اگر موعد تحویل آپارتمان پیشفروششده گذشته باشد، چه اقدامی باید انجام داد؟ در صورت اتمام مهلت تحویل ساختمان پیش فروش، خریدار میتواند با بررسی قرارداد، مطالبه تحویل و خسارت تأخیر را پیگیری کند و در موارد مهم، حسب مفاد قرارداد و میزان تخلف، الزام فروشنده به انجام تعهد یا حتی حقوق قراردادی دیگر را بخواهد. صرف گذشتن تاریخ، بهتنهایی نتیجه دعوا را قطعی نمیکند؛ زیرا متن قرارداد، وضعیت پیشرفت پروژه، علت تأخیر و مدارک موجود اهمیت دارد.
نخست باید قرارداد پیشفروش، الحاقیهها و رسیدهای پرداخت بررسی شود. تاریخ تحویل ممکن است بهصورت روز، ماه یا پس از تحقق شرطی مانند اخذ پایانکار و صورتمجلس تفکیکی تعیین شده باشد. اگر موعد بهطور روشن مشخص شده و شرطی برای تمدید آن وجود نداشته باشد، تأخیر فروشنده آسانتر قابل اثبات است. بااینحال، حوادث خارج از اختیار، تغییرات مورد توافق، تأخیر ناشی از تصمیمهای خریدار یا شرط فورسماژور میتواند ارزیابی مسئولیت را تغییر دهد.
برای پیگیری مؤثر، باید رابطه قراردادی، تعهد تحویل و پایان مهلت اثبات شود. مدارک کاربردی عبارتاند از:
اظهارنامه، جایگزین دادخواست نیست؛ اما نشان میدهد خریدار در زمان مناسب مطالبه خود را اعلام کرده است. اگر ساختمان هنوز آماده تحویل نیست، تأمین دلیل میتواند وضعیت موجود را پیش از تغییر یا تکمیل پروژه ثبت کند.
خواسته مناسب به مفاد قرارداد و وضعیت ملک بستگی دارد. خریدار ممکن است الزام فروشنده به تکمیل و تحویل واحد، مطالبه وجهالتزام قراردادی یا خسارت ناشی از تأخیر را مطرح کند. در برخی قراردادها برای هر روز تأخیر مبلغی تعیین شده و در برخی موارد باید خسارت واقعی با نظر کارشناس اثبات شود. مطالبه همزمان چند عنوان خسارت بدون بررسی مبنای قراردادی ممکن است با ایراد مواجه شود.
اگر تخلف اساسی باشد، امکان استفاده از حق فسخ یا سایر ضمانتاجراها نیز باید با قرارداد و مقررات مربوط به پیشفروش ساختمان تطبیق داده شود. مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی و انتخاب مرجع صالح، معمولاً بر اساس موضوع دعوا و محل وقوع ملک انجام میشود. وجود شرط داوری در قرارداد نیز میتواند مسیر رسیدگی را تغییر دهد.
فرض کنید سارا واحدی را با قرارداد رسمی پیشخرید کرده و موعد تحویل آن پایان شهریور تعیین شده است. در آذرماه، پروژه هنوز آسانسور و انشعابهای اصلی ندارد. سارا پس از اتمام مهلت تحویل ساختمان پیش فروش، اظهارنامه ارسال میکند، تأمین دلیل میگیرد و سپس بر اساس قرارداد، الزام به تکمیل و تحویل و مطالبه وجهالتزام را درخواست میکند. اگر فروشنده ثابت کند تأخیر ناشی از تغییرات درخواستی سارا بوده، مبلغ قابل مطالبه ممکن است کاهش یابد یا بخشی از مدت تأخیر از مسئولیت او خارج شود.
پس از اتمام مهلت تحویل ساختمان پیش فروش، اقدام عجولانه مانند فسخ یکطرفه یا توقف پرداختها میتواند خطرناک باشد. ابتدا قرارداد، شرط تمدید، وضعیت واقعی پروژه و مدارک پرداخت بررسی شود؛ سپس با اظهارنامه، تأمین دلیل و انتخاب خواسته مناسب، پیگیری قضایی انجام گیرد. مشاوره با وکیل آشنا با قراردادهای پیشفروش، بهویژه در پروژههای نیمهتمام یا دارای چند خریدار، از طرح دعوای نادرست جلوگیری میکند.