آیا هیات مدیره میتواند از بخشهای مشاع ساختمان برای جبران حقالزحمه یا هزینههای خود استفاده کند؟ پاسخ کوتاه این است که استفاده از ملک مشاع ساختمان بعنوان حقوق هیات مدیره ساختمان، بدون تصویب معتبر مجمع عمومی و بدون رعایت حقوق همه مالکان، اصولاً مجاز نیست. مشاعات مانند راهرو، پارکینگ مشترک، پشتبام، حیاط، لابی و اتاق تأسیسات متعلق به همه مالکان هستند و هیات مدیره فقط اختیار اداره و نگهداری آنها را دارد، نه تملک یا بهرهبرداری شخصی.
هیات مدیره نماینده اجرایی مجمع عمومی است و وظیفه آن اجرای تصمیمهای قانونی، حفظ ساختمان، دریافت شارژ و پیگیری امور مشترک است. این سمت، برای اعضا حق مالکیت جداگانه نسبت به مشاعات ایجاد نمیکند. بنابراین، تصرف انحصاری در بخشی از ساختمان، واگذاری آن به شخص ثالث، نصب تجهیزات اختصاصی یا تبدیل یک فضای مشترک به محل کار شخصی، نیازمند بررسی عنوان ملک و تصمیم معتبر مالکان است.
حتی در صورت موافقت شفاهی چند مالک، اگر استفاده مورد نظر به حقوق سایر مالکان آسیب بزند یا با مقررات ساختمان و اسناد مالکیت تعارض داشته باشد، ممکن است قابل اعتراض باشد. موافقت باید تا حد امکان در صورتجلسه مجمع عمومی، با ذکر مدت، هدف، نحوه استفاده و مسئول پرداخت هزینهها ثبت شود.
اگر مجمع عمومی بخواهد به اعضای هیات مدیره پاداش یا حقالزحمه بدهد، روش روشنتر و کمخطرتر، تعیین مبلغ مشخص و ثبت آن در صورتجلسه و بودجه ساختمان است. استفاده از پارکینگ، انباری، فضای تبلیغاتی یا سایر منافع مشاع به جای وجه نقد، باید با رعایت حد نصاب و تشریفات تصمیمگیری ساختمان انجام شود و نباید موجب محرومیت نامتعارف دیگران شود.
برای اعتراض، ابتدا باید مدارک مالکیت یا اجاره، صورتجلسات مجمع، آییننامه داخلی، تصاویر، پیامها، گزارش مدیر یا شهادت مطلعان جمعآوری شود. ارسال اظهارنامه میتواند درخواست توقف استفاده یا ارائه مستند تصمیم مجمع را رسمی کند. در صورت ادامه تصرف، بسته به موضوع، امکان طرح دعوای مناسب مانند رفع ممانعت از حق، رفع مزاحمت، الزام به اعاده وضع یا مطالبه خسارت وجود دارد؛ عنوان دقیق دعوا به نوع تصرف و مدارک بستگی دارد.
در این وضعیت، استفاده از ملک مشاع ساختمان بعنوان حقوق هیات مدیره ساختمان بهتنهایی دلیل قانونی بودن تصرف نیست. مرجع رسیدگی نیز نتیجه را بر اساس سند، صورتجلسه، حدود مشاع و میزان خسارت تعیین میکند؛ بنابراین تهدید، تغییر قفل یا جلوگیری خودسرانه از ورود، اقدام مناسبی نیست.
فرض کنید هیات مدیره یک اتاقک مشاع کنار پارکینگ را برای سه سال به یکی از اعضا اختصاص داده و آن را به عنوان حقالزحمه اعلام کرده است. اگر صورتجلسه مجمع با دعوت صحیح، رأی لازم و تعیین مدت وجود داشته باشد، این تصمیم میتواند مبنای بررسی اعتبار استفاده قرار گیرد؛ اما اگر فقط دو عضو هیات مدیره آن را تصویب کرده باشند، سایر مالکان میتوانند نسبت به تصرف اعتراض کنند. در چنین پروندهای، استفاده از ملک مشاع ساختمان بعنوان حقوق هیات مدیره ساختمان ادعاست و اثبات آن به وجود اختیار، رضایت معتبر و رعایت حقوق شرکا وابسته است.
هیات مدیره حق اداره مشاعات را دارد، نه استفاده شخصی و خودسرانه از آنها. پرداخت حقالزحمه باید شفاف، مصوب و قابل محاسبه باشد. پیش از هر واگذاری یا بهرهبرداری، اسناد مالکیت، مقررات ساختمان و صورتجلسه مجمع بررسی شود تا تصمیمی که برای جبران خدمت گرفته شده، به اختلاف، مطالبه خسارت یا دعوای رفع تصرف منتهی نشود.