آیا مستأجر یا مالک واحد میتواند بدون درج نام خود در سند، از پارکینگ و انباری ساختمان استفاده کند؟ پاسخ این است که اجازه استفاده از پارکینگ و انباری زمانی معتبر و قابل استناد است که از سوی مالک یا دارنده قانونی حق، بهصورت روشن و ترجیحاً کتبی صادر شود و با سند مالکیت، قرارداد اجاره، صورتمجلس تفکیکی و مقررات ساختمان تعارض نداشته باشد. صرف سکونت در یک واحد، بهتنهایی حق استفاده انحصاری از محل خاصی را ایجاد نمیکند.
پارکینگ یا انباری ممکن است در سند مالکیت بهعنوان قسمت اختصاصی، در صورتمجلس تفکیکی به یک واحد منتسب، یا در شمار قسمتهای مشاع ساختمان قرار گرفته باشد. در حالت اختصاصی، مالک اصولاً میتواند حق استفاده را به مستأجر یا شخص دیگری واگذار کند؛ مگر آنکه قرارداد یا مقررات معتبر ساختمان محدودیتی ایجاد کرده باشد. در قسمت مشاع، هیچ مالک یا ساکنی نمیتواند بدون رضایت سایر ذیحقان، محل را بهطور انحصاری تصرف کند.
همچنین باید میان «اجازه استفاده» و «انتقال مالکیت» تفاوت گذاشت. اجازه، معمولاً حقی موقت یا قابل رجوع در حدود قرارداد است و مالکیت عین یا حق دائمی ایجاد نمیکند. اگر پارکینگ مزاحم، شمارهگذارینشده یا متعلق به واحد دیگری باشد، توافق خصوصی اشخاص نیز ممکن است در برابر مالک واقعی یا سایر مالکان قابل استناد نباشد.
برای کاهش اختلاف، بهتر است توافق در قرارداد اجاره یا نوشتهای جداگانه تنظیم شود و مشخصات کامل طرفین، نشانی ساختمان، شماره واحد، شماره یا موقعیت پارکینگ و انباری، مدت استفاده و حدود مسئولیتها در آن بیاید. مدارک کاربردی عبارتاند از:
در متن باید مشخص شود هزینه تعمیر، خسارت ناشی از استفاده نادرست، شارژ، نگهداری وسایل و مسئولیت سرقت احتمالی بر عهده چه شخصی است. عبارتهای مبهم مانند «استفاده از پارکینگ ساختمان» بدون تعیین محل، میتواند منشأ اختلاف شود.
نخست، مدارک و شواهدی مانند قرارداد، پیامها، عکس محل، شهادت شهود و صورتجلسه مدیر ساختمان را حفظ کنید. سپس درخواست کتبی خود را برای رفع ممانعت یا تحویل محل ارسال کنید. اگر توافق حاصل نشود، حسب موضوع میتوان برای مطالبه حق استفاده، رفع مزاحمت یا ممانعت از حق، تخلیه یا مطالبه خسارت به مرجع قضایی صالح مراجعه کرد. انتخاب عنوان دعوا به وضعیت سند، نوع تصرف و مدارک موجود وابسته است؛ بنابراین نتیجه را نمیتوان صرفاً بر اساس ادعای شفاهی پیشبینی کرد.
مدیر ساختمان نیز میتواند حدود استفاده از قسمتهای مشترک و رعایت نظم پارکینگ را پیگیری کند، اما معمولاً اختیار انتقال مالکیت یا واگذاری دائمی محل متعلق به دیگری را ندارد. استفاده از قفل، زنجیر یا سد کردن مسیر عبور نیز ممکن است مسئولیت مدنی و در شرایطی مسئولیتهای دیگری ایجاد کند.
فرض کنید مالک واحد ۳، اجازه استفاده از پارکینگ و انباری اختصاصیافته به همان واحد را برای مدت اجاره به مستأجر میدهد، اما مستأجر محل را به شخص دیگری واگذار میکند. اگر قرارداد، واگذاری به غیر را ممنوع کرده باشد، مالک میتواند به مستأجر اخطار دهد و حسب مفاد قرارداد، حق فسخ یا مطالبه خسارت را بررسی کند. در مقابل، اگر محل در سند واحد ۳ درج نشده و در واقع مشاع باشد، مالک نمیتواند صرفاً با یک نوشته خصوصی، حق انحصاری برای مستأجر ایجاد کند.
اعتبار اجازه استفاده از پارکینگ و انباری به مالکیت یا اختیار قانونی اجازهدهنده، وضعیت اختصاصی یا مشاع محل و مفاد قرارداد بستگی دارد. پیش از امضا، محل را دقیق شناسایی، مدارک را بررسی و مسئولیت هزینهها و خسارتها را روشن کنید. اجازه استفاده از پارکینگ و انباری بدون تعیین مدت و حدود حق، اگرچه ممکن است میان طرفین قرینهای ایجاد کند، برای جلوگیری از اختلاف و اثبات حق در مراجع رسمی کافی و مطمئن نیست.