آیا شکایت طرف مقابل درباره درگیری و آسیب بدنی، بدون واقعیت مطرح شده است؟ اگر بتوانید دروغین بودن ادعا را با مدارک معتبر نشان دهید، میتوانید در برابر آن دفاع کنید و در شرایط لازم، موضوع افترا یا گزارش خلاف واقع را نیز پیگیری نمایید. با این حال، صرف صدور قرار منع تعقیب یا حکم برائت، بهتنهایی ثابت نمیکند که شاکی عمداً دروغ گفته است؛ زیرا ممکن است دلیل کافی برای اثبات جرم وجود نداشته باشد، بدون آنکه اصل ادعا ساختگی باشد.
برای پیگیری کیفری، باید میان «اثبات نشدن جرم» و «دروغگویی عمدی» تفاوت گذاشت. اگر شخصی آگاهانه ارتکاب جرم مشخصی مانند ایراد ضرب و جرح را به فردی نسبت دهد و این انتساب فاقد واقعیت باشد، موضوع میتواند با عنوان افترا بررسی شود. اگر دروغ در قالب انتشار مطالب خلاف واقع یا اقدامات زیانبار دیگر مطرح شده باشد، حسب شیوه رفتار و شرایط پرونده، عناوین حقوقی دیگری نیز ممکن است مطرح شوند.
مقام قضایی معمولاً به این موارد توجه میکند:
در پرونده اتهام ضرب و جرح دروغین، دفاع مؤثر معمولاً بر جمعآوری مدارکی متمرکز است که حضور شما در محل، وضعیت جسمی طرفین یا نحوه واقعی وقوع حادثه را روشن کند. گزارش پزشکی قانونی بهتنهایی همیشه تعیینکننده نیست؛ زیرا وجود آسیب، لزوماً هویت ضارب یا زمان دقیق ایجاد آن را اثبات نمیکند.
از حذف پیامها، تهدید شاکی یا انتشار اتهام علیه او در فضای مجازی خودداری کنید؛ چنین اقداماتی ممکن است برای شما پرونده جداگانه ایجاد کند.
ابتدا باید ابلاغیهها را دقیق بررسی و در مهلت مقرر، دفاع خود را در مرجع قضایی ثبت کنید. دفاعیه باید بر تناقضهای مشخص، فقدان دلیل، ایراد در شناسایی ضارب و مدارک قابل بررسی تمرکز داشته باشد، نه صرفاً بر انکار کلی. درخواست بررسی دوربین، تحقیق از شهود و ارجاع موضوع به پزشکی قانونی، در صورت ارتباط با پرونده، قابل طرح است.
چنانچه پس از بررسی اسناد، قرائن کافی درباره انتساب عامدانه و خلاف واقع وجود داشته باشد، میتوان شکایت جداگانهای تنظیم کرد. بهتر است این شکایت پس از مشخص شدن وضعیت پرونده اصلی و با پیوست کردن مستندات مطرح شود. نتیجه اتهام ضرب و جرح دروغین وابسته به اثبات عناصر قانونی و سوءنیت است و خودکار یا تضمینشده نیست.
فرض کنید «الف» ادعا کند «ب» در پارکینگ به او ضربه زده و برای این موضوع گواهی پزشکی ارائه دهد. «ب» فیلم دوربین را ارائه میکند که نشان میدهد هنگام ادعای حمله، او در محل حضور نداشته است. همچنین پیامهای موجود نشان میدهد «الف» پیش از شکایت، او را به طرح اتهام تهدید کرده است. در این وضعیت، فیلم میتواند دفاع «ب» را تقویت کند و پیامها نیز قرینهای برای بررسی انگیزه شاکی باشد؛ اما مرجع قضایی باید اصالت فیلم، زمان ضبط و ارتباط پیامها با حادثه را احراز کند. این مدارک ممکن است زمینه رسیدگی به اتهام ضرب و جرح دروغین را فراهم کنند، ولی نتیجه نهایی به مجموعه دلایل بستگی دارد.
در برابر شکایت ساختگی، سریع، مستند و محترمانه دفاع کنید. برائت یا منع تعقیب را با اثبات عمدی بودن دروغ یکی ندانید و برای شکایت متقابل، مدارک مستقل فراهم کنید. مشورت با وکیل کیفری، بهویژه در پروندههایی که شاهد، فیلم یا ادعای آسیب بدنی وجود دارد، میتواند از تصمیمهای شتابزده و تشدید اختلاف جلوگیری کند.