آیا نسبت به اعطای درجه، ترفیع، تنزل یا نحوه تعیین وضعیت خدمتی در ارتش اعتراض دارید؟ پاسخ این است که شکایت بابت درجه داری ارتش باید ابتدا از مسیر اعتراض و رسیدگی داخلی نیروهای مسلح پیگیری شود و در صورت وجود تصمیم قابل اعتراض، حسب موضوع به مرجع قضایی یا اداری صالح ارجاع گردد. نتیجه پرونده به نوع تصمیم، مقررات حاکم بر یگان، سوابق خدمتی و مدارک موجود بستگی دارد و صرف ادعا برای تغییر درجه کافی نیست.
اعتراض ممکن است درباره اختصاص نادرست درجه، محاسبه نشدن سابقه مؤثر، رد ترفیع، تنزل درجه، اشتباه در ثبت مدرک تحصیلی یا اعمال تصمیمی برخلاف مقررات استخدامی مطرح شود. همچنین اگر تصمیم بر پایه گزارش نادرست، تخلف اداری، تبعیض، اشتباه محاسباتی یا رعایت نکردن تشریفات صادر شده باشد، امکان بررسی آن بیشتر است.
باید میان سه موضوع تفاوت گذاشت: اعتراض به تصمیم اداری و استخدامی، شکایت کیفری درباره جعل یا گزارش خلاف واقع، و اعتراض انضباطی به تنبیه یا رأی صادرشده. هرکدام مسیر، دلیل و مرجع متفاوتی دارد. بنابراین عنوانگذاری دقیق درخواست اهمیت زیادی دارد.
در شکایت بابت درجه داری ارتش، مدارک رسمی ارزش بیشتری از اظهارات شفاهی دارند. اگر سندی در اختیار فرد نیست، باید در متن درخواست، مشخصات آن و محل نگهداریاش ذکر شود تا مرجع رسیدگی امکان مطالبه یا بررسی آن را داشته باشد.
مرحله نخست، ثبت درخواست مکتوب در سلسلهمراتب اداری و واحدهای مربوط به نیروی محل خدمت است. متن باید روشن، محترمانه و مستند باشد و خواسته مشخصی مانند اصلاح حکم، احتساب سابقه یا نقض تصمیم را بیان کند. شماره ثبت و رسید دریافت درخواست را نگه دارید.
اگر پاسخ صادر نشود یا پاسخ با مقررات مغایر باشد، باید بررسی کرد که موضوع در صلاحیت هیأتها و مراجع داخلی نیروهای مسلح، مرجع رسیدگی به اعتراضات انضباطی، دادسرای نظامی یا مرجع قضایی دیگری قرار میگیرد. دادسرای نظامی اصولاً برای ادعاهای کیفری مانند جعل، تهدید یا گزارش مجرمانه مطرح میشود و مرجع عمومی تغییر درجه نیست. صلاحیت دیوان عدالت اداری نیز باید با توجه به شخص شاکی، نوع تصمیم و مقررات خاص نیروهای مسلح احراز شود و نمیتوان آن را در همه پروندهها قطعی دانست.
فرض کنید کارمندی پس از تکمیل سابقه لازم، متوجه شود بخشی از خدمت او در حکم ترفیع محاسبه نشده است. او در شکایت بابت درجه داری ارتش، حکمهای قبلی، گواهی خدمت، مدارک آموزشی و پاسخ کارگزینی را پیوست میکند. اگر بررسی اسناد نشان دهد سابقه قابل احتساب بوده و تصمیم بدون دلیل موجه صادر شده است، امکان اصلاح تصمیم وجود دارد؛ اما اگر مقررات، دوره آموزشی یا ارزیابی خاصی را شرط کرده باشد، صرف گذشت زمان نتیجه قطعی ایجاد نمیکند.
ثبت شکایت بدون مشخص کردن تصمیم مورد اعتراض، استفاده از ادعاهای توهینآمیز، ارائه مدارک ناقص، اشتباه گرفتن اعتراض اداری با شکایت کیفری و بیتوجهی به مهلت درجشده در ابلاغ، از خطاهای رایج است. برای شکایت بابت درجه داری ارتش بهتر است پیش از اقدام، تاریخ ابلاغ، مقررات استخدامی، مرجع صادرکننده تصمیم و مسیر اعتراض همان یگان بررسی شود. مهلت اعتراض بسته به نوع تصمیم و مرجع رسیدگی متفاوت است و نباید بدون بررسی، عدد ثابتی برای همه پروندهها فرض کرد.
اعتراض به درجه نظامی زمانی شانس بیشتری دارد که تصمیم مورد اعتراض دقیقاً شناسایی، مدارک رسمی گردآوری و مسیر داخلی یا قضایی درست انتخاب شود. در پروندههای حساس، مشورت با وکیل آشنا با حقوق نظامی و مقررات استخدامی نیروهای مسلح میتواند از ثبت درخواست در مرجع نامرتبط یا از دست رفتن مهلت احتمالی جلوگیری کند.