آیا پدر یا مادر میتواند برای دیدن دختر سهساله خود اقدام قانونی کند؟ بله، در موضوع درخواست دیدن فرزند 3 ساله دختر، اصل بر حفظ رابطه کودک با هر دو والد است و والد فاقد حضانت میتواند از دادگاه خانواده، تعیین زمان و شیوه ملاقات را بخواهد. سهسالگی بهتنهایی باعث سلب حق ملاقات نمیشود؛ بااینحال، مصلحت طفل، وضعیت روحی و جسمی او و شرایط هر یک از والدین در تصمیم دادگاه اثر دارد.
طبق مقررات قانون مدنی، مادر تا رسیدن طفل به سن مقرر قانونی، در حضانت فرزند اولویت دارد؛ مگر اینکه عدم صلاحیت او برای نگهداری کودک اثبات شود یا توافق معتبر دیگری وجود داشته باشد. پس از پایان این دوره نیز حضانت خودکار و قطعی به پدر واگذار نمیشود و دادگاه باید مصلحت کودک را در نظر بگیرد. حضانت با ولایت قهری تفاوت دارد؛ بنابراین پدر ممکن است حتی در شرایطی که کودک نزد مادر زندگی میکند، همچنان حق ملاقات و نقش قانونی خود را داشته باشد.
در پرونده درخواست دیدن فرزند 3 ساله دختر، دادگاه معمولاً تلاش میکند ملاقات در زمان و مکانی انجام شود که برای کودک آرامشبخش باشد. سن پایین ممکن است موجب کوتاهتر بودن مدت ملاقات، تعیین ملاقات در روز، حضور ناظر یا انجام ملاقات در محل مناسب شود؛ اما هیچیک از این موارد بدون توجه به اوضاع پرونده، نتیجه قطعی ندارد.
متقاضی باید رابطه قانونی خود با کودک و ضرورت تنظیم ملاقات را بهصورت روشن بیان کند. مدارک معمول عبارتاند از:
صرف ادعای ممانعت یا ادعای نامناسب بودن والد کافی نیست و هر ادعا باید تا حد امکان با دلیل پشتیبانی شود. همچنین انتشار تصاویر خصوصی کودک یا تهدید والد دیگر میتواند روند رسیدگی را دشوار کند.
دادخواست از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و برای دادگاه خانواده صالح ارسال میشود. خواسته باید مشخص باشد؛ برای نمونه، تعیین روزهای ملاقات، ساعت شروع و پایان، محل تحویل کودک و نحوه بازگرداندن او. اگر اختلاف شدید، احتمال جابهجایی کودک یا نگرانی فوری درباره سلامت او وجود داشته باشد، میتوان ضرورت رسیدگی فوری و اتخاذ تصمیم موقت را توضیح داد؛ پذیرش آن به تشخیص دادگاه و دلایل ارائهشده وابسته است.
در جلسه رسیدگی، قاضی اظهارات هر دو طرف و شرایط کودک را بررسی میکند. توافق والدین، در صورت سازگاری با مصلحت طفل، میتواند مبنای تصمیم قرار گیرد. پس از صدور تصمیم، خودداری مستمر و بدون دلیل موجه از اجرای ملاقات ممکن است پیامد حقوقی داشته باشد. در مقابل، والد ملاقاتکننده نیز باید زمانبندی مقرر را رعایت کند و کودک را بهموقع بازگرداند.
فرض کنید پدر پس از جدایی، به دلیل مخالفت مادر امکان دیدن کودک را ندارد و برای درخواست دیدن فرزند 3 ساله دختر دادخواست میدهد. مادر ادعا میکند کودک پس از ملاقات مضطرب میشود، اما گزارش پزشکی یا دلیل مشخصی ارائه نمیکند. دادگاه ممکن است با توجه به سن کودک، ابتدا ملاقاتهای چندساعته در روز تعطیل و در محل امن تعیین کند و در صورت اجرای منظم و نبود مشکل، مدت یا نحوه ملاقات را تغییر دهد. نتیجه نهایی به مدارک، رفتار والدین و ارزیابی مصلحت کودک بستگی دارد.
برای درخواست دیدن فرزند 3 ساله دختر، داشتن حضانت یا زندگی نکردن با کودک، بهتنهایی حق ملاقات را از بین نمیبرد. بهترین اقدام، ثبت خواستهای دقیق، ارائه مدارک مرتبط و پرهیز از درگیری مقابل کودک است. اگر ادعای خشونت، اعتیاد، بیماری یا خطر فوری مطرح باشد، رسیدگی متفاوت و بررسی دقیقتری ضرورت پیدا میکند.