آیا نوجوانی که هنوز ۱۸ ساله نشده میتواند در فراجا استخدام شود؟ استخدام نیروی انتظامی با سن زیر 18 در قالب استخدام رسمی، پیمانی یا پذیرش عادی، اصولاً امکانپذیر نیست؛ زیرا داوطلب باید حداقل سن مقرر در دفترچه یا آگهی همان دوره را داشته باشد که معمولاً ۱۸ سال تمام در زمان ثبتنام یا بررسی مدارک است. این شرط با رضایت والدین، داشتن مدرک تحصیلی یا معرفینامه اشخاص مختلف جایگزین نمیشود.
شرایط سنی استخدام نیروی انتظامی در هر فراخوان، بر اساس نوع رسته، مقطع تحصیلی، جنسیت، سهمیه و نیاز سازمان اعلام میشود. بنابراین، ملاک نهایی فقط عنوان عمومی استخدام نیست، بلکه متن آخرین آگهی رسمی اهمیت دارد. گاهی برای برخی مشاغل یا دارندگان مدارک دانشگاهی، سقف سنی متفاوت تعیین میشود؛ اما این تفاوت معمولاً به معنای حذف حداقل سن قانونی نیست.
باید میان فعالیتهای آموزشی، فرهنگی یا عضویت افتخاری با استخدام تفاوت گذاشت. حضور نوجوان در برنامههای دانشآموزی، دورههای آموزشی یا فعالیتهای مجاز اجتماعی، به خودی خود رابطه استخدامی ایجاد نمیکند و حقوق، مزایا، جایگاه سازمانی یا صلاحیت انجام وظایف انتظامی را به همراه ندارد.
وظایف انتظامی با حمل تجهیزات، اعمال اقتدار عمومی، رعایت سلسلهمراتب سازمانی و گاهی مواجهه با موقعیتهای پرخطر همراه است. به همین دلیل، استخدام در این نهاد تابع مقررات اختصاصی و کنترلهای گزینشی است و نمیتوان آن را مانند یک کار عادی برای نوجوانان در نظر گرفت. مقررات حمایت از کودکان و نوجوانان، قواعد کار و ضوابط استخدامی دستگاههای نظامی و انتظامی در کنار هم بررسی میشوند.
حتی اگر فرد زیر ۱۸ سال از نظر جسمی آماده باشد یا والدین او رضایت کتبی بدهند، این رضایت معمولاً شرط حداقل سن استخدام را از بین نمیبرد. همچنین ثبت اطلاعات در سامانه، دعوت به آزمون یا دریافت کد رهگیری، به معنای احراز نهایی شرایط و ایجاد حق استخدام نیست.
برای کسی که هنوز به حداقل سن نرسیده، اقدام درست این است که زمان فراخوانهای بعدی، تغییرات شرایط سنی و مدارک مورد نیاز را از درگاه رسمی استخدام فراجا یا واحد گزینش استان پیگیری کند. مراجعه به واسطهها و پرداخت وجه برای «حل مشکل سن» میتواند نشانه فریب یا کلاهبرداری باشد.
فرض کنید امیر در زمان ثبتنام ۱۷ سال و ۱۰ ماه دارد و با رضایت پدر خود برای استخدام نیروی انتظامی با سن زیر 18 درخواست میدهد. اگر آگهی، حداقل سن ۱۸ سال تمام را در تاریخ ثبتنام مقرر کرده باشد، واحد پذیرش میتواند درخواست او را نپذیرد. امیر نمیتواند صرفاً با استناد به رضایتنامه والدین یا موفقیت در آزمون اولیه، الزام سنی را نادیده بگیرد. البته اگر متن آگهی، تاریخ دیگری را برای احراز سن تعیین کرده باشد، نتیجه بر اساس همان تاریخ بررسی میشود.
استخدام نیروی انتظامی با سن زیر 18 در مسیر عادی استخدامی قابل اتکا نیست و استخدام نیروی انتظامی با سن زیر 18 نباید با فعالیتهای آموزشی یا افتخاری اشتباه گرفته شود. داوطلب باید آخرین آگهی رسمی را بررسی، تاریخ مؤثر محاسبه سن را پیدا و از ارائه مدارک نادرست یا پرداخت پول به واسطهها خودداری کند. اگر درباره رد درخواست یا تفسیر شرط سنی اختلافی ایجاد شود، پیگیری ابتدا از مرجع گزینش و سپس از مسیرهای اداری و قانونی متناسب با موضوع انجام میشود.