آیا زوجه برای درخواست طلاق باید حتماً به شهر محل اقامت شوهر مراجعه کند؟ خیر؛ در بسیاری از موارد، دادخواست طلاق زوجه از شهر دیگر از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی شهر محل اقامت زوجه ثبت میشود و ادامه رسیدگی، بر اساس نوع طلاق، محل اقامت طرفین و تشخیص مرجع صالح انجام خواهد شد. بنابراین دور بودن محل سکونت زن از شهر شوهر، بهتنهایی مانع طرح دعوا نیست.
در دعاوی خانوادگی، امکان مراجعه زوجه به دادگاه خانواده محل اقامت خود، در حدود مقررات صلاحیت محلی، اهمیت زیادی دارد. دفتر خدمات قضایی ابتدا اطلاعات هویتی، نشانی طرفین و موضوع دعوا را ثبت میکند و سپس پرونده به مرجع صالح ارسال میشود. اگر در شهر محل سکونت زوجه دادگاه خانواده وجود نداشته باشد، پرونده ممکن است برای رسیدگی به نزدیکترین مرجع دارای صلاحیت فرستاده شود.
ثبت دادخواست در شهر دیگر به معنای انتخاب آزادانه هر دادگاهی نیست. چنانچه میان نشانی اعلامشده، محل اقامت واقعی و اطلاعات ثبتشده در سامانه اختلاف باشد، احتمال اخطار رفع نقص یا ایراد صلاحیت وجود دارد. زوجه باید نشانی خود را دقیق و قابل ابلاغ وارد کند؛ زیرا ابلاغهای قضایی و تعیین شعبه، بر اساس اطلاعات ثبتشده انجام میشود.
صرف ادعای دشواری زندگی یا ناسازگاری، همیشه برای صدور حکم طلاق کافی نیست. زوجه باید، متناسب با مبنای دعوا، عسر و حرج، ترک انفاق، غیبت زوج، سوءرفتار یا اختیار ناشی از وکالت در طلاق را با دلیل مناسب مطرح کند. تشخیص ارزش ادله با دادگاه است و نتیجه پرونده به محتویات آن وابسته خواهد بود.
ابتدا زوجه باید در سامانه ثنا ثبتنام و احراز هویت کند، سپس با مدارک به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه نماید. در متن دادخواست باید خواسته، مشخصات زوج، نشانیها و دلایل طلاق روشن نوشته شود. پس از پرداخت هزینههای قانونی ثبت، پرونده به شعبه ارجاع میشود و زمان جلسات از طریق ابلاغ الکترونیکی اعلام خواهد شد.
در دعوای طلاق به درخواست زوجه، دادگاه ممکن است برای بررسی سازش، مشاوره خانواده یا داوری، اقدامات قانونی لازم را انجام دهد. حضور زن در برخی جلسات ممکن است ضروری باشد؛ با این حال، در صورت عذر موجه یا فاصله زیاد، میتوان موضوع را از شعبه درخواست کرد و درباره امکان انجام اقدامات در محل اقامت یا از طریق وکیل تصمیم گرفت. وکیل دادگستری نیز میتواند بسیاری از مراحل را پیگیری کند، اما حدود اختیار او باید در وکالتنامه روشن باشد.
فرض کنید زوجهای پس از ازدواج در شهر محل زندگی شوهر، به دلیل ترک انفاق و رفتار آسیبزا به شهر دیگری نزد خانواده خود بازگشته است. او میتواند با عنوان دادخواست طلاق زوجه از شهر دیگر به دفتر خدمات قضایی محل اقامت فعلی مراجعه کند، مدارک هویتی، عقدنامه، مستندات مالی و گزارشهای موجود را ارائه دهد و نشانی واقعی خود را ثبت نماید. دادگاه پس از بررسی صلاحیت، ادله و دفاع زوج، درباره ادامه رسیدگی و امکان صدور حکم تصمیم میگیرد؛ بنابراین ثبت دادخواست، تضمینکننده نتیجه قطعی نیست.
ثبت نشانی غیرواقعی، ناقص گذاشتن مشخصات زوج، ننوشتن دقیق مبنای طلاق، ارائه تصویر ناخوانای عقدنامه و بیتوجهی به ابلاغها از خطاهای رایج است. همچنین باید میان «ثبت دادخواست در شهر محل اقامت زوجه» و «صلاحیت قطعی همان شعبه» تفاوت گذاشت. پیش از اقدام، بررسی مدارک، مبنای قانونی طلاق و امکان استفاده از وکیل، از رفتوآمد و هزینههای اضافی جلوگیری میکند.