آیا فروشنده خودرو یا بنگاه میتواند بدون پرداخت عوارض و مالیات، مسئولیت انتقال را به خریدار واگذار کند؟ در بسیاری از معاملات، شکایت از بنگاه و فروشنده خودرو بابت عدم پرداخت عوارض و مالیات نقل و انتقال خودرو با مطالبه وجه، الزام به انجام تعهد یا جبران خسارت مطرح میشود؛ اما نتیجه آن به قرارداد، رسیدهای پرداخت و نقش واقعی بنگاه بستگی دارد. معمولاً مالیات نقل و انتقال بر عهده فروشنده است، مگر آنکه طرفین به شکل معتبر توافق دیگری کرده باشند. عوارض نیز ممکن است شامل بدهیهای مربوط به خودرو یا شهرداری باشد و باید وضعیت آن هنگام معامله بررسی شود.
در عرف و مقررات انتقال خودرو، فروشنده باید بدهیهای مرتبط با دوره مالکیت خود و مالیات نقل و انتقال را پیش از انتقال رسمی یا همزمان با آن تسویه کند؛ با این حال، توافق کتبی طرفین اهمیت زیادی دارد. اگر در مبایعهنامه نوشته شده باشد خریدار هزینهای را میپردازد، دادگاه ممکن است همان توافق را بررسی و اجرا کند؛ مگر اینکه شرط مزبور مبهم، فریبکارانه یا مغایر با تعهدات صریح فروشنده باشد.
بنگاه خودرو اصولاً واسطه معامله است و صرف حضور آن، مسئولیت پرداخت بدهی فروشنده را ایجاد نمیکند. با وجود این، اگر بنگاه در قرارداد پرداخت هزینه را تضمین کرده، وجه را دریافت کرده، اطلاعات خلاف واقع داده یا از انجام وظیفه قراردادی خودداری کرده باشد، میتوان علیه آن نیز ادعا مطرح کرد. بنابراین، شکایت از بنگاه و فروشنده خودرو بابت عدم پرداخت عوارض و مالیات نقل و انتقال خودرو باید بر پایه نقش و تعهد هر شخص تنظیم شود.
صرف ادعای شفاهی معمولاً برای اثبات تعهد کافی نیست. اگر رسیدی در اختیار ندارید، میتوان از قرائن، تراکنش بانکی، متن قرارداد و اظهارات طرف مقابل برای اثبات موضوع استفاده کرد؛ اما ارزیابی نهایی با مرجع رسیدگیکننده است.
ابتدا بهتر است اظهارنامهای رسمی برای فروشنده و در صورت وجود تعهد، برای بنگاه ارسال شود و مبلغ پرداختی، بدهی باقیمانده و مهلت انجام تعهد بهطور روشن نوشته شود. سپس، حسب خواسته، میتوان دادخواست مطالبه وجه، الزام به انجام تعهد یا مطالبه خسارت را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کرد. صلاحیت مرجع به مبلغ خواسته و نوع دعوا وابسته است و نشانی اقامت خوانده یا محل اجرای تعهد نیز اهمیت دارد.
اگر رفتار طرف مقابل همراه با جعل، استفاده از سند جعلی، فریب عمدی یا دریافت وجه با سوءنیت باشد، موضوع ممکن است جنبه کیفری هم پیدا کند؛ ولی صرف پرداختنشدن بدهی، بهتنهایی جرم محسوب نمیشود و معمولاً مسیر حقوقی مناسبتر است. پیش از شکایت از بنگاه و فروشنده خودرو بابت عدم پرداخت عوارض و مالیات نقل و انتقال خودرو باید خواسته دقیق و مبنای مسئولیت هر طرف مشخص شود.
فرض کنید خریدار مبلغ مالیات و عوارض را به حساب بنگاه واریز کرده و در قرارداد نیز بنگاه متعهد شده است تسویه را تا روز تعویض پلاک انجام دهد. پس از مراجعه، مشخص میشود مبلغ به فروشنده پرداخت نشده و بدهی خودرو باقی است. در این وضعیت، خریدار میتواند با ارائه قرارداد و رسید بانکی، شکایت از بنگاه و فروشنده خودرو بابت عدم پرداخت عوارض و مالیات نقل و انتقال خودرو را با مطالبه وجه و خسارت مطرح کند؛ اما میزان مسئولیت هر کدام به متن قرارداد و اثبات دریافت وجه بستگی دارد.
برای موفقیت در شکایت از بنگاه و فروشنده خودرو بابت عدم پرداخت عوارض و مالیات نقل و انتقال خودرو، قرارداد و اسناد پرداخت را حفظ کنید، مسئولیت بنگاه را جدا از مسئولیت فروشنده بررسی کنید و قبل از طرح دعوا اظهارنامه بفرستید. پرداخت هزینه توسط خریدار، لزوماً به معنای پذیرش نهایی مسئولیت نیست؛ متن توافق و دلیل پرداخت تعیینکننده خواهد بود.