آیا میتوان در مرحله تجدیدنظر اعلام کرد که شکایت یا اعتراض قبلی اشتباهی بوده است؟ بله، اما رضایت و اقرار به شکایت اشتباهی در تجدید نظر آثار یکسانی ندارد و نتیجه آن به نوع پرونده، متن نوشته، مرجع رسیدگی و زمان اعلام بستگی دارد. رضایت ممکن است به معنای گذشت از ادامه پیگیری باشد، در حالی که اقرار میتواند پذیرش یک واقعیت زیانبار علیه خود تلقی شود.
رضایت یا گذشت معمولاً بیانگر آن است که شخص دیگر ادامه رسیدگی یا اجرای ادعا را نمیخواهد. بااینحال، صرف استفاده از واژه «رضایت» همیشه موجب پایان قطعی پرونده نمیشود؛ زیرا باید مشخص باشد رضایت درباره اصل شکایت، رأی صادرشده، مجازات، خسارت یا صرفاً ادامه اعتراض اعلام شده است.
اقرار، اعلام روشن و آگاهانه واقعیتی است که میتواند به زیان اقرارکننده باشد؛ برای نمونه، شخص بگوید شکایت را بدون دلیل مطرح کرده یا مفاد اعتراض خود را قبول ندارد. بنابراین، رضایت و اقرار به شکایت اشتباهی در تجدید نظر باید با عبارتهای دقیق از یکدیگر تفکیک شوند. اعلام اشتباه، بهتنهایی اثبات نمیکند که ادعای اولیه عمداً دروغ یا فاقد هرگونه مبنای قانونی بوده است.
در پرونده حقوقی، تجدیدنظرخواه میتواند از پیگیری اعتراض خود منصرف شود، اما اثر انصراف به مرحله رسیدگی و تصمیم دادگاه بستگی دارد. ممکن است رسیدگی به اعتراض متوقف یا درخواست تجدیدنظر با تصمیم شکلی مواجه شود؛ این موضوع لزوماً به معنای بیاعتباری رأی نخستین نیست. اگر رضایت در قالب سازش باشد، باید مفاد توافق، تعهدات طرفین و حدود اسقاط حقوق بهروشنی ثبت شود.
در پرونده کیفری، باید میان «اعلام اشتباه در شکایت» و «گذشت شاکی» تفاوت گذاشت. گذشت در جرایم قابل گذشت، اگر صریح، قطعی و از سوی شخص دارای اختیار باشد، میتواند آثار قانونی مهمی بر ادامه تعقیب یا رسیدگی داشته باشد. در جرایم غیرقابل گذشت، رضایت شاکی معمولاً بهتنهایی پرونده را مختومه نمیکند، هرچند ممکن است در تصمیم قضایی مؤثر باشد.
بهتر است اعلام شخص در قالب لایحه، صورتجلسه رسمی دادگاه یا سندی تنظیم شود که هویت، شماره پرونده، شعبه، موضوع رضایت و حدود اقرار را دقیقاً مشخص کند. مدارک زیر نیز حسب مورد اهمیت دارند:
فرض کنید «الف» علیه «ب» بابت مطالبه وجه شکایت یا دعوایی مطرح کرده و پس از صدور رأی، متوجه شود رسید پرداخت را در اختیار داشته اما هنگام ثبت اعتراض به آن توجه نکرده است. او میتواند در لایحه بنویسد: «با توجه به دریافت کامل وجه، نسبت به ادامه تجدیدنظرخواهی و مطالبه موضوع پرونده رضایت دارم.» در این وضعیت، بهتر است بدون عبارتهای مبهم، دقیقاً مشخص کند که آیا از اعتراض، اصل ادعا یا تمام حقوق مالی خود صرفنظر میکند. رضایت و اقرار به شکایت اشتباهی در تجدید نظر نباید گستردهتر از قصد واقعی شخص نوشته شود.
امضای متن بدون مطالعه، استفاده همزمان و مبهم از واژههای «گذشت»، «اقرار»، «اسقاط حق» و «رضایت کامل»، پذیرش مسئولیت کیفری بدون قصد واقعی، و بیتوجهی به آثار سازش از خطاهای مهم هستند. پیش از امضا باید روشن شود سند درباره کدام پرونده و کدام مرحله است و آیا حقوقی مانند مطالبه خسارت یا اجرای رأی نیز ساقط میشود.
رضایت و اقرار به شکایت اشتباهی در تجدید نظر یک عبارت عمومی است و اثر آن از متن و شرایط پرونده به دست میآید. بهتر است شخص ابتدا نوع دعوا، قابل گذشت بودن جرم، مرحله رسیدگی و هدف خود از اعلام را مشخص کند و سپس متنی محدود، روشن و منطبق با قصد واقعی تنظیم نماید. در موارد دارای آثار مالی یا کیفری، بررسی متن پیش از امضا اهمیت ویژهای دارد.