآوری دلیل مقدم است.
آزار فقط کتکزدن نیست. ضربوجرح، تهدید، حبس یا جلوگیری غیرمتعارف از خروج، توهین مستمر، تحقیر، محرومکردن عمدی از نیازهای ضروری، سوءاستفاده مالی و رفتار جنسی اجباری یا نامناسب میتواند موضوع شکایت قرار گیرد. تشخیص عنوان قانونی به رفتار انجامشده، سن قربانی، میزان آسیب، تکرار عمل و رابطه میان طرفین بستگی دارد.
پدر بودن، مجوز قانونی برای آسیبزدن یا رفتار خلاف کرامت انسانی نیست. با این حال، در پروندههای خانوادگی ممکن است برخی موضوعات مانند تنبیه، حضانت، ولایت، تأمین نفقه و جرم ضربوجرح از نظر حقوقی جداگانه بررسی شوند؛ بنابراین صرف ادعای کلی، بدون توضیح رفتار مشخص و زمان وقوع، معمولاً برای تصمیمگیری کافی نیست.
در پرونده آزار و اذیت توسط پدر، مدارک باید تا حد امکان رفتار، زمان، مکان و نتیجه آن را نشان دهند. گزارش پزشکی قانونی درباره صدمات بدنی یا آثار روانی، گواهی پزشک، پیامها، فایلهای صوتی یا تصویری قابل استناد، گزارش مددکار اجتماعی، شهادت اشخاص مطلع و سوابق مراجعه به درمانگاه یا کلانتری میتواند مؤثر باشد.
برای خطر فوری میتوان با پلیس ۱۱۰ یا اورژانس اجتماعی ۱۲۳ تماس گرفت. شکایت کیفری معمولاً از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و سپس برای تحقیقات به مرجع قضایی صالح ارسال میشود. در جریان رسیدگی، ممکن است ارجاع به پزشکی قانونی، تحقیق از شهود، بررسی محل، اخذ اظهارات کودک با ملاحظات حمایتی و دستورهای تأمینی انجام شود.
اگر قربانی زیر سن قانونی باشد، مادر، قیم، ولی قانونی یا شخص مطلع میتواند موضوع را گزارش کند؛ اما امکان اقدام و شیوه پیگیری به وضعیت سرپرستی و شرایط پرونده بستگی دارد. مراجعه به مشاور حقوقی یا مددکار، بهویژه زمانی که والد دیگر از طرح شکایت میترسد، از تصمیمهای شتابزده جلوگیری میکند.
فرض کنید دختری نوجوان ادعا کند پدرش بارها او را تهدید و کتک زده است. مادر، پس از انتقال او به محل امن، گزارش اورژانس اجتماعی را ثبت میکند و دختر برای معاینه معرفی میشود. در چنین وضعی، آزار و اذیت توسط پدر هنوز صرفاً ادعاست و نتیجه قطعی به گزارش پزشکی، اظهارات شاهدان، پیامهای تهدیدآمیز و سایر تحقیقات بستگی دارد؛ اما ثبت فوری آثار و گزارشها میتواند از تکرار آسیب و از بین رفتن دلایل جلوگیری کند.
تهدید متقابل، انتشار تصاویر خصوصی در شبکههای اجتماعی، جعل یا ویرایش دلیل، گرفتن اقرار با خشونت و تأخیر طولانی در مراجعه پزشکی از اشتباهات مهم است. همچنین نباید کودک را برای حفظ آبرو مجبور به سکوت کرد یا بدون سنجش خطر، او را با پدر متهم روبهرو ساخت. اگر خطر جانی یا جنسی وجود دارد، ابتدا محل امن و حمایت تخصصی فراهم شود.
برای برخورد قانونی با آزار و اذیت توسط پدر، رفتار مشخص را ثبت کنید، امنیت قربانی را در اولویت قرار دهید و از مسیر پلیس، اورژانس اجتماعی، پزشکی قانونی و مرجع قضایی اقدام کنید. عنوان اتهام و نتیجه پرونده به مدارک و شرایط واقعی بستگی دارد و هیچ پاسخ واحدی بدون بررسی جزئیات قابل اعلام نیست.