آیا پس از تحویل مغازه مشخص شده است مساحت واقعی آن از مقدار درجشده در قرارداد بیشتر است؟ پاسخ این است که شکایت بابت اضافه متراژ مغازه فقط زمانی نتیجه مناسبی دارد که منشأ اختلاف، مفاد قرارداد، نحوه تعیین ثمن و میزان واقعی مساحت با سند و نظر کارشناس اثبات شود. اضافه متراژ ممکن است موجب مطالبه مابهالتفاوت قیمت، اصلاح قرارداد یا در برخی شرایط، طرح ادعاهای دیگر شود؛ اما صرف بیشتر بودن اندازه، بهتنهایی حق قطعی برای فروشنده یا خریدار ایجاد نمیکند.
ابتدا باید روشن شود که متراژ در قرارداد به چه شکل درج شده است: مساحت مفید، زیربنا، مشاع، عرصه یا مساحت مندرج در سند. گاهی اختلاف ناشی از تفاوت میان مساحت مفید و مشاعات است و گاهی بخشی از فضای موجود، مانند راهرو یا انباری، بدون آنکه در مالکیت اختصاصی خریدار باشد، در اندازهگیری لحاظ شده است.
اگر مغازه بر اساس مساحت معین و با قیمت هر مترمربع معامله شده باشد، اختلاف واقعی میتواند مبنای مطالبه مابهالتفاوت قرار گیرد. با این حال، باید بررسی شود که قرارداد، اضافه یا کسری مساحت را چگونه پیشبینی کرده و آیا برای آن سقف، قیمت خاص یا حق فسخ در نظر گرفته شده است.
مهمترین دلیل، اندازهگیری رسمی و بیطرفانه است. درخواست ارجاع موضوع به کارشناس رسمی دادگستری معمولاً برای تعیین مساحت، تشخیص حدود ملک و تفکیک بخشهای اختصاصی از مشاع مطرح میشود. نقشه ثبتی، صورتمجلس تفکیکی و سند مالکیت نیز در این بررسی اهمیت دارند.
تأمین دلیل پیش از طرح دعوا میتواند وضعیت فعلی ملک را ثبت کند؛ بهویژه زمانی که احتمال تغییر بنا، جابهجایی دیوارها یا اختلاف درباره حدود وجود دارد. این اقدام، نتیجه دعوا را تضمین نمیکند، اما از بین رفتن ادله را دشوارتر میسازد.
در گام نخست، قرارداد و مدارک مالکیت را با کمک فرد متخصص بررسی کنید. سپس در صورت نیاز، اظهارنامهای برای اعلام اختلاف و درخواست تعیین تکلیف ارسال شود. اگر توافق حاصل نشود، دعوا با خواسته مناسب، مانند مطالبه مابهالتفاوت ثمن، الزام به اصلاح مفاد قرارداد یا حسب مورد فسخ، در مرجع صالح مطرح میشود.
مرجع رسیدگی به نوع خواسته، ارزش مالی دعوا و وضعیت ثبتی ملک بستگی دارد. بنابراین نباید بدون بررسی، عنوان دعوا یا مرجع را انتخاب کرد. همچنین مبلغ مطالبه باید بر مبنای قیمت قراردادی یا ارزش قابل اثبات در زمان مؤثر، طبق مفاد توافق و نظر کارشناسی محاسبه شود؛ افزایش قیمت روز بازار همیشه به معنای استحقاق دریافت آن نیست.
فرض کنید در قرارداد، مغازهای شصت مترمربع و با قیمت مشخص برای هر مترمربع فروخته شده، اما کارشناس رسمی پس از تحویل، مساحت اختصاصی آن را شصتوپنج مترمربع اعلام کند. در این وضعیت، شکایت بابت اضافه متراژ مغازه میتواند با استناد به قرارداد، گزارش کارشناسی و نحوه توافق درباره قیمت مطرح شود. بااینحال، اگر پنج متر اضافه مربوط به مشاعات باشد یا قرارداد، متراژ را تقریبی اعلام کرده باشد، نتیجه متفاوت خواهد بود. دادگاه پس از بررسی اسناد، قصد طرفین و دفاعیات آنان تصمیم میگیرد.
اندازهگیری شخصی بدون کارشناس، محاسبه بر اساس قیمت روز بدون توجه به قرارداد، نادیده گرفتن مشاعات و طرح دعوا علیه شخصی که تعهد قراردادی نداشته است، از اشتباهات رایج هستند. پیش از اقدام، باید مالک، فروشنده، سازنده و مسئول تنظیم سند از یکدیگر تفکیک شوند.
برای موفقیت در شکایت بابت اضافه متراژ مغازه، سه موضوع تعیینکننده است: متن دقیق قرارداد، اثبات رسمی مساحت و انتخاب خواسته متناسب. ابتدا مدارک را جمعآوری و وضعیت ملک را مستند کنید، سپس درباره ارسال اظهارنامه و طرح دعوا تصمیم بگیرید. نتیجه نهایی به مفاد توافق، نوع مالکیت و نظر مرجع رسیدگی وابسته است.