آیا کارفرما میتواند به دلیل پارهوقت بودن کار، شما را بیمه نکند یا سابقهتان را کمتر از روزهای واقعی کار ثبت کند؟ خیر؛ اگر رابطه کاری و دریافت مزد وجود داشته باشد، شکایت بابت بیمه پاره وقت برای مطالبه بیمه و اصلاح سابقه امکانپذیر است. کارفرما باید کارگر را مطابق مدت و میزان واقعی اشتغال نزد سازمان تأمین اجتماعی بیمه کند؛ پارهوقت بودن، بهتنهایی مجوز حذف بیمه نیست.
مبنای بیمه معمولاً دستمزد و روزهای واقعی کارکرد است. بنابراین شخصی که هر روز چند ساعت کار میکند، ممکن است برای تمام روزهای حضور، با دستمزد متناسب با ساعات کار بیمه شود؛ اما فردی که فقط چند روز در هفته کار دارد، اصولاً باید به تعداد روزهای واقعی اشتغال برای او سابقه درج شود. ثبت صوری تعداد روز کمتر یا خودداری کامل از ارسال لیست، میتواند تخلف بیمهای و موجب مطالبه حق بیمه معوق باشد.
همچنین باید میان کمبود روزهای بیمه و کم بودن مبلغ دستمزد مشمول بیمه تفاوت گذاشت. گاهی کارفرما روزها را درست اعلام میکند اما مزد واقعی، اضافهکاری یا مزایای مستمر را در لیست نمیآورد. در این وضعیت، موضوع شکایت بابت بیمه پاره وقت میتواند هم اصلاح سابقه و هم بررسی دستمزد مبنای بیمه را دربرگیرد.
ادعا بهتنهایی کافی نیست و نتیجه پرونده به مجموع قرائن و مدارک بستگی دارد. مدارک مفید عبارتاند از:
اگر قرارداد شفاهی باشد، باز هم امکان پیگیری وجود دارد؛ در این حالت باید اصل رابطه کار، مدت همکاری، میزان مزد و روزهای اشتغال با قرائن قابل قبول اثبات شود. بهتر است پیش از طرح دعوا، تصویر مدارک و سوابق بیمه دریافت و نگهداری شود.
برای اثبات رابطه کار و میزان اشتغال، معمولاً طرح دادخواست در اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل انجام کار مطرح میشود. پس از احراز رابطه و مدت کار، رأی میتواند مبنای پیگیری بیمهای قرار گیرد. از سوی دیگر، سازمان تأمین اجتماعی نیز میتواند بازرسی و بررسی سوابق و لیستهای ارسالی را انجام دهد.
مرجع صالح ممکن است با توجه به نوع خواسته متفاوت باشد؛ بنابراین شکایت برای اثبات کارکرد با اعتراض به سابقه ثبتشده یکی نیست. در پروندههای مهم، مشورت با وکیل یا کارشناس روابط کار از طرح خواسته نادرست جلوگیری میکند.
فرض کنید مریم بهصورت روزانه پنج ساعت در فروشگاه کار میکرد، اما کارفرما فقط برای هشت روز در ماه بیمه رد کرده است. او با ارائه برنامه شیفت، واریزهای منظم حقوق، پیامهای کاری و شهادت دو همکار، رابطه کاری و حضور بیشتر خود را نشان میدهد. در چنین وضعی، شکایت بابت بیمه پاره وقت ممکن است به اصلاح روزهای سابقه و مطالبه حق بیمه مربوط منجر شود؛ بااینحال، میزان اصلاح نهایی به ارزیابی مرجع رسیدگی و اعتبار مدارک بستگی دارد.
پارهوقت بودن کارگر، حق بیمه را از بین نمیبرد؛ اما تعداد روزها و میزان مزد باید واقعی و قابل اثبات باشد. برای نتیجه بهتر، مدارک پرداخت و حضور را حفظ کنید، سابقه بیمه را بررسی نمایید و خواسته خود را دقیقاً بر اساس کمبود روز، دستمزد یا اصل بیمهنشدن تنظیم کنید.