آیا عضو تعاونی مسکن میتواند آپارتمان تحویلگرفتهشده را به نام خود منتقل کند؟ بله، تغییر مالکیت خانه آپارتمانی از شرکت تعاونی به شخص معمولاً با تسویه حساب عضو، تصویب یا تأیید مراجع داخلی تعاونی، تنظیم سند رسمی و ثبت انتقال در اداره ثبت اسناد انجام میشود؛ اما صرف داشتن قرارداد عضویت یا رسید پرداخت، بهتنهایی مالکیت قطعی ملک را ثابت نمیکند.
در تعاونیهای مسکن، عضو ابتدا صاحب سهم یا حق عضویت و ذینفع پروژه است، نه لزوماً مالک رسمی یک واحد مشخص. پس از تکمیل ساختمان، تعیین واحد، اخذ پایانکار و صورتمجلس تفکیکی، امکان انتقال رسمی فراهم میشود. اگر سند مادر همچنان به نام تعاونی باشد، انتقال قطعی به شخص معمولاً نیازمند حضور نماینده قانونی تعاونی در دفترخانه است. قرارداد واگذاری، صورتجلسه تحویل و گواهی تسویه میتوانند دلیل تعهد تعاونی باشند، ولی جای سند رسمی را در همه آثار قانونی نمیگیرند.
مدارک دقیق به وضعیت پروژه و مقررات تعاونی وابسته است، اما معمولاً مجموعه زیر مورد نیاز قرار میگیرد:
در صورتی که واحد هنوز پایانکار یا صورتمجلس تفکیکی نداشته باشد، ممکن است فقط انتقال حقوق و تعهدات قراردادی ممکن باشد، نه انتقال سند قطعی آپارتمان. بنابراین عنوان سند و مفاد قرارداد باید پیش از امضا بررسی شود.
نخست باید وضعیت ثبتی ملک، بدهی عضو و اختیار امضاکنندگان تعاونی بررسی شود. سپس درخواست کتبی تعیین تکلیف و صدور معرفینامه انتقال به هیئتمدیره ارائه میشود. پس از پرداخت مبالغ قطعی و اخذ مدارک ساختمانی، دفترخانه با استعلام از ثبت و مراجع مربوط، سند را تنظیم میکند. هزینههای قانونی، مالیات، حقالثبت و حقالتحریر بر اساس نوع سند، ارزش معاملاتی و مقررات روز محاسبه میشوند و بدون بررسی پرونده نمیتوان رقم ثابتی اعلام کرد.
اگر تعاونی بدون دلیل موجه از انتقال خودداری کند، عضو باید ابتدا اظهارنامه و مطالبه رسمی ارسال و مدارک پرداخت و تخصیص واحد را حفظ کند. در ادامه، بسته به خواسته، ممکن است دعوای الزام به ایفای تعهد، الزام به تنظیم سند رسمی، مطالبه خسارت یا فسخ مطرح شود. انتخاب خواسته به قرارداد، وضعیت ثبتی ملک و امکان قانونی انتقال بستگی دارد. در این وضعیت، تغییر مالکیت خانه آپارتمانی از شرکت تعاونی به شخص بدون بررسی سند مادر و تعهدات تعاونی میتواند با رد دعوا یا طولانیشدن رسیدگی مواجه شود.
فرض کنید سارا تمام آورده خود را پرداخت کرده و واحدی مشخص نیز به او تحویل شده است، اما تعاونی به علت بدهی پروژه از حضور در دفترخانه خودداری میکند. سارا با قرارداد تخصیص، رسیدهای بانکی، صورتجلسه تحویل و مکاتبات رسمی میتواند تعهد تعاونی را اثبات کند؛ بااینحال، نتیجه پرونده به وجود پایانکار، امکان تفکیک، مالک رسمی زمین و مفاد اساسنامه بستگی دارد. در چنین پروندهای، تغییر مالکیت خانه آپارتمانی از شرکت تعاونی به شخص ممکن است مستلزم تعیین تکلیف بدهیهای پروژه یا اصلاح مدارک ثبتی باشد.
تغییر مالکیت خانه آپارتمانی از شرکت تعاونی به شخص فقط با پرداخت وجه و تحویل کلید کامل نمیشود. باید میان انتقال سهم تعاونی، واگذاری حقوق قراردادی و انتقال رسمی سند تفاوت گذاشت. بررسی مدارک ثبتی، مصوبات تعاونی، وضعیت بدهیها و امکان تنظیم سند، نخستین گام تصمیمگیری است. پیش از هر پرداخت یا امضا، متن قرارداد و سوابق ثبتی را با نظر وکیل یا کارشناس ثبتی بررسی کنید.