آیا فروشنده یا خریدار برای سند نزدن خودرو جریمه میشود؟ در ایران، جریمه سند نزدن خودرو مبلغ ثابت و سراسری ندارد و صرف خودداری از مراجعه به دفترخانه معمولاً بهتنهایی موجب جریمه نقدی دولتی نمیشود؛ اما اگر در قرارداد وجهالتزام تعیین شده باشد یا خودداری یکی از طرفین باعث ورود خسارت شود، امکان مطالبه وجه قراردادی، هزینه دادرسی و الزام به انجام تعهد وجود دارد.
برگ سبز صادرشده پس از تعویض پلاک، سند مالکیت یا مدرک رسمی قابل استناد در فرایندهای مختلف اداری و قضایی محسوب میشود؛ بااینحال، درباره کافی بودن آن برای انتقال رسمی، در سالهای گذشته اختلاف برداشت وجود داشته است. رویه عملی دفترخانهها و مراجع، به متن قرارداد، مقررات زمان معامله و وضعیت ثبتی خودرو وابسته است. بنابراین، برای کاهش ریسک، بهتر است خریدار و فروشنده پس از تعویض پلاک، در دفترخانه نیز حاضر شوند؛ بهویژه هنگامی که در مبایعهنامه صریحاً تنظیم سند رسمی پیشبینی شده است.
اگر قرارداد، تاریخ و دفترخانه مشخصی برای تنظیم سند تعیین کرده باشد، طرف متعهد باید در موعد مقرر حاضر شود. درج عباراتی مانند «روزانه مبلغ مشخصی بابت تأخیر» یا «وجهالتزام عدم حضور» میتواند مبنای مطالبه خسارت باشد. در این حالت، جریمه سند نزدن خودرو در واقع جریمه قراردادی است، نه لزوماً جریمهای که پلیس یا دفترخانه بهصورت خودکار دریافت کند.
در صورت نبود وجهالتزام، زیاندیده باید ورود خسارت و رابطه آن با تخلف طرف مقابل را اثبات کند. هزینه انتقال، مالیاتها، عوارض، حقالثبت و حقالتحریر نیز با توجه به قرارداد و مقررات مربوط، ممکن است بر عهده یکی از طرفین باشد. این هزینهها با جریمه تأخیر تفاوت دارند و نباید در یک عنوان محاسبه شوند.
اظهارنامه رسمی، راه مناسبی برای اعلام آمادگی حضور و تعیین مهلت منطقی است؛ اما ارسال آن بهتنهایی مالکیت یا تعهد را اثبات نمیکند. خواهان باید نشان دهد که خودش تعهدات قراردادی، از جمله پرداخت ثمن یا فراهم کردن مدارک، را انجام داده یا آماده انجام آن بوده است.
فرض کنید سارا خودرو را به امیر فروخته و در قرارداد مقرر شده است هر روز تأخیر در تنظیم سند، مبلغ معینی وجهالتزام داشته باشد. امیر در تاریخ مقرر به دفترخانه میرود، اما سارا حاضر نمیشود و گواهی عدم حضور دریافت میشود. در این وضعیت، امیر میتواند با ارائه قرارداد و گواهی، الزام به تنظیم سند و جریمه سند نزدن خودرو را مطالبه کند؛ البته دادگاه میزان قابل مطالبه را بر اساس متن قرارداد، مدت تأخیر، انجام تعهدات امیر و سایر مدارک بررسی میکند. اگر امیر نیز ثمن را نپرداخته باشد، نتیجه پرونده ممکن است متفاوت شود.
ابتدا قرارداد را از نظر شرط وجهالتزام، موعد حضور و مسئولیت پرداخت هزینهها بررسی کنید. سپس اظهارنامه بفرستید، از دفترخانه گواهی عدم حضور بگیرید و مدارک را نگهداری کنید. برای الزام به تنظیم سند یا مطالبه خسارت، مرجع صالح بر اساس خواسته و مقررات صلاحیت تعیین میشود و ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میگیرد. در دفاع، ادعای آماده نبودن مدارک، پرداخت نشدن ثمن، وجود وکالتنامه یا توافق جدید باید با دلیل ثابت شود.
جریمه سند نزدن خودرو رقم ثابت قانونی واحدی ندارد؛ مبلغ آن، در صورت وجود، از قرارداد و میزان تأخیر ناشی میشود. پیش از امضا، تاریخ دقیق، دفترخانه، وجهالتزام، مسئول پرداخت هزینهها و ضمانت اجرای عدم حضور را روشن بنویسید و برای تصمیم نهایی، اسناد و وضعیت معامله را با وکیل بررسی کنید.