انصراف از مطالبه مهریه در اجرای ثبت
انصراف از مطالبه مهریه در اجرای ثبت معمولاً با ثبت درخواست کتبی در همان اداره اجرای اسناد رسمی که پرونده را تشکیل داده انجام میشود، اما این اقدام لزوماً به معنای بخشیدن مهریه یا از بین رفتن حق مطالبه نیست. در انصراف از مطالبه مهریه در اجرای ثبت، زوجه ممکن است فقط ادامه عملیات اجرایی را متوقف کند؛ برای مثال، اگر پس از توقیف حساب یا خودرو زوج با او توافق شود، میتوان با مراجعه به اجرای ثبت، توقف یا مختومه شدن پرونده را درخواست کرد، ولی برای جلوگیری از ادعاهای بعدی باید مشخص شود که هدف، صرفاً پس گرفتن درخواست اجرایی است یا ابراء و بخشش قطعی مهریه.
تفاوت انصراف از پیگیری با بخشش مهریه
مهمترین نکته این است که «پس گرفتن درخواست اجرا» با «اسقاط یا ابراء دین مهریه» یکسان نیست. اگر زوجه فقط اعلام کند که در حال حاضر قصد ادامه عملیات اجرایی ندارد، اصل حق مالی او ممکن است باقی بماند. در چنین حالتی، بسته به متن درخواست و تصمیم مرجع اجرا، پرونده متوقف یا مختومه میشود؛ اما امکان طرح دوباره موضوع، بهویژه در صورت باقی بودن دین و نبود توافق قطعی، میتواند مطرح باشد.
در مقابل، اگر زوجه در سند رسمی، اقرارنامه یا توافق معتبر اعلام کند که تمام یا بخشی از مهریه را بخشیده، ابراء کرده یا نسبت به آن هیچ ادعایی ندارد، آثار حقوقی این اقدام بسیار گستردهتر است. بنابراین پیش از امضای عباراتی مانند «بذل کلیه مهریه»، «ابراء ذمه زوج» یا «اسقاط هرگونه ادعا»، باید دقیقاً مشخص شود که این عبارات شامل کل مهریه، بخشی از آن، اقساط پرداختنشده یا خسارتهای احتمالی نیز میشود یا خیر.
اگر توافق طرفین مشروط باشد، برای نمونه زوج متعهد شده باشد مبلغی را در چند مرحله پرداخت کند، بهتر است تا زمان انجام کامل تعهد، از امضای سندی که نشاندهنده تسویه قطعی است خودداری شود. در توافق باید مبلغ، تعداد اقساط، تاریخ سررسید، روش پرداخت، ضمانت اجرا و تکلیف پرونده اجرای ثبت بهروشنی نوشته شود.
مرجع صالح و روش ثبت درخواست
درخواست باید به اداره اجرای اسناد رسمی لازمالاجرا ارائه شود که پرونده اجرایی در آن تشکیل شده است. اگر پرونده از طریق دفترخانه اسناد رسمی آغاز شده باشد، دفترخانه ممکن است راهنمایی لازم برای ارسال یا ثبت درخواست را ارائه کند، اما تصمیم درباره توقف عملیات، رفع توقیف و مختومه شدن پرونده با مرجع اجرای مربوط است.
برای ثبت درخواست، زوجه یا وکیل قانونی او باید مشخصات پرونده را بهدرستی درج کند. شماره پرونده اجرایی، شماره اجراییه، مشخصات سند ازدواج، نام و کد ملی طرفین و نشانی محل اجرای پرونده از اطلاعات مهم هستند. در صورت حضور وکیل، ارائه وکالتنامه معتبر با اختیار کافی برای انصراف، سازش، دریافت وجوه و رفع توقیف اهمیت دارد.
- اصل یا تصویر برابر با اصل سند هویتی متقاضی
- مشخصات سند ازدواج و شماره پرونده اجرایی
- اصل وکالتنامه، در صورت اقدام توسط وکیل
- توافقنامه یا رسید پرداخت، در صورت وجود توافق با زوج
- مدارک مربوط به مال یا حساب توقیفشده، در صورت درخواست رفع توقیف
بهتر است درخواست در دو نسخه تهیه شود و یک نسخه دارای رسید یا شماره ثبت نزد متقاضی باقی بماند. اگر درخواست از طریق سامانه یا دفاتر خدمات مربوط ثبت میشود، رسید الکترونیکی، کد رهگیری و تصویر متن ارسالشده باید نگهداری شود.
مراحل عملی توقف یا مختومه کردن پرونده
در عمل، انصراف از مطالبه مهریه در اجرای ثبت با بررسی وضعیت پرونده شروع میشود. ابتدا باید مشخص شود که اجراییه در چه مرحلهای قرار دارد؛ آیا فقط ابلاغ شده، مالی توقیف شده، ارزیابی انجام گرفته، آگهی مزایده منتشر شده یا عملیات فروش انجام شده است. هرچه پرونده جلوتر رفته باشد، توقف برخی اقدامات نیازمند تصمیم فوری و بررسی آثار اقدامات انجامشده خواهد بود.
- دریافت آخرین وضعیت پرونده از اداره اجرا و بررسی اقدامات ثبتشده
- تنظیم درخواست روشن با ذکر شماره پرونده و علت انصراف
- ارائه درخواست توسط زوجه یا وکیل دارای اختیار
- دریافت رسید ثبت و پیگیری تصمیم مسئول اجرا
- درخواست رفع توقیف از اموال، حسابها یا حقوق مالی در صورت صدور دستور توقیف
- اطمینان از ثبت تصمیم نهایی در پرونده و دریافت گواهی یا رونوشت آن
صرف ارائه درخواست همیشه به معنای رفع فوری همه محدودیتها نیست. اگر حساب بانکی، خودرو، ملک یا حقوق زوج توقیف شده باشد، لازم است دستور رفع توقیف در سوابق مربوط ثبت و به مرجع ذیربط ابلاغ شود. همچنین اگر ممنوعالخروجی یا محدودیت دیگری ایجاد شده باشد، باید بهطور جداگانه درباره رفع آن درخواست و پیگیری شود؛ این آثار در همه پروندهها خودکار و همزمان برطرف نمیشوند.
اگر مزایده در حال برگزاری باشد یا تشریفات فروش انجام شده باشد، باید بدون تأخیر درخواست ارائه شود. پس از انتقال رسمی مال یا واریز وجه حاصل از فروش، وضعیت حقوقی پیچیدهتر میشود و انصراف ممکن است نتواند همه اقدامات قبلی را بیاثر کند. به همین دلیل، توافق با زوج نباید فقط شفاهی باشد و بهتر است پیش از هر امضا، آخرین وضعیت پرونده از اداره اجرا دریافت شود.
نمونه درخواست کتبی
در ادامه نمونهای از درخواست قابل استفاده ارائه میشود. متن باید بر اساس هدف واقعی متقاضی تنظیم شود؛ اگر منظور فقط توقف عملیات است، نباید عباراتی به کار رود که بهطور ناخواسته به معنای بخشش یا ابراء قطعی مهریه باشد. عبارت انصراف از مطالبه مهریه در اجرای ثبت در این درخواست باید با خواسته واقعی متقاضی هماهنگ باشد و در صورت وجود توافق، شرایط آن نیز ضمیمه شود.
ریاست محترم اداره اجرای اسناد رسمی لازمالاجرا
با سلام،
اینجانب .......... فرزند .......... به شماره ملی ..........، به عنوان زوجه سند ازدواج شماره .......... تنظیمشده در دفترخانه شماره ..........، در پرونده اجرایی شماره .......... علیه آقای .......... فرزند ..........، به استحضار میرسانم با توجه به توافق انجامشده میان طرفین، در حال حاضر تقاضای توقف ادامه عملیات اجرایی و بررسی درخواست انصراف از مطالبه مهریه در اجرای ثبت را دارم.
خواهشمند است دستور فرمایید پس از بررسی سوابق پرونده، اقدامات اجرایی ادامه نیابد و در صورت امکان، نسبت به رفع توقیف اموال و حسابهای توقیفشده و ثبت تصمیم نهایی در پرونده اقدام شود. این درخواست صرفاً به منظور توقف عملیات اجرایی ارائه شده و در صورتی که بخشش یا ابراء قطعی تمام یا قسمتی از مهریه مورد نظر باشد، مراتب باید در سند جداگانه و با ذکر دقیق میزان و شرایط آن تنظیم شود.
نام و نام خانوادگی، امضا، تاریخ، شماره تماس و نشانی متقاضی
تکلیف هزینهها و اقدامات انجامشده
هزینههای اجرایی و مبالغی که در مراحل مختلف پرونده پرداخت شدهاند، با ثبت انصراف همیشه بهطور کامل و خودکار مسترد نمیشوند. نوع هزینه، مرحله پرونده، انجام یا عدم انجام عملیات اجرایی و تصمیم اداره مربوط در تعیین تکلیف مبالغ مؤثر است. اگر وجهی از زوج دریافت شده باشد، باید در درخواست مشخص شود که این مبلغ بابت بخشی از مهریه، هزینه اجرایی، ودیعه توافق یا تسویه نهایی پرداخت شده است.
همچنین اگر مالی توقیف و ارزیابی شده باشد، ممکن است هزینه کارشناسی یا اقدامات اداری انجامشده باقی بماند. بنابراین پیش از توافق، از اداره اجرا درباره بدهیهای مرتبط با پرونده و هزینههای انجامشده استعلام بگیرید و در توافق خصوصی مشخص کنید پرداخت هر هزینه بر عهده کدام طرف است.
اشتباهات رایج در این موضوع
- امضای رضایتنامه کلی بدون مشخص کردن اینکه انصراف موقت است یا بخشش قطعی
- اعتماد به وعده شفاهی زوج برای پرداخت مهریه در آینده
- بیتوجهی به توقیف حساب، ملک، خودرو یا حقوق پس از توقف پرونده
- ارائه درخواست بدون درج شماره دقیق پرونده و سند ازدواج
- تصور اینکه با انصراف، همه آثار اجرایی مانند ممنوعالخروجی خودکار رفع میشود
- امضای سند سازش بدون بررسی اختیار وکیل و مفاد دقیق وکالتنامه
پرسشهای متداول
آیا پس از انصراف، امکان مطالبه دوباره مهریه وجود دارد؟
اگر فقط ادامه عملیات اجرایی متوقف شده باشد و ابراء، بخشش یا تسویه قطعی انجام نشده باشد، اصل حق مطالبه ممکن است باقی بماند. با این حال، متن درخواست و تصمیم ثبتشده در پرونده اهمیت زیادی دارد. اگر سند رسمی نشان دهد که زوجه دین را بخشیده یا ذمه زوج را ابراء کرده است، مطالبه دوباره همان میزان معمولاً با مانع جدی روبهرو خواهد شد.
آیا برای انصراف حضور زوج لازم است؟
برای اعلام انصراف از طرف زوجه، اصل درخواست را خود او یا وکیل دارای اختیار میتواند ارائه کند و حضور زوج در همه موارد ضروری نیست. اما برای توافق دوطرفه، اقرار به پرداخت، رفع اختلاف یا تنظیم سند بخشش، حضور یا امضای معتبر طرفین اهمیت دارد.
اگر مالی توقیف شده باشد، با انصراف آزاد میشود؟
رفع توقیف نیازمند ثبت دستور در پرونده و ارسال آن به مرجع مربوط است. زوجه باید در درخواست خود، رفع توقیف هر مال یا حساب را صریحاً بخواهد و پس از صدور تصمیم، از اجرای آن اطمینان پیدا کند. تا زمانی که رفع توقیف به مرجع مربوط ابلاغ نشده باشد، ممکن است محدودیت در سوابق باقی بماند.
آیا انصراف از پرونده اجرای ثبت به معنای طلاق است؟
خیر. مهریه یک حق مالی است و پرونده اجرای آن از موضوع طلاق جداست. توقف یا مختومه شدن پرونده مهریه به خودی خود موجب طلاق، بذل سایر حقوق مالی یا اسقاط حقوق مربوط به نفقه و اجرتالمثل نمیشود؛ مگر اینکه در توافق جداگانه، این موارد نیز صریحاً تعیین تکلیف شده باشند.
برای تنظیم درخواست به وکیل نیاز است؟
در پروندههای ساده، متقاضی ممکن است شخصاً درخواست را ثبت کند؛ اما اگر مال توقیف شده، مزایده در جریان باشد، توافق اقساطی تنظیم شده یا قرار است بخشی از مهریه بخشیده شود، بررسی متن توسط متخصص حقوقی میتواند از ایجاد تعهد ناخواسته جلوگیری کند. بهخصوص باید تفاوت توقف عملیات، رضایت، سازش، ابراء و تسویه قطعی بهدرستی رعایت شود.
جمع بندی
انصراف از مطالبه مهریه در اجرای ثبت اقدامی قابل انجام است، اما نتیجه آن به متن درخواست، مرحله پرونده و قصد واقعی زوجه بستگی دارد. اگر هدف فقط توقف پیگیری باشد، باید این موضوع صریحاً نوشته شود و از بهکار بردن عبارتهای مربوط به بخشش قطعی پرهیز شود. اگر توافق نهایی انجام شده است، میزان مهریه بخشیدهشده یا پرداختشده، وضعیت توقیفها، هزینهها و تعهدات آینده باید دقیقاً مشخص شود. ثبت درخواست در مرجع اجرای پرونده، دریافت رسید و پیگیری رفع توقیف، سه اقدام اساسی برای جلوگیری از اختلافهای بعدی هستند.