آیا شخصی بدون اجازه از دفترچه، کارت یا پوشش بیمهای شما استفاده کرده است؟ در این وضعیت، شکایت بابت استفاده از بیمه میتواند با هدف شناسایی استفادهکننده، جلوگیری از ادامه تخلف و مطالبه خسارت مطرح شود؛ اما مسیر درست به نوع بیمه، نحوه استفاده، میزان خسارت و وجود یا نبود رضایت صاحب بیمهنامه بستگی دارد.
صرف استفاده از خدمات بیمهای همیشه جرم نیست. اگر صاحب بیمهنامه با اطلاع و رضایت خود کارت بیمه را در اختیار دیگری گذاشته باشد، ممکن است موضوع در قالب تخلف قراردادی یا اداری بررسی شود، نه الزاماً جرم. در مقابل، استفاده از کارت بیمه دیگری، جعل مدارک درمانی، ارائه اطلاعات خلاف واقع، ثبت خسارت ساختگی یا دریافت وجه از بیمه با فریب، میتواند مسئولیت کیفری، مدنی و اداری ایجاد کند.
در بیمه شخص ثالث نیز باید میان استفاده قانونی از بیمه خودرو و تقلب در اعلام حادثه تفاوت گذاشت. اعلام تصادف غیرواقعی، تبانی برای افزایش خسارت یا معرفی رانندهای غیر از راننده واقعی، از مواردی است که بررسی دقیق اسناد و اظهارات طرفین را ضروری میکند.
مدارک باید نشان دهد چه کسی، در چه زمانی و برای دریافت چه خدمتی از بیمه استفاده کرده است. بسته به موضوع، مدارک زیر میتواند مفید باشد:
اگر احتمال تغییر یا حذف اطلاعات وجود دارد، بهتر است از شرکت بیمه درخواست ثبت و حفظ سوابق استفاده شود. ادعا بهتنهایی برای محکومیت کافی نیست و مرجع رسیدگی باید رابطه شخص استفادهکننده با عمل انجامشده و سوءنیت احتمالی او را احراز کند.
برای شکایت بابت استفاده از بیمه، شخص زیاندیده میتواند شکایت کیفری خود را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند تا پرونده حسب موضوع به دادسرا یا مرجع صالح ارسال شود. همزمان، گزارش موضوع به واحد رسیدگی به تخلفات شرکت بیمه یا سازمان بیمهگر نیز اهمیت دارد؛ زیرا ممکن است دسترسی فرد متخلف مسدود و سوابق بررسی شود.
در متن شکایت باید زمان، محل، نوع پوشش بیمه، شیوه اطلاع از استفاده غیرمجاز، نام افراد احتمالی و خسارت واردشده دقیق نوشته شود. اگر متهم شناختهشده نیست، شکایت علیه شخص ناشناس ثبت میشود و درخواست بررسی سوابق سامانه، دوربینها و اطلاعات مراکز درمانی یا ارزیابی خسارت مطرح میگردد.
فرض کنید «مینا» پیامکی دریافت میکند که نشان میدهد با بیمه درمانی او در شهری دیگر نسخهای ثبت شده است. او با مراجعه به بیمهگر، رونوشت سابقه و مشخصات مرکز درمانی را میگیرد و متوجه میشود یکی از بستگانش تصویر مدارک او را بدون اجازه ارائه کرده است. مینا در شکایت بابت استفاده از بیمه، پیامک، سوابق سامانه و گواهی عدم حضور خود در آن شهر را پیوست میکند. نتیجه پرونده به احراز هویت استفادهکننده، نحوه دسترسی او به مدارک و اثبات عمد بستگی خواهد داشت.
متهم ممکن است مدعی رضایت مالک، اشتباه سامانه، استفاده از مدارک با اجازه قبلی یا بیاطلاعی از غیرقانونی بودن عمل شود. بنابراین پیش از طرح شکایت باید روشن شود که اجازهای داده نشده یا از حدود اجازه تجاوز شده است. نسبت دادن اتهام بدون دلیل، انتشار نام متهم در شبکههای اجتماعی و دستکاری اسناد میتواند برای شاکی نیز پیامد حقوقی داشته باشد.
شکایت بابت استفاده از بیمه زمانی مؤثرتر است که با مدارک قابل بررسی، شرح زمانی دقیق و تعیین نوع خسارت همراه باشد. ابتدا سوابق را از بیمهگر دریافت کنید، سپس در صورت وجود نشانههای فریب یا استفاده بدون اجازه، شکایت قضایی و گزارش اداری را همزمان پیگیری کنید. تشخیص عنوان نهایی اتهام و میزان مسئولیت، به مدارک و تحقیقات مرجع رسیدگی وابسته است.