آیا برای مطالبه مهریه باید مستقیماً به دادگاه مراجعه کرد؟ خیر؛ در بیشتر موارد، اجرای مهریه از طریق اداره ثبت از دفتر ازدواج آغاز میشود و پس از صدور اجراییه، امکان توقیف اموال، حساب بانکی، خودرو یا حقوق زوج وجود دارد. این مسیر معمولاً برای سند رسمی ازدواج کاربرد دارد و سرعت آن به کامل بودن مدارک، شناسایی اموال و وضعیت ابلاغ بستگی دارد.
مهریه مندرج در سند رسمی ازدواج، در اصل یک تعهد رسمی و لازمالاجراست؛ بنابراین زوجه میتواند با مراجعه به دفترخانهای که عقد در آن ثبت شده، صدور اجراییه را درخواست کند. پس از صدور اجراییه، پرونده به واحد اجرای اسناد لازمالاجرا ارسال میشود. اگر مهریه خارج از سند ازدواج، مانند طلا یا مال دیگری باشد، ابتدا باید قابلیت مطالبه و دلیل آن بررسی شود و ممکن است طرح دعوای حقوقی ضرورت پیدا کند.
زوج پس از ابلاغ اجراییه، مهلت قانونی برای اجرای تعهد، معرفی مال یا ارائه دلیل ناتوانی مالی دارد. صرف ثبت درخواست، بهخودیخود به معنای توقیف فوری همه اموال نیست؛ زیرا مال باید متعلق به زوج، قابل توقیف و خارج از مستثنیات دین باشد.
اصل یا رونوشت سند ازدواج، کارت ملی، شناسنامه و اطلاعات قابل دسترس درباره محل کار، حساب بانکی، خودرو یا املاک زوج از مدارک مهم هستند. اگر زوجه وکالتنامه یا وکیل دادگستری داشته باشد، مدارک نمایندگی نیز لازم است. در اجرای مهریه از طریق اداره ثبت، معرفی دقیق مال معمولاً روند توقیف را آسانتر میکند؛ در مقابل، ادعای کلی درباره دارایی بدون نشانی یا مشخصات کافی ممکن است نتیجه عملی نداشته باشد.
خیر. منزل متناسب با شأن زوج، اثاث ضروری زندگی، ابزار کار لازم برای امرار معاش و برخی موارد دیگر ممکن است در شمار مستثنیات دین قرار گیرند. تشخیص مصداق به وضعیت مالی، شغلی و خانوادگی بدهکار و نظر مرجع اجرا وابسته است. همچنین انتقال مال پس از اطلاع از مطالبه، در شرایطی میتواند موضوع بررسی حقوقی یا کیفری قرار گیرد؛ اما صرف هر انتقالی، بدون احراز عناصر قانونی، جرم قطعی محسوب نمیشود.
فرض کنید سارا دارای سند ازدواج رسمی و مهریه ۱۱۰ سکه است و از محل کار همسرش اطلاع دارد. او با تکمیل مدارک، اجرای مهریه از طریق اداره ثبت را آغاز میکند و پس از ابلاغ اجراییه، درخواست شناسایی و توقیف بخشی از حقوق زوج را میدهد. اگر میزان توقیف با مقررات مربوط سازگار باشد و حقوق مزبور مستثنی نباشد، بخشی از آن تا تسویه بدهی کسر میشود. اگر زوج ناتوانی مالی خود را مطرح کند، نتیجه به دلایل، درآمد و تشخیص مرجع صالح بستگی خواهد داشت.
ثبت برای سند رسمی ازدواج و شناسایی سریع برخی اموال گزینه مناسبی است؛ اما اگر مالی پیدا نشود، درباره اعسار اختلاف ایجاد شود یا نیاز به تصمیم قضایی وجود داشته باشد، ادامه پیگیری در دادگاه اهمیت پیدا میکند. اجرای مهریه از طریق اداره ثبت مانع استفاده از حقوق قانونی دیگر نیست، ولی انتخاب همزمان مسیرها بدون توجه به وضعیت پرونده میتواند موجب اطاله یا ایراد شکلی شود.
برای شروع، سند ازدواج و اطلاعات مالی زوج را آماده و از دفترخانه رسمی ازدواج درخواست اجراییه کنید. پیش از هر اقدام، وضعیت مستثنیات دین، امکان توقیف حقوق و تفاوت میان مطالبه مهریه و اثبات اعسار را بررسی کنید تا تصمیم شما بر پایه مدارک واقعی و شرایط پرونده باشد.