آیا صرف سکونت زوجین در یک خانه، مالکیت شوهر بر آن ملک را ثابت میکند؟ خیر؛ ادعای دروغ زوجه در خصوص مالکیت زوج به ملک در حال سکونت بهتنهایی دلیل مالکیت نیست و باید با سند رسمی، سوابق ثبتی یا دلایل معتبر دیگر اثبات شود. سکونت ممکن است ناشی از اجاره، اذن مالک، سکونت در ملک والدین یا استفاده موقت از خانه باشد و هیچیک بهطور خودکار مالکیت زوج را نشان نمیدهد.
مهمترین دلیل مالکیت، سند رسمی و اطلاعات دفتر املاک است. اگر سند به نام شخص دیگری باشد، اصل بر مالکیت همان فرد است؛ مگر اینکه انتقال، وکالت، بیع یا حق دیگری با دلیل معتبر اثبات شود. سند عادی نیز ممکن است در روابط طرفین ارزش اثباتی داشته باشد، اما در برابر سند رسمی و سوابق ثبتی، اعتبار آن باید دقیقاً بررسی شود.
تصرف و سکونت، فقط میتواند یک قرینه باشد و معمولاً برای اثبات قطعی مالکیت کافی نیست. بنابراین، اگر زوجه در دادخواست یا دفاعیات خود خانه را متعلق به زوج معرفی کرده باشد، زوج میتواند با ارائه مدارک، نادرستی این ادعا را نشان دهد؛ البته اثبات اشتباه یا دروغ بودن ادعا با صرف انکار انجام نمیشود.
بهتر است مدارک همراه با لایحهای منظم به مرجع رسیدگی ارائه شود. درخواست استعلام از اداره ثبت، بررسی پرونده ثبتی و در موارد لازم ارجاع موضوع به کارشناسی، میتواند ابهام درباره مالکیت را کاهش دهد. اظهارات شفاهی، پیامک یا شهادت اشخاصی که اطلاع مستقیم ندارند، ممکن است ارزش محدودی داشته باشد.
هر ادعای نادرست الزاماً جرم نیست. اگر زوجه صرفاً در یک پرونده مدنی، مالکیت زوج را بهاشتباه یا بدون دلیل مطرح کند، معمولاً موضوع در همان پرونده از طریق دفاع و ارائه دلیل بررسی میشود. اما اگر عمداً و با شرایط قانونی، مطلب خلاف واقع را برای اضرار به زوج یا تشویش اذهان منتشر کند، یا در جایگاه شاهد رسمی شهادت خلاف واقع بدهد، ممکن است مسئولیت کیفری یا مدنی مطرح شود.
برای طرح شکایت، باید متن دقیق اظهارات، مرجع بیان آن، عمد و آثار زیانبار رفتار مشخص باشد. همچنین نسبت دادن جرم به زوج، با انتشار خبر خلاف واقع یا صرفاً ادعای مالکیت یکسان نیست و عنوان حقوقی هرکدام باید جداگانه بررسی شود.
برای نمونه، زوجه در دعوایی مالی، خانهای را که زوج در آن سکونت دارد متعلق به او معرفی میکند. زوج با ارائه اجارهنامهای به نام پدر خود و استعلام ثبتی، نشان میدهد ملک متعلق به پدر است و او فقط مستأجر یا استفادهکننده با اجازه مالک بوده است. در این وضعیت، ادعای دروغ زوجه در خصوص مالکیت زوج به ملک در حال سکونت ممکن است در ارزیابی ادله رد شود، اما نتیجه نهایی به مدارک، نحوه طرح ادعا و تصمیم مرجع رسیدگی وابسته است.
زوج باید ابتدا نسخه اظهارات یا دادخواست را دریافت و مشخص کند ادعا در کدام پرونده و برای چه هدفی مطرح شده است. سپس با لایحه دفاعی، مالک واقعی، مبنای سکونت و مدارک ثبتی را توضیح دهد. از تهدید، انتشار پاسخ در شبکههای اجتماعی یا طرح شکایت کیفری بدون دلیل کافی باید پرهیز کرد؛ زیرا ممکن است اختلاف را پیچیدهتر کند.
ادعای دروغ زوجه در خصوص مالکیت زوج به ملک در حال سکونت بدون سند و دلیل معتبر، مالکیت ایجاد نمیکند. تعیین مالک واقعی با اسناد، سوابق ثبتی و بررسی علت تصرف انجام میشود و مسئولیت کیفری نیز فقط در صورت وجود شرایط قانونی قابل طرح است.