آیا امکان دریافت همزمان دو پرداخت از دو صندوق وجود دارد؟ در اصل، دریافت مستمری از کار افتادگی و دریافت حقوق بازنشستگی از صندوق کشوری میتواند امکانپذیر باشد، اما این موضوع خودکار و قطعی نیست و به علت برقراری مستمری، سابقه بیمهای، محل خدمت، نوع استخدام و مقررات هر دو صندوق بستگی دارد. صرف دریافت یک مستمری، همیشه مانع دریافت حقوق بازنشستگی دیگر نیست؛ با این حال، پرداخت بابت سابقه یا خدمت مشترک، استفاده از یک سابقه برای دو مزایا و برخی موارد اشتغال یا بازنشستگی مجدد ممکن است محدودیت قانونی ایجاد کند.
مستمری از کارافتادگی معمولاً به دلیل کاهش توانایی کار و بر اساس احراز شرایط پزشکی و بیمهای برقرار میشود؛ در مقابل، حقوق بازنشستگی صندوق کشوری نتیجه پایان خدمت و تحقق شرایط بازنشستگی در دستگاه دولتی است. بنابراین، این دو عنوان از نظر ماهیت یکسان نیستند. مرجع بررسی باید مشخص کند که هر پرداخت بر پایه کدام سابقه و کدام رابطه استخدامی برقرار شده است.
چنانچه سوابق منتهی به دو مزایا کاملاً جدا باشند و قانون خاصی دریافت همزمان را منع نکرده باشد، امکان جمع آنها بیشتر است. اما اگر شخص بخواهد یک دوره خدمت را هم برای مستمری تأمین اجتماعی و هم برای بازنشستگی کشوری محاسبه کند، موضوع میتواند با ایراد قانونی یا اصلاح مبلغ مواجه شود. همچنین مقررات بودجهای و دستورالعملهای اجرایی ممکن است در زمانهای مختلف تغییر کنند.
عنوان «ازکارافتادگی» نیز بهتنهایی کافی نیست؛ باید معلوم شود مستمری ازکارافتادگی کلی است یا جزئی، ناشی از حادثه کار است یا بیماری، و از کدام صندوق پرداخت میشود. این تفاوتها در میزان حمایت و امکان اشتغال یا دریافت مزایای دیگر اثر دارد.
متقاضی بهتر است ابتدا از هر دو نهاد، پاسخ کتبی درباره امکان جمع دریافتیها بگیرد. مدارک مهم عبارتاند از:
در صورت توقف یا کاهش پرداخت، ابتدا باید درخواست بازبینی و اعلام مبنای قانونی تصمیم ثبت شود. اگر پاسخ مؤثر نباشد، بسته به نوع تصمیم و مرجع صادرکننده، امکان طرح شکایت در دیوان عدالت اداری وجود دارد؛ نتیجه به مدارک و متن تصمیم اداری وابسته است.
فرض کنید کارمندی پس از چند سال بیمهپردازی در بخش خصوصی، مستمری ازکارافتادگی گرفته و سپس با سابقه مستقل در دستگاه دولتی بازنشسته شده است. در این وضعیت، دریافت مستمری از کار افتادگی و دریافت حقوق بازنشستگی از صندوق کشوری ممکن است قابل دفاع باشد، مشروط بر اینکه سوابق تکراری نباشند و صندوقها علت قانونی برای منع پرداخت ارائه نکنند. اگر بخشی از سابقه خصوصی برای تکمیل سابقه دولتی منتقل یا محاسبه شده باشد، باید همان بخش دقیقاً بررسی شود.
اعلام نکردن دریافت مزایای دیگر، ارائه سابقه همپوشان، امضای فرمهای ناقص و اعتماد به پاسخ شفاهی از خطاهای رایج است. دریافت مبلغ بدون احراز شرایط نیز لزوماً حق قطعی ایجاد نمیکند و ممکن است صندوق، اصلاح حکم یا بازپرداخت وجوه را مطالبه کند. پیش از هر اقدام، سوابق و مبنای هر دو حکم را تطبیق دهید.
دریافت مستمری از کار افتادگی و دریافت حقوق بازنشستگی از صندوق کشوری نه بهطور مطلق ممنوع است و نه در همه پروندهها مجاز تلقی میشود. تفکیک سوابق، نوع ازکارافتادگی، شرایط بازنشستگی و مقررات جاری تعیینکننده است. بهترین اقدام، اخذ پاسخ کتبی و بررسی تخصصی احکام پیش از اعتراض یا پذیرش قطع پرداخت است.