آیا شاکی میتواند در برابر اعلام رضایت، وجهی از متهم یا خانواده او مطالبه کند؟ بله، درخواست دریافت مبلغ توسط شاکی برای رضایت در پرونده جنایی در اصل میتواند بخشی از مذاکره برای جبران خسارت، پرداخت دیه یا گذشت از حق خصوصی باشد؛ اما مبلغ ثابت و قانونی واحدی ندارد و بر اساس نوع جرم، میزان دیه، خسارت واقعی و توافق طرفین تعیین میشود. اگر مطالبه همراه با تهدید، اجبار، توهین یا اعمال فشار غیرقانونی باشد، موضوع ممکن است عنوان کیفری جداگانه پیدا کند.
در بسیاری از پروندههای کیفری، بزهدیده علاوه بر جنبه عمومی جرم، دارای حق خصوصی نیز هست. او میتواند برای دریافت دیه یا جبران زیانهای قابل اثبات مذاکره کند و پس از دریافت تمام یا بخشی از مبلغ، رضایت خود را اعلام نماید. با این حال، «رضایت» با «فروش شکایت» یکسان نیست. شاکی نباید برای وادار کردن متهم به پرداخت، تهدید به آسیب، انتشار اطلاعات خصوصی یا ایجاد مزاحمت کند.
همچنین صرف پرداخت پول، همیشه موجب پایان پرونده نمیشود. در جرایمی که جنبه عمومی دارند، حتی رضایت کامل شاکی نیز ممکن است فقط بر تصمیم مقام قضایی درباره جنبه خصوصی یا تخفیف مجازات اثر بگذارد و الزاماً تعقیب یا رسیدگی را از بین نبرد.
برای درخواست دریافت مبلغ توسط شاکی برای رضایت در پرونده جنایی، باید میان مبلغ قانونی و مبلغ توافقی تفاوت گذاشت. دیه، در صورت وجود شرایط قانونی، تابع نوع صدمه و مقررات مربوط است؛ اما خسارتهای دیگر مانند هزینه درمان، ازکارافتادگی یا زیان مالی باید تا حد امکان با اسناد و رابطه مستقیم با جرم اثبات شوند. مبلغی که صرفاً برای گذشت مطالبه میشود، معمولاً نتیجه مذاکره است و نرخ رسمی ثابتی ندارد.
بهتر است توافق در نوشتهای روشن تنظیم شود و مشخص کند مبلغ بابت چه موضوعی پرداخت میشود، زمان پرداخت چیست و رضایت، قطعی یا مشروط است. رسید بانکی، اقرارنامه، قرارداد صلح، پیامهای معتبر و گواهی شهود میتوانند در اثبات مفاد توافق مؤثر باشند. عبارتهای مبهم مانند «پس از پرداخت، هیچ ادعایی ندارم» بدون تعیین دقیق پرونده، مبلغ و تعهدات آینده ممکن است اختلاف جدید ایجاد کند.
پیش از امضا باید روشن شود که رضایت فقط نسبت به شکایت کیفری است یا ادعاهای مالی، دیه و خسارت نیز تسویه شدهاند. همچنین پرداخت نقدی بدون رسید، تحویل چک بدون تضمین کافی و امضای رضایت پیش از دریافت کامل وجه، از اشتباهات پرخطر است.
فرض کنید در یک درگیری، شاکی دچار آسیب بدنی شده و برای درخواست دریافت مبلغ توسط شاکی برای رضایت در پرونده جنایی، مبلغی را علاوه بر دیه مطالبه میکند. اگر طرفین در یک نوشته مشخص کنند که مبلغ معین در دو قسط پرداخت میشود و رضایت پس از وصول قسط دوم اعلام خواهد شد، توافق قابل بررسی خواهد بود. اگر متهم پیش از پرداخت کامل، رضایت قطعی بگیرد، شاکی ممکن است برای دریافت مانده وجه با مشکل اثباتی روبهرو شود. برعکس، اگر شاکی با تهدید به انتشار تصاویر خصوصی وجه بخواهد، متهم میتواند درباره آن رفتار، جداگانه به مرجع صالح مراجعه کند.
پیامها، فایلهای صوتی، رسیدها و مشخصات شاهدان را حفظ کنید و از پاسخهای هیجانی یا تهدید متقابل بپرهیزید. متن توافق باید پیش از امضا توسط وکیل یا فرد آگاه بررسی شود. در نهایت، درخواست دریافت مبلغ توسط شاکی برای رضایت در پرونده جنایی زمانی کمخطرتر است که بر مبنای خسارت قابل توضیح، بدون اجبار و همراه با سند مکتوب انجام شود.