آیا پس از اخراج از نیروی انتظامی، تمام سابقه خدمت فرد از بین میرود؟ خیر؛ سنوات اخراج از ناجا بهطور خودکار قابل پرداخت یا قابل حذف نیست و نتیجه آن به نوع رابطه استخدامی، علت اخراج، مدت خدمت قابل قبول، وضعیت بیمه و تصمیم مرجع صالح بستگی دارد. بنابراین برای تعیین حق واقعی، باید میان سابقه خدمت، حقوق بازنشستگی، پاداش پایان خدمت و مزایای ناشی از خاتمه رابطه استخدامی تفاوت گذاشت.
اخراج معمولاً یک اقدام انضباطی یا استخدامی است که ممکن است در پی تخلف، محکومیت یا ارزیابیهای قانونی انجام شود؛ اما بازخرید یا بازنشستگی، عناوین متفاوتی با شرایط و آثار جداگانه هستند. این تفاوت در سنوات اخراج از ناجا اهمیت زیادی دارد، زیرا ممکن است سابقه خدمت برای برخی حقوق حفظ شود، ولی فرد به دلیل نحوه خاتمه خدمت، از بخشی از مزایا یا امکان دریافت فوری آن محروم شود.
همچنین «سنوات» همیشه به معنای مبلغی مشابه مزایای پایان کار کارکنان مشمول قانون کار نیست. کارکنان انتظامی تابع مقررات استخدامی خاص خود هستند و مبلغ یا نوع پرداخت، بر اساس مقررات حاکم بر وضعیت استخدامی آنان، سابقه قابل قبول و صندوق مربوط تعیین میشود. برای همین، اعلام یک رقم ثابت بدون بررسی پرونده، قابل اعتماد نیست.
در برخی پروندهها، فرد تصور میکند چون چند سال خدمت کرده، باید فوراً مبلغی تحت عنوان سنوات دریافت کند؛ در حالی که ممکن است سابقه او فقط در محاسبه احتمالی حقوق آینده مؤثر باشد یا پرداخت آن منوط به تحقق شرایط دیگری باشد. بررسی حکم استخدامی و آخرین وضعیت ثبتشده، مقدم بر هرگونه محاسبه است.
متقاضی باید ابتدا تصویر حکم استخدام، ابلاغ اخراج، آرای هیئت یا مرجع انضباطی، گواهی سابقه خدمت، فیشهای حقوقی، سوابق کسور و مکاتبات اداری را جمعآوری کند. سپس باید مشخص شود اعتراض او درباره اصل اخراج است یا فقط درباره محاسبه و پرداخت مزایا. این دو موضوع ممکن است مسیر و مرجع رسیدگی متفاوتی داشته باشند.
درخواست کتبی از یگان یا اداره منابع انسانی و دریافت پاسخ رسمی اهمیت دارد. اگر تصمیم در مرجع داخلی قابل اعتراض باشد، رعایت مهلت درجشده در ابلاغ ضروری است. درباره صلاحیت مراجع بیرونی نیز باید با توجه به ماهیت تصمیم و مقررات نیروهای مسلح اقدام کرد؛ طرح شکایت در مرجع نامرتبط میتواند موجب اتلاف زمان یا رد درخواست شود. مشورت با وکیل آشنا با پروندههای استخدامی نظامی، بهویژه هنگام وجود رأی انضباطی یا کیفری، اهمیت دارد.
فرض کنید مأموری پس از هشت سال خدمت، با عنوان اخراج از خدمت مواجه شده و اداره مربوط اعلام کرده هیچ مبلغی به او تعلق نمیگیرد. وی با ارائه احکام استخدامی و مدارک پرداخت کسور، موضوع سنوات اخراج از ناجا را پیگیری میکند. در این وضعیت، صرف ادعای هشت سال خدمت برای اثبات استحقاق کافی نیست؛ باید معلوم شود اخراج قطعی بوده، سابقه در سوابق رسمی چگونه ثبت شده و مقررات مربوط چه اثری برای این نوع خاتمه خدمت مقرر کرده است. نتیجه ممکن است اصلاح سابقه، پرداخت بخشی از مزایا یا تأیید تصمیم قبلی باشد.
سنوات اخراج از ناجا پاسخ یکسانی برای همه افراد ندارد. نوع استخدام، علت خاتمه خدمت، سابقه قابل قبول و مقررات صندوق، عناصر اصلی تصمیمگیری هستند. پیش از امضای تسویهحساب یا پذیرش پاسخ شفاهی، مدارک را بررسی و درخواست خود را بهصورت کتبی ثبت کنید. همچنین میان اعتراض به اخراج و مطالبه مزایا تفکیک قائل شوید؛ زیرا هرکدام ممکن است ادله، مهلت و مرجع رسیدگی خاص خود را داشته باشد.