آیا مستأجر پس از پایان اجاره، ملک را تخلیه نمیکند؟ در این وضعیت، شکایت بابت دستور تخلیه منزل معمولاً از طریق ثبت درخواست در مرجع صالح محل وقوع ملک انجام میشود؛ البته صدور دستور، به وجود شرایط قانونی مانند پایان مدت اجاره و معتبر بودن قرارداد بستگی دارد. دستور تخلیه با دعوای تخلیه تفاوت دارد و در صورت کامل نبودن مدارک، ممکن است مالک ناچار به طرح دعوای حقوقی شود.
دستور تخلیه راهکاری سریعتر از دعوای معمول تخلیه است، اما برای هر اختلاف موجر و مستأجر قابل استفاده نیست. مهمترین شرایط آن عبارتاند از:
اگر علت درخواست، پرداخت نکردن اجارهبها در زمان باقیمانده قرارداد، ایجاد خسارت یا تخلف از شروط اجاره باشد، موضوع ممکن است نیازمند دعوای فسخ یا تخلیه و رسیدگی قضایی کامل باشد؛ بنابراین نباید هر اختلافی را دستور تخلیه تلقی کرد.
مدارک معمول شامل سند مالکیت یا مدرک قانونی ذینفع بودن، اصل یا تصویر قرارداد اجاره، مدارک هویتی، نشانی دقیق ملک و اطلاعات مربوط به ودیعه یا قرضالحسنه است. در شکایت بابت دستور تخلیه منزل، مشخص بودن تاریخ شروع و پایان اجاره اهمیت زیادی دارد. اگر قرارداد تمدید شده باشد، پیامها، رسیدهای پرداخت یا توافقهای جدید نیز میتوانند در تشخیص ادامه رابطه استیجاری مؤثر باشند.
ثبت درخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود و مرجع رسیدگی، بر اساس مقررات جاری و محل وقوع ملک تعیین خواهد شد. پس از صدور دستور، اجرای آن نیز تشریفات جداگانه دارد و صرف ثبت درخواست به معنای تخلیه فوری ملک نیست.
موجر معمولاً باید مبلغ ودیعه یا تضمین دریافتشده را برای اجرای تخلیه به ترتیب قانونی تودیع یا درباره استرداد آن تعیین تکلیف کند. اگر موجر مدعی خسارت، اجارهبهای معوق یا هزینههای مصرفی باشد، صرف ادعا برای کسر مبلغ کافی نیست و باید از مسیر قانونی و با ارائه دلیل اقدام کند. اختلاف درباره ودیعه میتواند اجرای تخلیه را نسبت به بخشی از مبلغ با محدودیت مواجه کند.
فرض کنید مالک آپارتمانی، ملک را برای یک سال اجاره داده و قرارداد در پایان شهریور تمام شده است. مستأجر با وجود دریافت اظهار یا اطلاع پایان قرارداد، ملک را تحویل نمیدهد. مالک با ارائه قرارداد و مدارک هویتی، شکایت بابت دستور تخلیه منزل را ثبت میکند و آمادگی خود را برای تعیین تکلیف ودیعه اعلام مینماید. اگر قرارداد شرایط لازم را داشته باشد و تمدید یا حق ادامه تصرف اثبات نشود، امکان صدور دستور وجود دارد؛ اما اگر مستأجر رسیدی از تمدید اجاره ارائه کند، مرجع رسیدگی ممکن است صدور دستور را نپذیرد و رسیدگی کامل قضایی را لازم بداند.
مستأجر باید قرارداد تمدیدی، رسید پرداخت اجاره، توافق کتبی درباره مهلت تخلیه یا دلایل پرداخت ودیعه را ارائه کند. ادعای شفاهی، بدون قرائن و مدارک، معمولاً قدرت اثباتی کمتری دارد. همچنین اگر دستور بر مبنای اطلاعات نادرست صادر شده باشد، اعتراض و پیگیری آن باید بدون تأخیر و از طریق همان مرجع یا مرجع صالح انجام شود.
شکایت بابت دستور تخلیه منزل زمانی مناسب است که مدت اجاره پایان یافته و قرارداد، شرایط لازم برای صدور دستور را داشته باشد. بررسی دقیق قرارداد، وضعیت ودیعه، تمدیدهای احتمالی و علت تصرف، پیش از ثبت درخواست اهمیت اساسی دارد. در پروندههای دارای اختلاف جدی، استفاده از مشاوره حقوقی میتواند از انتخاب مسیر نادرست و تحمیل هزینه و زمان اضافی جلوگیری کند.