آیا فردی بدون داشتن صلاحیت یا مجوز، برای شما تشخیص، تزریق، تجویز دارو یا درمان انجام داده است؟ شکایت بابت دخالت در پزشکی میتواند از طریق ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ارجاع پرونده به مرجع کیفری صالح پیگیری شود؛ البته موفقیت آن به اثبات فقدان مجوز، انجام عمل پزشکی و ورود آسیب یا وجود سایر شرایط قانونی بستگی دارد.
هر اقدامی که ماهیت پزشکی داشته باشد، لزوماً برای همه اشخاص مجاز نیست. تشخیص بیماری، تجویز دارو، انجام اقدامات درمانی، تزریق، جراحی، نمونهگیری تخصصی و برخی خدمات تشخیصی معمولاً نیازمند دانش حرفهای، پروانه معتبر و رعایت ضوابط وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشکی است. بنابراین صرف ادعای داشتن تجربه، فعالیت در فضای مجازی یا معرفی خود به عنوان درمانگر، جایگزین مجوز قانونی نمیشود.
در شکایت بابت دخالت در پزشکی باید میان چند وضعیت تفاوت گذاشت: فعالیت فرد فاقد هرگونه مجوز، فعالیت پزشک دارای مجوز خارج از حدود صلاحیت یا محل مجاز، و خطای حرفهای پزشک. هرکدام ممکن است عنوان، مرجع رسیدگی و ادله متفاوتی داشته باشد. همچنین اگر اقدام درمانی موجب صدمه بدنی شده باشد، موضوع مسئولیت کیفری یا مطالبه دیه و خسارت نیز میتواند مطرح شود.
در شکایت بابت دخالت در پزشکی بهتر است ادعاها دقیق و زمانمند نوشته شود: چه کسی، در چه تاریخی، در کدام محل و با دریافت چه مبلغی چه اقدامی انجام داده است. انتشار صرف یک تبلیغ، بدون اثبات انجام عمل یا معرفی گمراهکننده، ممکن است برای اثبات همه ابعاد جرم کافی نباشد.
شاکی باید ابتدا مدارک را منظم و از طریق حساب کاربری ثنا، شکواییه را در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند. در متن شکایت، عنوان کلی موضوع، شرح دقیق رفتار، خسارتهای واردشده و درخواست بررسی تخصصی درج میشود. پرونده معمولاً برای تحقیقات مقدماتی به دادسرای عمومی و انقلاب یا شعبه تخصصی جرایم پزشکی، حسب ساختار قضایی محل، ارسال خواهد شد.
مرجع تحقیق میتواند دستور استعلام مجوز، احضار طرفین، بررسی محل، اخذ اظهارات شهود و ارجاع مصدوم به پزشکی قانونی را صادر کند. سازمان نظام پزشکی نیز ممکن است از جنبه انتظامی رسیدگی کند؛ اما رسیدگی انتظامی، جایگزین رسیدگی کیفری یا مطالبه خسارت نیست. مهلت و امکان طرح ادعاهای مالی به نوع خسارت و وضعیت پرونده وابسته است و نباید بدون بررسی اسناد، عدد یا مهلت قطعی اعلام کرد.
فرض کنید شخصی در یک واحد مسکونی، خود را متخصص زیبایی معرفی کرده و بدون پروانه معتبر تزریق انجام دهد. مراجعهکننده پس از بروز عفونت، رسید پرداخت، گفتوگوهای تبلیغاتی، تصویر محل و گواهی درمانی را نگهداری میکند. در چنین وضعی، شکایت بابت دخالت در پزشکی میتواند همراه با درخواست استعلام مجوز و ارجاع آسیب به پزشکی قانونی مطرح شود. بااینحال، نتیجه نهایی به احراز هویت فرد، ارتباط اقدام او با آسیب و نظر کارشناسی بستگی دارد.
از نسبت دادن عناوین قطعی مانند کلاهبرداری یا جعل، بدون دلیل کافی خودداری کنید و میان شکایت کیفری، مطالبه دیه و دعوای خسارت تفاوت بگذارید. همچنین اصل مدارک را نزد خود نگه دارید، نسخهای خوانا ارائه کنید و از تهدید یا انتشار اطلاعات خصوصی طرف مقابل بپرهیزید. مشورت با وکیل آشنا با پروندههای پزشکی، به انتخاب عنوان درست و تنظیم خواستههای قابل اثبات کمک میکند.