آیا در محل کار آسیب دیدهاید و کارفرما حادثه را اعلام یا جبران نکرده است؟ برای شکایت از کارفرما برای حادثه کاری معمولاً باید همزمان موضوع در اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی و در صورت وجود تقصیر یا رفتار مجرمانه، از طریق مرجع کیفری پیگیری شود. نوع مرجع، به هدف شما، میزان آسیب، وجود بیمه و علت حادثه بستگی دارد.
صرف وقوع حادثه همیشه به معنای محکومیت قطعی کارفرما نیست؛ اما کارفرما مکلف است محیط کار ایمن، آموزش لازم، تجهیزات حفاظتی و نظارت متناسب با نوع فعالیت را فراهم کند. اگر حادثه بر اثر نبود حفاظ، نقص دستگاه، آموزش ناکافی، بیاحتیاطی مدیریتی یا الزام کارگر به انجام کار خطرناک رخ داده باشد، امکان طرح مسئولیت حقوقی و گاهی کیفری وجود دارد.
حتی اگر کارگر بیمه باشد، دریافت خدمات درمانی یا مستمری از سازمان تأمین اجتماعی لزوماً مانع مطالبه خسارت از شخص مسئول نیست. همچنین اشتباه یا بیاحتیاطی کارگر ممکن است در ارزیابی تقصیر مؤثر باشد، ولی بهتنهایی و بدون بررسی فنی، مسئولیت کارفرما را از بین نمیبرد.
در شکایت از کارفرما برای حادثه کاری، ادعا باید با اسناد و قرائن پشتیبانی شود. مدارک مهم عبارتاند از:
اگر حادثه فوراً اعلام نشده است، موضوع را با شرح دقیق زمان، مکان، نحوه وقوع و آثار جسمی، بهصورت کتبی به کارفرما، اداره کار و شرکت بیمه اطلاع دهید. تأخیر، اصل ادعا را خودبهخود از بین نمیبرد، اما اثبات رابطه حادثه با کار را دشوارتر میکند.
برای مطالبه حقوق ناشی از رابطه کاری، معمولاً ثبت دادخواست در سامانه روابط کار و رسیدگی در اداره کار آغاز میشود. در این مرحله، بازرسی، بررسی اسناد، اظهارات طرفین و گاهی ارجاع به کارشناسی انجام میگیرد. مطالبه دستمزد ایام بیکاری، مزایای قانونی یا برخی حقوق ناشی از رابطه کار در همین مسیر بررسی میشود.
چنانچه حادثه ناشی از بیاحتیاطی یا رعایت نکردن مقررات ایمنی باشد، میتوان شکایت کیفری نیز مطرح کرد. مرجع کیفری ممکن است موضوع را به پزشکی قانونی و کارشناس رسمی ارجاع دهد. شکایت از کارفرما برای حادثه کاری در مسیر کیفری، نیازمند بیان دقیق تقصیر و رابطه آن با صدمه است؛ صرف عنوان کارفرما بودن کافی نیست.
فرض کنید کارگری هنگام کار با دستگاه برش، به دلیل برداشته شدن حفاظ ایمنی، از ناحیه دست آسیب ببیند. او با ثبت شکایت از کارفرما برای حادثه کاری، گزارش درمان، شهادت همکاران و تصاویر دستگاه را ارائه میکند. اگر بازرسی و کارشناسی نشان دهد کارفرما از نقص حفاظ آگاه بوده و آن را اصلاح نکرده است، احتمال احراز تقصیر و مطالبه دیه یا خسارت، با توجه به نظر پزشکی قانونی و تصمیم مرجع رسیدگی، افزایش مییابد. نتیجه نهایی به میزان تقصیر، شدت آسیب و کیفیت مدارک وابسته است.
برای شکایت از کارفرما برای حادثه کاری، ابتدا مدارک را حفظ و حادثه را رسمی ثبت کنید، سپس با توجه به هدف خود مسیر اداره کار، تأمین اجتماعی و مرجع کیفری را پیگیری کنید. پیش از امضای هر رضایتنامه یا پذیرش مسئولیت، متن آن را با دقت بررسی کنید؛ زیرا آثار حقوقی آن ممکن است بر مطالبههای بعدی اثر بگذارد.