آیا کارفرما با بیان مطالب خلاف واقع به شما آسیب زده یا حقوقتان را تضییع کرده است؟ بله، شکایت از کارفرما به علت دروغ گویی در صورت وجود ضرر، ادعای قابل اثبات یا انتشار مطالب خلاف واقع، ممکن است از مسیر اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی یا مراجع قضایی پیگیری شود. صرف نادرست بودن یک گفته، همیشه جرم یا سبب پیروزی در دعوا نیست؛ باید مشخص شود گفته چه بوده، به چه کسی منتقل شده، چه زیانی ایجاد کرده و چگونه قابل اثبات است.
«دروغگویی» عنوان حقوقی واحدی نیست. اگر کارفرما درباره حقوق، سابقه، مزایا، اخراج یا شرایط قرارداد اطلاعات نادرست ارائه کند، موضوع میتواند در دعوای کارگری و کارفرمایی بررسی شود. اما اگر به کارگر جرم مشخصی نسبت دهد یا مطالب خلاف واقع را با هدف آسیبزدن منتشر کند، حسب محتوا و شیوه انتشار، احتمال طرح عناوینی مانند افترا یا نشر اکاذیب وجود دارد. تشخیص عنوان نهایی با مرجع رسیدگی است و نباید در شکواییه، عنوان مجرمانهای را بدون توضیح دقیق واقعیتها مطرح کرد.
مدارک باید هم ادعای شما و هم ارتباط آن با زیان ایجادشده را نشان دهند. در شکایت از کارفرما به علت دروغ گویی، این موارد معمولاً اهمیت دارند:
از جعل، ویرایش گمراهکننده یا انتشار عمومی گفتوگوهای خصوصی خودداری کنید. اعتبار دلیل، نحوه تحصیل آن و امکان انتساب به کارفرما در تصمیم مرجع رسیدگی اثر مستقیم دارد.
اگر اختلاف درباره دستمزد، مزایا، بیمه، اخراج یا اجرای قرارداد است، ابتدا باید از مسیر اداره کار محل انجام کار اقدام شود. ثبت دادخواست، ارائه مستندات و حضور در جلسه رسیدگی، روند معمول این مسیر است. اگر موضوع، نسبت دادن جرم، تهدید، انتشار اکاذیب یا لطمه مستقل به حیثیت باشد، امکان مراجعه به دادسرا یا در موضوعات آنلاین، مرجع صالح جرایم رایانهای نیز مطرح میشود. گاهی یک رفتار همزمان آثار کارگری و کیفری دارد و پیگیری هر بخش، مدارک و خواسته جداگانه میخواهد.
فرض کنید کارفرما برای توجیه اخراج، در گروه کاری اعلام کند کارمند مرتکب سرقت شده است؛ در حالی که دوربین، شهادت همکاران و گزارش داخلی شرکت خلاف آن را نشان میدهد. کارمند میتواند برای بازگشت به کار یا مطالبه حقوق، موضوع را در مرجع کار مطرح کند و در صورت وجود شرایط لازم، بابت انتشار اتهام نیز مسیر کیفری را بررسی کند. در این مثال، شکایت از کارفرما به علت دروغ گویی فقط با گفتن «کارفرما دروغ گفته» اثبات نمیشود؛ متن دقیق پیام، مخاطبان، قصد یا اثر زیانبار و اسناد مخالف باید ارائه شود.
تاریخ، محل، نام اشخاص، عبارت دقیق گفتهشده، شیوه انتشار، نتیجه زیانبار و خواسته خود را روشن بنویسید. از بیان مطالب احساسی، کلی و غیرقابل اثبات پرهیز کنید و برای هر ادعا، دلیل مربوط را مشخص سازید. پیش از اقدام، تفاوت میان مطالبه حق کارگری و شکایت کیفری را در نظر بگیرید؛ زیرا مرجع، تشریفات و نتیجه احتمالی آنها یکسان نیست.
شکایت از کارفرما به علت دروغ گویی زمانی شانس بیشتری دارد که ادعا مشخص، قابل انتساب و همراه با دلیل معتبر باشد. ابتدا مدارک را حفظ کنید، سپس مرجع مناسب را بر اساس نوع زیان انتخاب کنید و نتیجه پرونده را به ارزیابی ادله و شرایط قانونی وابسته بدانید.