آیا میتوان مساحت ملک را در دادخواست بهصورت تقریبی نوشت؟ بله، اعلام متراژ تقریبی در دادخواست در برخی پروندههای ملکی، بهویژه زمانی که مساحت دقیق از اسناد یا نقشه ثبتی قابل استخراج نیست، ممکن است؛ اما باید علت تقریبی بودن، مشخصات کامل ملک و روش تعیین مساحت نهایی نیز بیان شود. درج عددی مبهم بدون تعیین حدود و موقعیت ملک میتواند باعث اخطار رفع نقص، مطالبه توضیح یا دشوار شدن رسیدگی شود.
در دادخواست، خواسته باید تا حد امکان روشن و قابل رسیدگی باشد. اگر ملک دارای پلاک ثبتی، آدرس دقیق، حدود اربعه یا سند رسمی باشد، صرف اختلاف جزئی در متراژ معمولاً مانع شناسایی آن نیست. برای نمونه، خواهان میتواند مساحت را «حدود ۱۲۰ مترمربع، مطابق سند و با احتمال اختلاف ناشی از برداشت نقشه» اعلام کند.
با این حال، اگر متراژ یکی از ارکان اصلی خواسته باشد، مانند مطالبه تحویل مقدار معینی از زمین، افراز، خلع ید از بخشی از ملک یا الزام به تنظیم سند رسمی، دادگاه به اطلاعات دقیقتری نیاز دارد. در این وضعیت، اعلام متراژ تقریبی در دادخواست باید همراه با درخواست ارجاع امر به کارشناس یا تعیین مساحت بر اساس سوابق ثبتی مطرح شود.
مساحت تقریبی یعنی خواهان عددی نزدیک به واقعیت ارائه میکند، اما تعیین دقیق آن را به سند، نقشهبرداری یا کارشناسی وابسته میداند. خواسته مبهم، برعکس، بهگونهای نوشته میشود که ملک یا موضوع دعوا قابل شناسایی نباشد؛ مانند عبارت «مقداری از زمین واقع در اطراف روستا» بدون ذکر نشانی، حدود یا مشخصات ثبتی.
برای کاهش ایراد، این اطلاعات را تا حد امکان درج کنید:
دادگاه ابتدا اسناد و توضیحات طرفین را بررسی میکند و در صورت وجود اختلاف، ممکن است موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع دهد. کارشناس با بررسی سند، نقشه، سوابق ثبتی، وضع موجود و حدود ملک، مساحت را محاسبه میکند. نتیجه کارشناسی برای دادگاه اهمیت دارد، اما بهتنهایی و در همه پروندهها قطعی نیست و طرفین میتوانند در مهلت قانونی به آن اعتراض کنند.
اگر اختلاف ناشی از تجاوز، عقبنشینی، تغییر حدود یا اشتباه ثبتی باشد، ممکن است علاوه بر کارشناسی، اصلاح سند یا رسیدگی ثبتی نیز ضرورت پیدا کند. بنابراین، عدد تقریبی نباید جایگزین دلیل مالکیت یا دلیل تصرف شود؛ متراژ، ادعاست و سند، نقشه و کارشناسی ابزار اثبات یا اصلاح آن هستند.
فرض کنید شخصی بر اساس مبایعهنامه، یک قطعه زمین با مساحت «حدود ۵۰۰ مترمربع» خریداری کرده، اما در سند رسمی فروشنده، مساحت ۴۸۲ مترمربع درج شده است. خریدار میتواند با اعلام متراژ تقریبی در دادخواست، الزام به تنظیم سند رسمی همان قطعه را بخواهد، مشروط بر اینکه حدود، نشانی و پلاک ثبتی روشن باشد. دادگاه احتمالاً برای تطبیق مبایعهنامه با وضع ثبتی و تعیین مساحت واقعی، موضوع را به کارشناس ارجاع میدهد. نتیجه پرونده به مفاد قرارداد، امکان تفکیک، سوابق ثبتی و میزان اختلاف بستگی دارد.
نوشتن عدد متفاوت در دادخواست، سند و مبایعهنامه بدون توضیح، حذف پلاک ثبتی، درخواست محکومیت بر اساس مساحت نامعلوم و بیتوجهی به هزینه دادرسی یا ارزش خواسته از خطاهای رایج است. پیش از ثبت دادخواست، بهتر است متن قرارداد، سند، نقشه و سوابق ثبتی با یکدیگر تطبیق داده شوند.
اعلام متراژ تقریبی در دادخواست زمانی قابل دفاعتر است که ملک با نشانی، حدود و مشخصات ثبتی بهطور کامل معرفی شود و تعیین مساحت نهایی به کارشناسی یا استعلام رسمی واگذار گردد. اگر اختلاف اساسی است، خواسته، دلایل و درخواست کارشناسی باید دقیق و هماهنگ نوشته شوند تا احتمال ایراد شکلی و اطاله رسیدگی کاهش یابد.