آیا میتوان صیغه موقت دو ساله را پیش از پایان مدت برهم زد؟ بله، اما باطل کردن صیغه موقت 2 ساله با طلاق انجام نمیشود و معمولاً به یکی از این راهها نیاز دارد: پایان خودکار مدت، بذل مدت از سوی مرد، توافق درباره بذل مدت، یا اثبات بیاعتباری عقد و وجود سبب قانونی فسخ. زن بهتنهایی اختیار پایان دادن به مدت باقیمانده را ندارد، مگر اینکه از ابتدا وکالت معتبر برای بذل مدت داشته باشد.
در عقد موقت، مدت و مهر باید هنگام عقد مشخص باشند. اگر مدت دو سال تعیین شده باشد، با پایان آن عقد خودبهخود خاتمه پیدا میکند و نیازی به طلاق یا مراجعه به دادگاه نیست. پیش از پایان مدت نیز مرد میتواند باقیمانده مدت را ببخشد؛ این اقدام باید با قصد روشن و قابل اثبات انجام شود. صرف ترک زندگی، قطع رابطه، پیام ندادن یا ازدواج نکردن، عقد را تمام نمیکند.
اگر زن قصد باطل کردن صیغه موقت 2 ساله را داشته باشد، میتواند از مرد بخواهد بذل مدت کند یا در صورت داشتن وکالت، از حدود اختیار خود استفاده کند. همچنین اگر در عقد شرطی درباره اختیار زن برای پایان دادن به رابطه درج شده باشد، متن همان شرط و نحوه اعمال آن اهمیت دارد. اجبار، اشتباه مؤثر، فقدان قصد یا رضایت، نامشروع بودن موضوع عقد، وجود مانع قانونی برای ازدواج، یا تعیین نشدن مهر و مدت میتواند بحث بطلان یا فسخ را مطرح کند؛ تشخیص نهایی به مدارک و اوضاع عقد بستگی دارد.
مدارک مورد نیاز به هدف مراجعه بستگی دارد؛ برای نمونه، اثبات اصل عقد با پایان دادن به آن تفاوت دارد. معمولاً این موارد مفید هستند:
اگر عقد ثبت نشده باشد، ممکن است ابتدا لازم باشد رابطه زوجیت در مرجع صالح اثبات شود. ثبت عقد موقت نیز در وضعیتهایی مانند بارداری زن، توافق طرفین یا وجود شرط ضمن عقد اهمیت قانونی پیدا میکند. دادگاه خانواده معمولاً مرجع رسیدگی به اختلافات مربوط به زوجیت، ثبت آن و آثار خانوادگی است؛ بااینحال، مرجع دقیق بر اساس خواسته و محل اقامت تعیین میشود.
فرض کنید سارا با مهر مشخص و مدت دو سال با امیر عقد موقت کرده و پس از شش ماه خواهان باطل کردن صیغه موقت 2 ساله است. امیر صرفاً پیام داده که «دیگر رابطهای نداریم»، اما صریحاً باقیمانده مدت را نبخشیده است. در این وضعیت، پیام بهتنهایی ممکن است برای اثبات بذل مدت کافی نباشد و عقد همچنان برقرار تلقی شود. اگر سارا وکالت معتبر برای بذل مدت داشته باشد، موضوع متفاوت است. همچنین اگر ثابت کند عقد بدون رضایت واقعی یا با وجود مانع قانونی منعقد شده، میتواند از دادگاه رسیدگی به بیاعتباری یا فسخ را درخواست کند؛ نتیجه قطعی به بررسی دلایل بستگی دارد.
تصور اینکه جدایی شفاهی، حذف صیغهنامه، مسدود کردن شماره تلفن یا ازدواج مجدد زن، عقد را خودکار از بین میبرد، نادرست است. همچنین «بذل مدت» با «بطلان» تفاوت دارد: بذل مدت، پایان دادن به عقدی صحیح برای آینده است؛ بطلان یعنی عقد از ابتدا شرایط اساسی اعتبار را نداشته است. پیش از هر اقدام، متن عقد، مدت باقیمانده، شروط و وضعیت مهر بررسی شود و در صورت اختلاف، از امضای نوشتههای مبهم یا اقرار نسنجیده خودداری شود.
برای باطل کردن صیغه موقت 2 ساله ابتدا باید مشخص شود هدف، پایان توافقی، اثبات پایان مدت، اعمال وکالت، فسخ یا اعلام بطلان است. زن معمولاً نمیتواند یکطرفه مدت را پایان دهد؛ بنابراین بررسی سند و دلایل، پیش از مراجعه به دفترخانه یا دادگاه، اهمیت اساسی دارد.