آیا شخصی عمداً خودرو، منزل، محل کسب یا وسایل شما را خراب کرده و نمیدانید از کجا پیگیری کنید؟ بله، شکایت بابت تخریب عمدی اموال از طریق ثبت شکواییه در دفتر خدمات الکترونیک قضایی و پیگیری در مرجع کیفری صالح انجام میشود و در کنار آن میتوان جبران خسارت مالی را نیز مطالبه کرد. موفقیت پرونده به اثبات عمد، تعلق مال به شاکی و میزان خسارت وابسته است.
تخریب زمانی وصف کیفری پیدا میکند که مال متعلق به دیگری، بدون رضایت مالک یا متصرف قانونی، عمداً از بین برود یا آسیب ببیند. خراب کردن، شکستن، سوزاندن، رنگپاشی، پنچر کردن یا از کار انداختن مال میتواند حسب شرایط، مصداق تخریب باشد. صرف ایجاد خسارت کافی نیست؛ شاکی باید بتواند انتساب عمل به متهم و عمدی بودن رفتار را نیز تا حد قابل قبول اثبات کند.
اگر خسارت در نتیجه بیاحتیاطی یا حادثه ایجاد شده باشد، موضوع ممکن است کیفری نباشد و صرفاً در قالب مطالبه خسارت حقوقی بررسی شود. همچنین اختلاف درباره مالکیت، وجود قرارداد، استفاده از مال یا ادعای دفاع مشروع میتواند در نتیجه رسیدگی اثر بگذارد. مجازات نیز با توجه به قانون حاکم در زمان وقوع، نوع مال، میزان آسیب و سایر شرایط پرونده تعیین میشود.
در شکایت بابت تخریب عمدی اموال بهتر است مدارکی ارائه شود که هم وقوع خسارت و هم ارتباط آن با متهم را نشان دهد. مهمترین موارد عبارتاند از:
پیش از تعمیر یا پاکسازی آثار، از وضعیت موجود عکس بگیرید و در صورت امکان درخواست تأمین دلیل یا ارجاع به کارشناس کنید. ادعای شفاهی، بدون قرینه و مدرک، معمولاً برای اثبات مسئولیت کیفری کافی نیست.
شاکی باید شرح دقیق زمان، مکان، نحوه وقوع، نوع مال، میزان تقریبی خسارت و مشخصات متهم را در شکواییه بنویسد. ثبت شکایت معمولاً از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود و پرونده برای تحقیقات مقدماتی به دادسرای صالح ارسال خواهد شد. محل وقوع تخریب معمولاً نقش اصلی در تعیین مرجع رسیدگی دارد؛ بنابراین ثبت نشانی دقیق محل اهمیت زیادی دارد.
پس از ثبت، ممکن است شاکی برای ارائه توضیح، معرفی شاهد، مشاهده تصاویر یا ارزیابی خسارت احضار شود. در صورت وجود دلایل کافی، مقام قضایی میتواند دستور تحقیقات، معاینه محل یا کارشناسی صادر کند. اگر متهم ناشناس باشد، ارائه نشانی، شماره خودرو، تصویر یا هر اطلاعات شناساییکننده به کشف هویت کمک میکند.
فرض کنید فردی پس از مشاجره، خودرو همسایه را با جسم سخت مخدوش و شیشه آن را شکسته است. مالک، بلافاصله از خودرو و محل عکس میگیرد، فیلم دوربین ساختمان را حفظ میکند و گزارش کلانتری میگیرد. سپس در شکایت بابت تخریب عمدی اموال، فیلم، شهادت نگهبان و فاکتور تعمیر را پیوست میکند. اگر کارشناسی انتساب خسارت و میزان آن را تأیید کند، پرونده میتواند هم از جنبه کیفری و هم برای مطالبه ضرر و زیان پیگیری شود؛ با این حال نتیجه نهایی به ارزیابی ادله و دفاع متهم بستگی دارد.
محکومیت کیفری الزاماً به معنای پرداخت خودکار تمام خسارت نیست. شاکی باید میزان زیان، هزینه تعمیر، کاهش ارزش مال یا هزینههای ضروری مرتبط را با سند و نظر کارشناس اثبات و مطالبه کند. اگر بخشی از خسارت بیمه شده باشد، باید پرداخت بیمه و حدود مسئولیت هر شخص نیز مشخص شود. از اعلام مبلغ غیرواقعی یا تعمیر بدون مستندسازی پرهیز کنید.
برای شکایت بابت تخریب عمدی اموال، سرعت در حفظ فیلم و آثار جرم، تهیه گزارش رسمی، اثبات مالکیت و درخواست کارشناسی اهمیت زیادی دارد. بهتر است شرح واقعه دقیق و بدون اغراق نوشته شود و مطالبه خسارت نیز جداگانه و مستند پیگیری شود.