آیا مستأجر میتواند به تخلیه فوری ملک اعتراض کند؟ بله، شکایت بابت دستور حکم تخلیه در صورتی امکانپذیر است که دستور صادرشده برخلاف شرایط قانونی، مفاد قرارداد یا حقوق مستأجر باشد؛ بااینحال، اعتراض بهتنهایی همیشه اجرای دستور را متوقف نمیکند و معمولاً باید همزمان درخواست توقف عملیات اجرایی نیز مطرح شود. همچنین از نظر حقوقی، «دستور تخلیه» با «حکم تخلیه» تفاوت دارد و مسیر اعتراض به هرکدام یکسان نیست.
دستور تخلیه معمولاً در اجارهنامهای صادر میشود که مدت آن پایان یافته و شرایط شکلی لازم، از جمله تنظیم قرارداد و وجود امضای طرفین و گواهان در موارد لازم، رعایت شده باشد. رسیدگی به آن سریعتر از دعوای معمول انجام میشود و مرجع اجرا ممکن است پیش از رسیدگی کامل به اختلافات، دستور تخلیه را صادر کند.
در مقابل، حکم تخلیه پس از رسیدگی قضایی و بررسی ادعاهای طرفین صادر میشود؛ برای نمونه، زمانی که موجر به علت پرداختنشدن اجارهبها، نقض تعهدات یا استفاده غیرمجاز از ملک، تخلیه را مطالبه میکند. بنابراین عنوان اعتراض، خواسته، مهلت و شیوه اقدام باید با نوع تصمیم صادرشده هماهنگ باشد.
اعتراض زمانی اهمیت بیشتری دارد که یکی از مبانی دستور محل ایراد باشد. برای نمونه، مستأجر میتواند به موارد زیر استناد کند:
صرف ادعای شفاهی کافی نیست. شخص معترض باید نشان دهد ایراد او میتواند مبنای دستور را از بین ببرد یا اجرای آن خسارت جبرانناپذیر ایجاد میکند. در برخی موارد، طرح دعوای مستقل مانند اثبات تمدید اجاره یا بیاعتباری قرارداد نیز لازم میشود.
برای شکایت بابت دستور حکم تخلیه، ابتدا متن دستور، شماره پرونده و مرحله اجرای آن را بررسی کنید. سپس اقدام از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت درخواست در مرجع صالح انجام میشود. مدارک معمول عبارتاند از:
اعتراض باید هرچه سریعتر و پیش از اجرای کامل تخلیه مطرح شود. مهلت دقیق به نوع تصمیم، نحوه ابلاغ و مقررات حاکم بر پرونده بستگی دارد؛ بنابراین نباید بدون بررسی ابلاغیه، به مهلتهای کلی یا اطلاعات غیررسمی تکیه کرد.
سارا یک واحد مسکونی را برای یک سال اجاره کرده بود و پس از پایان مدت، با توافق پیامکی شش ماه دیگر در ملک ماند. موجر بدون پذیرش این توافق، دستور تخلیه گرفت. سارا با ارائه پیامها، رسیدهای اجاره و درخواست توقف اجرا، شکایت بابت دستور حکم تخلیه را مطرح کرد. نتیجه پرونده قطعی نیست و به اعتبار پیامها، پرداختها، مفاد قرارداد و تشخیص مرجع رسیدگیکننده بستگی دارد؛ اما این مدارک میتواند ادعای تمدید اجاره را قابل بررسی کند.
تخلیهشدن ملک الزاماً به معنای از بین رفتن همه حقوق مستأجر نیست؛ مطالبه ودیعه یا خسارت، در صورت وجود دلیل، ممکن است جداگانه پیگیری شود. اشتباه رایج این است که فرد فقط به مأمور اجرا مراجعه کند، بدون ثبت درخواست قضایی اقدامی انجام دهد یا اعتراض را با دعوای مطالبه وجه اشتباه بگیرد. در نهایت، شکایت بابت دستور حکم تخلیه زمانی مؤثرتر است که نوع تصمیم، دلیل اعتراض، مدارک و درخواست توقف اجرا دقیق و هماهنگ تنظیم شده باشند.