آیا شخصی پیامکی ساختگی یا دستکاریشده را علیه شما به مرجع قضایی، کارفرما یا طرف قرارداد ارائه کرده است؟ شکایت بابت ارائه پیامک جعلی زمانی قابل طرح است که بتوانید جعلیبودن محتوا و انتساب ارائه آن به شخص را با قرائن و ادله قابل بررسی نشان دهید؛ صرف ادعای جعلیبودن یا تفاوت میان تصویر پیامک و واقعیت، بهتنهایی برای محکومیت کافی نیست.
پیامک ممکن است از طریق ویرایش تصویر، تغییر متن، جعل نام فرستنده، ساختن شماره مشابه یا ارائه محتوایی که هرگز ارسال نشده، تحریف شود. اگر این اقدام برای فریب، گرفتن مال، ایجاد مسئولیت یا آسیبزدن به اعتبار شما انجام شده باشد، موضوع میتواند حسب شرایط با عناوینی مانند جعل و استفاده از نوشته یا داده مجعول، کلاهبرداری یا افترا بررسی شود. با این حال، عنوان نهایی را مرجع قضایی بر اساس نحوه ایجاد پیام، هدف مرتکب و نتیجه عمل تعیین میکند.
در چنین پروندهای باید میان «تصویر ارائهشده» و «داده واقعی مخابراتی» تفاوت گذاشت. اسکرینشات بهتنهایی معمولاً هویت فرستنده، زمان دقیق ارسال و اصالت محتوا را قطعی ثابت نمیکند. مدارک مفید میتواند شامل موارد زیر باشد:
اگر پیامک در یک پرونده قضایی ارائه شده، شماره پرونده، شعبه، تاریخ ارائه و صورتجلسه مربوط را نگه دارید. در صورتی که پیامک در شبکههای اجتماعی منتشر شده باشد، نشانی صفحه، نام کاربری و زمان مشاهده نیز باید ثبت و در صورت امکان به شکل قابل استناد حفظ شود.
برای شکایت بابت ارائه پیامک جعلی میتوانید با تنظیم شکواییه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی اقدام کنید. در شکواییه، مشخصات مشتکیعنه، شرح دقیق ماجرا، محل و زمان ارائه پیامک، هدف احتمالی و خسارت واردشده را بنویسید و درخواست بررسی فنی و استعلام از اپراتور را مطرح کنید. حسب موضوع، پرونده ممکن است برای تحقیقات تخصصی به پلیس فتا یا کارشناس رسمی ارجاع شود.
از حذف پیامها، تعویض گوشی، ویرایش فایلها یا ارسال نسخههای متعدد خودداری کنید. بهتر است اصل وسیله و فایل اولیه حفظ شود و از انتشار عمومی اتهام در فضای مجازی نیز پرهیز کنید؛ زیرا انتشار ادعای اثباتنشده میتواند خود موجب مسئولیت جداگانه شود. مهلت اقدام به نوع اتهام، زمان اطلاع از جرم و مقررات مربوط بستگی دارد؛ بنابراین تأخیر، بهویژه در حفظ دادههای فنی، ممکن است اثبات ادعا را دشوار کند.
فرض کنید «الف» برای مطالبه وجه، تصویری از پیامکی ارائه میکند که ظاهراً «ب» در آن پرداخت بدهی را پذیرفته است. «ب» با بررسی گوشی خود متوجه میشود چنین پیامی وجود ندارد و از اپراتور نیز سابقهای برای آن شماره و زمان به دست نمیآید. در این وضعیت، شکایت بابت ارائه پیامک جعلی میتواند همراه با درخواست کارشناسی تلفن همراه، بررسی فایل تصویر و تحقیق درباره نحوه تهیه آن مطرح شود؛ اما نتیجه پرونده به احراز علم و عمد ارائهکننده، اصالت دادهها و ارتباط پیام با مطالبه مالی بستگی دارد.
برای شکایت بابت ارائه پیامک جعلی، مهمترین اقدام حفظ اصل داده و ثبت دقیق محل ارائه آن است. پیامک جعلی را با اسکرینشات واقعی، گزارش اپراتور، کارشناسی فنی و سایر قرائن مقایسه کنید و در شکواییه، بهجای نتیجهگیری قطعی، رفتار قابل اثبات و آثار آن را توضیح دهید. تشخیص عنوان جرم و ارزش ادله در نهایت با مقام قضایی خواهد بود.