آیا موجر، مستأجر یا مشاور املاک از ثبت اجارهنامه و دریافت کد رهگیری خودداری کرده است؟ در این وضعیت، شکایت بابت ثبت اجاره نامه با توجه به علت خودداری، طرف مسئول و نوع قرارداد ممکن است از طریق اتحادیه مشاوران املاک، سامانههای مربوط، مرجع قضایی یا دادگاه حقوقی پیگیری شود. صرف ثبت نشدن قرارداد، همیشه جرم نیست و ابتدا باید تعهد قراردادی، مقررات صنفی و آثار قانونی اجاره بررسی شود.
ثبت اجارهنامه و دریافت کد رهگیری، بهویژه در معاملات انجامشده از طریق مشاور املاک، برای اثبات تاریخ، مبلغ، مدت و مشخصات طرفین اهمیت دارد. با این حال، کد رهگیری بهتنهایی مالکیت یا صحت همه اظهارات طرفین را ثابت نمیکند. اگر مشاور املاک پس از دریافت حقالزحمه از ثبت قرارداد امتناع کند، اطلاعات نادرست وارد نماید یا قرارداد را برخلاف توافق ثبت کند، امکان طرح شکایت صنفی یا مطالبه خسارت وجود دارد.
چنانچه یکی از طرفین طبق قرارداد متعهد به فراهمکردن مقدمات ثبت بوده و از انجام آن خودداری کند، موضوع میتواند در قالب مطالبه الزام به انجام تعهد یا مطالبه خسارت مطرح شود. شکایت بابت ثبت اجاره نامه زمانی نتیجه بهتری دارد که خواسته دقیق، مانند الزام به ثبت اطلاعات صحیح، اصلاح قرارداد یا جبران خسارت، مشخص شده باشد. اگر جعل، فریب، استفاده از سند مجعول یا دریافت وجه با قصد متقلبانه مطرح باشد، بررسی کیفری نیز جداگانه ضرورت پیدا میکند.
مدارک باید نشان دهند که قرارداد منعقد شده، ثبت آن مورد توافق یا وظیفه طرف مقابل بوده و از انجام آن خودداری شده است. اسناد زیر معمولاً مفید هستند:
پیش از اقدام، بهتر است از طریق اظهارنامه رسمی، درخواست ثبت یا اصلاح اجارهنامه و تعیین مهلت متعارف برای پاسخ ارسال شود. این اقدام، هم حسن نیت درخواستکننده را نشان میدهد و هم تاریخ امتناع طرف مقابل را روشنتر میکند.
فرض کنید مستأجر پس از پرداخت بخشی از هزینه قرارداد، متوجه میشود مشاور املاک از ثبت اجارهنامه خودداری میکند و فقط یک برگه عادی در اختیار او گذاشته است. مستأجر باید ابتدا رسید پرداخت و پیامهای درخواست کد رهگیری را نگهداری و از اتحادیه درباره تخلف صنفی پیگیری کند. اگر موجر نیز تعهد ثبت را پذیرفته باشد، شکایت بابت ثبت اجاره نامه میتواند همراه با مطالبه انجام تعهد یا خسارت مطرح شود؛ اما نتیجه پرونده به متن قرارداد و دلایل موجود بستگی دارد.
ابتدا باید مشخص شود مسئول ثبت، موجر، مستأجر یا مشاور املاک است. سپس با جمعآوری مدارک، موضوع در مرجع مناسب مطرح میشود. شکایت از عملکرد مشاور معمولاً از مسیر اتحادیه یا مراجع نظارت بر صنف آغاز میشود؛ در حالی که اختلاف درباره اجرای تعهد، وجه یا خسارت، اصولاً ماهیت حقوقی دارد و ممکن است نیازمند ثبت دادخواست باشد. در موارد دارای نشانههای جرم، مراجعه به مرجع کیفری مطرح میشود. شکایت بابت ثبت اجاره نامه بدون تعیین خواسته و مرجع صالح ممکن است باعث اطاله رسیدگی یا رد درخواست شود.
ثبت نشدن اجارهنامه را باید از خود اختلاف اجاره، تخلف صنفی و جرم احتمالی تفکیک کرد. قرارداد، رسیدها، مکاتبات و اظهارنامه، پایه اصلی اثبات ادعا هستند. پیش از ثبت شکایت، مسئولیت هر طرف و خواسته نهایی را دقیق مشخص کنید تا مسیر پیگیری، هزینه و تصمیم قضایی با موضوع واقعی پرونده هماهنگ باشد.