آیا صلحنامهای عادی یا دستنویس دارید که طرف مقابل اعتبار آن را نمیپذیرد؟ در این وضعیت، شکایت بابت تنفیذ صلح نامه میتواند برای اثبات اعتبار قرارداد و شناسایی آثار حقوقی آن مطرح شود؛ البته موفقیت دعوا به اصالت سند، قصد واقعی طرفین، موضوع صلح و رعایت شرایط قانونی بستگی دارد. تنفیذ به معنای تأیید و اعلام اعتبار معامله یا قرارداد موجود است و با تنظیم صلحنامه جدید تفاوت دارد.
وقتی یکی از طرفین، وراث، مالک رسمی یا شخص ذینفع، مفاد صلحنامه را انکار کند، ذینفع میتواند برای شناسایی حقوق خود به دادگاه مراجعه کند. در شکایت بابت تنفیذ صلح نامه، خواهان معمولاً ادعا میکند که توافق معتبر منعقد شده، اما طرف مقابل از پذیرش آثار آن خودداری میکند. اگر امضای سند مورد انکار یا تردید باشد، موضوع اثبات اصالت سند نیز اهمیت پیدا میکند. همچنین در صلح اموال غیرمنقول، ممکن است خواستههای دیگری مانند الزام به تنظیم سند رسمی یا تحویل مال نیز لازم باشد.
صلحنامه باید نشان دهد که طرفین با اراده آزاد و آگاهانه توافق کردهاند و موضوع قرارداد نیز مشروع، معین و قابل معامله بوده است. اهلیت طرفین، نبود اجبار یا اشتباه مؤثر، مشخص بودن مال یا حق مورد صلح و وجود امضای قابل انتساب، از عوامل مهم هستند. صلحنامهای که برای فرار از دین، پوشاندن معامله نامشروع یا انتقال مال متعلق به دیگری تنظیم شده باشد، ممکن است با ایراد جدی مواجه شود. بنابراین صرف داشتن یک نوشته، بهتنهایی نتیجه دعوا را تضمین نمیکند.
در صورت ادعای جعل، انکار یا تردید، دادگاه میتواند موضوع را از طریق کارشناسی خط و امضا، بررسی اسناد تطبیقی و سایر دلایل ارزیابی کند. شهادت شهود نیز با توجه به موضوع دعوا و شرایط قانونی، ممکن است در کنار سایر قرائن مؤثر باشد.
فرض کنید پدری در زمان حیات خود، سهمی از یک ملک را طی صلحنامهای عادی به یکی از فرزندانش واگذار کرده و ملک نیز تحویل شده است. پس از فوت پدر، سایر وراث این سند را قبول نمیکنند. فرزند میتواند شکایت بابت تنفیذ صلح نامه را مطرح کند و اصل سند، مدارک پرداخت یا تحویل و شهادت افراد حاضر هنگام توافق را ارائه دهد. دادگاه پس از بررسی اصالت امضا، قصد طرفین و وضعیت مالکیت، ممکن است اعتبار صلح را بپذیرد یا در صورت وجود ایراد، دعوا را رد کند. طرح همزمان الزام به تنظیم سند رسمی، در صورت فراهم بودن شرایط، قابل بررسی است.
دادخواست باید از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت شود. اگر موضوع دعوا مال غیرمنقول باشد، معمولاً دادگاه محل وقوع ملک صلاحیت رسیدگی دارد؛ درباره اموال منقول یا حقوق قراردادی، صلاحیت میتواند بر اساس اقامتگاه خوانده یا محل اجرای تعهد تعیین شود. خواسته باید دقیق نوشته شود و در صورت نیاز، اثبات اصالت سند، الزام به تنظیم سند رسمی یا رفع ممانعت نیز جداگانه یا همراه آن مطرح گردد. هزینه دادرسی و تشریفات پرونده به نوع خواسته و ارزش موضوع بستگی دارد و بدون بررسی سند نمیتوان رقم ثابتی اعلام کرد.
برای نتیجه بهتر، پیش از شکایت بابت تنفیذ صلح نامه باید اعتبار سند، مالکیت انتقالدهنده، وضعیت ثبتی ملک و ادله اثباتی بررسی شود. تفاوت میان تنفیذ، اثبات مالکیت و الزام به تنظیم سند رسمی را نیز باید در متن دادخواست رعایت کرد؛ زیرا انتخاب نادرست خواسته ممکن است روند رسیدگی را طولانی یا امکان دفاع مؤثر را کاهش دهد.