آیا اجرای طرح هادی روستای شما بدون توضیح قابل قبول به تأخیر افتاده است؟ بله، شکایت از بنیاد مسکن بابت تاخیر در اجرای طرح هادی روستا از طریق پیگیری اداری و، در صورت وجود شرایط لازم، طرح دعوا در دیوان عدالت اداری امکانپذیر است؛ اما موفقیت آن به اثبات وظیفه قانونی، وجود اعتبار و برنامه اجرایی و انتساب تأخیر به بنیاد مسکن بستگی دارد.
طرح هادی پس از تصویب در مراجع مربوط، برای ساماندهی کالبدی روستا و تعیین کاربری، معابر و محدوده آن اجرا میشود. بنیاد مسکن انقلاب اسلامی معمولاً در تهیه، بازنگری و اجرای این طرحها نقش دارد، اما همه تأخیرها الزاماً ناشی از قصور این نهاد نیست. کمبود اعتبار، تغییر اولویتهای عمرانی، اختلاف درباره مالکیت زمین، نبود توافق با دستگاههای خدماترسان یا اصلاح طرح میتواند علت تأخیر باشد.
بنابراین، پیش از اقدام قضایی باید مشخص شود کدام تعهد در چه تاریخی و بر اساس کدام مصوبه یا برنامه به بنیاد مسکن واگذار شده است. صرف نارضایتی عمومی یا توقف پروژه، بدون اثبات تکلیف مشخص، معمولاً برای صدور حکم کافی نیست.
در پروندههای مربوط به شکایت از بنیاد مسکن بابت تاخیر در اجرای طرح هادی روستا، اسناد مکتوب ارزش بیشتری از اظهارات شفاهی دارند. مدارک مهم عبارتاند از:
بهتر است ابتدا درخواست رسمی و روشن به بنیاد مسکن شهرستان یا استان ارائه شود و در آن، بخش اجرا نشده، تاریخهای تعهدشده و خواسته مشخص درج شود. ثبت درخواست در دبیرخانه و دریافت شماره پیگیری اهمیت دارد. ارسال رونوشت به بخشداری، فرمانداری و اداره کل بنیاد مسکن نیز میتواند برای روشن شدن مسئولیتها مفید باشد.
اگر پاسخ مؤثر داده نشود یا از انجام وظیفه قانونی خودداری شود، حسب موضوع میتوان از دیوان عدالت اداری، الزام دستگاه طرف شکایت به انجام وظیفه یا رسیدگی به تصمیم و اقدام اداری را درخواست کرد. عنوان طرف شکایت باید با دقت انتخاب شود؛ زیرا ممکن است مسئولیت اصلی متوجه بنیاد مسکن، دهیاری، دستگاه اجرایی دیگر یا نهاد تصمیمگیرنده باشد. مطالبه خسارت نیز نیازمند اثبات ورود زیان، رابطه سببیت و تقصیر یا مسئولیت قانونی است و صرف تأخیر، خودبهخود موجب محکومیت به خسارت نمیشود.
فرض کنید بنیاد مسکن استان طی نامهای اعلام کرده است که عملیات بهسازی معبر روستای «الف» در سال مشخص آغاز میشود، اعتبار نیز تخصیص یافته، اما پس از گذشت مدت قابل توجه هیچ اقدامی انجام نشده است. اهالی با جمعآوری نامه، مصوبه، تصاویر و پاسخهای پیگیری، شکایت از بنیاد مسکن بابت تاخیر در اجرای طرح هادی روستا را مطرح میکنند. اگر بررسیها نشان دهد وظیفه اجرا بر عهده بنیاد بوده و مانع قانونی یا مالی موجهی وجود نداشته است، امکان صدور تصمیم به نفع آنان بیشتر میشود؛ در غیر این صورت، پرونده ممکن است برای تکمیل تحقیقات یا تعیین دستگاه مسئول اعاده شود.
طرح شکایت بدون تعیین دقیق روستا و بخش اجرا نشده، معرفی بنیاد مسکن به عنوان طرف شکایت بدون بررسی اسناد، تکیه بر وعدههای شفاهی، و درخواست اجرای کل طرح بدون توجه به اولویتبندی و اعتبار، از اشتباهات رایج است. همچنین باید تفاوت میان اعتراض به محتوای طرح هادی و اعتراض به تأخیر در اجرای طرح را روشن کرد؛ این دو موضوع ممکن است مرجع و دلایل متفاوتی داشته باشند.
برای شکایت از بنیاد مسکن بابت تاخیر در اجرای طرح هادی روستا، ابتدا باید تکلیف قانونی و زمان اجرای آن احراز و سپس مستندات بهصورت منظم جمعآوری شود. پیگیری اداری مستند، شناسایی دستگاه مسئول و تنظیم خواسته دقیق، پیش از اقدام در دیوان عدالت اداری، شانس رسیدگی مؤثر را افزایش میدهد.