اگر در حادثه رانندگی عابر پیاده آسیب ببیند و خودرو بیمهنامه نداشته باشد، چه کسی خسارت را پرداخت میکند؟ در وضعیت تصادف با عابر پیاده و نداشتن بیمه نامه، اصل بر این است که خسارت بدنی عابر از محل صندوق تأمین خسارتهای بدنی جبران شود؛ سپس صندوق میتواند برای مطالبه مبالغ پرداختشده به راننده یا مالک مسئول مراجعه کند. میزان مسئولیت راننده نیز به گزارش کارشناسی، نظریه پزشکی قانونی و رأی مرجع قضایی بستگی دارد.
نداشتن بیمهنامه شخص ثالث، بهتنهایی ثابت نمیکند که راننده مقصر حادثه بوده است. ابتدا باید نحوه وقوع تصادف بررسی شود؛ برای نمونه، سرعت غیرمجاز، بیاحتیاطی، نقص فنی، رعایت نکردن حق تقدم یا عبور عابر از محل ممنوع میتواند در تعیین تقصیر مؤثر باشد. با این حال، حتی اگر عابر نیز مرتکب تخلف شده باشد، نتیجه پرونده بهصورت خودکار به زیان او تمام نمیشود و کارشناسی باید رابطه میان تخلف و وقوع حادثه را مشخص کند.
بر اساس سازوکار قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث، در صورت نبود بیمهنامه معتبر، صندوق تأمین خسارتهای بدنی برای جبران خسارتهای بدنی اشخاص ثالث، از جمله عابر پیاده، وارد عمل میشود. این پرداخت معمولاً پس از تشکیل پرونده، احراز حادثه و تعیین میزان صدمه انجام میگیرد. پرداخت صندوق به معنای بخشودگی راننده نیست؛ زیرا پس از پرداخت، امکان رجوع قانونی صندوق به شخص مسئول وجود دارد. خسارت مالی خودرو یا وسایل عابر نیز لزوماً در پوشش این صندوق قرار نمیگیرد و ممکن است از راننده یا مالک مطالبه شود.
در پرونده تصادف با عابر پیاده و نداشتن بیمه نامه، حفظ مدارک از همان لحظه حادثه اهمیت دارد. اقدامات اصلی عبارتاند از:
مهلت و روند دقیق رسیدگی، به نوع آسیب، فوت یا جراحت، تکمیل مدارک و تصمیم مرجع رسیدگی بستگی دارد. بنابراین نباید مدت معمول اداری را با مهلت قانونی طرح شکایت یا مطالبه خسارت یکی دانست.
فرض کنید خودرویی بدون بیمهنامه معتبر، هنگام شب با عابری برخورد کند. اگر کارشناسی، سرعت بالا و بیاحتیاطی راننده را علت اصلی بداند، در پرونده تصادف با عابر پیاده و نداشتن بیمه نامه صندوق میتواند خسارت بدنی عابر را طبق تشریفات قانونی پرداخت کند و سپس مبلغ را از مسئول حادثه مطالبه نماید. اگر عابر نیز از محل ممنوع عبور کرده باشد، این موضوع باید در نظریه کارشناسی و رأی دادگاه بررسی شود و نتیجه آن قابل پیشبینی قطعی نیست.
در تصادف با عابر پیاده و نداشتن بیمه نامه، نبود بیمه موجب از بین رفتن حق عابر برای پیگیری خسارت بدنی نمیشود، اما مسئولیت مالی نهایی ممکن است متوجه راننده یا مالک شود. ثبت فوری حادثه، مراجعه به پزشکی قانونی، حفظ مدارک و پیگیری از صندوق تأمین خسارتهای بدنی، مهمترین اقدامات عملی هستند. همچنین راننده نباید بدون بررسی پرونده، اقرار به تقصیر یا توافق مالی شتابزده انجام دهد.