اگر دادخواست شما از سوی دفتر خدمات قضایی یا دفتر دادگاه برگشت خورده است، آیا باید دوباره آن را ثبت کنید؟ پاسخ این است که در بسیاری از موارد، شکایت بابت برگشت خوردن دادخواست از طریق رفع نقص یا اعتراض به تصمیم رد دادخواست امکانپذیر است؛ اما اقدام درست به علت برگشت، زمان ابلاغ و مرحلهای که پرونده در آن قرار دارد بستگی دارد. برگشت دادخواست معمولاً به معنای رد ادعای شما نیست، بلکه نشان میدهد تشریفات یا مدارک لازم بهدرستی تکمیل نشده است.
دفتر دادگاه پیش از رسیدگی ماهوی، کامل بودن دادخواست را بررسی میکند. درج ناقص مشخصات خواهان یا خوانده، تعیین نکردن دقیق خواسته، نپرداختن هزینه دادرسی، الصاق نکردن مدارک لازم، مشخص نبودن نشانی طرف مقابل یا امضا نکردن دادخواست از علتهای رایج نقص هستند. گاهی نیز دادخواست به دلیل انتخاب نادرست مرجع یا رعایت نکردن الزامات ثبت الکترونیکی با مشکل مواجه میشود.
در این وضعیت، معمولاً اخطار رفع نقص صادر و از طریق سامانه ثنا ابلاغ میشود. مهلت متعارف قانونی برای رفع نقص، ده روز از تاریخ ابلاغ اخطار است؛ بنابراین تاریخ مشاهده یا ابلاغ معتبر اهمیت زیادی دارد. اگر نقص در این مهلت برطرف نشود، ممکن است قرار رد دادخواست صادر شود. این تصمیم با رد دعوا پس از رسیدگی قضایی تفاوت دارد و درباره درستی یا نادرستی اصل ادعا اظهارنظر نمیکند.
نخست باید متن اخطار نقص یا قرار صادرشده را دقیق بررسی کنید تا مشخص شود ایراد مربوط به کدام بخش است. اگر امکان اصلاح وجود دارد، معمولاً رفع نقص از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی سریعتر و کمریسکتر از ثبت دادخواست جدید است. در صورت صدور قرار رد دادخواست، شخص ذینفع میتواند در مهلت قانونی مقرر، اعتراض خود را به همان دادگاهی ارائه کند که تصمیم دفتر آن صادر شده است. در تنظیم اعتراض باید توضیح داده شود که نقص وجود نداشته، در مهلت رفع شده یا اخطار به شکل صحیح ابلاغ نشده است.
برای شکایت بابت برگشت خوردن دادخواست معمولاً این مدارک کاربرد دارد:
فرض کنید سارا برای مطالبه مبلغ قرض، دادخواستی ثبت میکند؛ اما نشانی خوانده را ناقص مینویسد و هزینه دادرسی را نیز کامل پرداخت نمیکند. دفتر دادگاه اخطار رفع نقص صادر میکند. سارا پس از ابلاغ، ابتدا باید هزینه را تکمیل و نشانی معتبر را اصلاح کند. اگر این اقدامات در مهلت انجام شود، رسیدگی میتواند ادامه پیدا کند. اگر مهلت سپری شود و قرار رد صادر گردد، شکایت بابت برگشت خوردن دادخواست زمانی مؤثر است که سارا بتواند رفع نقص بهموقع، ابلاغ نادرست یا اشتباه دفتر را با رسید و مستندات ثابت کند؛ صرف نارضایتی از نتیجه برای پذیرش اعتراض کافی نیست.
برگشت یا رد دادخواست غالباً به نقص شکلی مربوط است، در حالی که رد دعوا ممکن است پس از بررسی شرایط اقامه دعوا و دفاع طرفین رخ دهد. همچنین ابطال دادخواست در برخی موقعیتها نتیجه اقدامی مانند استرداد دادخواست یا رعایت نکردن تکلیف قانونی در جریان رسیدگی است. تشخیص عنوان دقیق تصمیم اهمیت دارد، زیرا مرجع اعتراض و مهلت اقدام بر اساس همان عنوان تعیین میشود.
در شکایت بابت برگشت خوردن دادخواست نخست علت تصمیم و تاریخ ابلاغ را مشخص کنید، سپس در صورت امکان نقص را در مهلت قانونی برطرف کنید. اگر قرار رد صادر شده است، اعتراض مستند را به همان دادگاه ارائه دهید و از ثبت مجدد بدون بررسی علت برگشت خودداری کنید؛ زیرا این کار ممکن است موجب از دست رفتن زمان یا تحمیل هزینه اضافی شود.