آیا پس از امضای رضایتنامه مهریه میتوان دوباره برای مطالبه آن اقدام کرد؟ پاسخ به این پرسش به متن سند، نحوه امضا و وجود یا نبود ایراد در رضایت بستگی دارد؛ بنابراین شکایت بابت رضایت در مهریه معمولاً زمانی قابل طرح است که رضایتنامه جعلی باشد، با تهدید و اجبار گرفته شده باشد، امضاکننده مفهوم و آثار سند را نداند یا طرف مقابل برخلاف توافق عمل کرده باشد. صرف پشیمانی، در بیشتر موارد، برای بیاعتبار کردن رضایت کافی نیست.
رضایت ممکن است به شکل اقرار به دریافت مهریه، ابراء، بذل، گذشت از بخشی از طلب یا توافق برای پرداخت اقساطی تنظیم شود. این عناوین آثار یکسانی ندارند. برای نمونه، ابراء معمولاً به معنای صرفنظر قطعی از دین است؛ اما رسید دریافت وجه فقط در حدود مبلغ پرداختشده اثر دارد. همچنین توافق اقساطی، اصل دین را از بین نمیبرد و تنها شیوه پرداخت را تغییر میدهد.
دادگاه به متن دقیق سند، عبارتهای بهکاررفته، امضا یا اثر انگشت، شرایط تنظیم و رفتار بعدی طرفین توجه میکند. رضایت ثبتشده در دفترخانه یا صورتجلسه رسمی، از نظر اثباتی اعتبار بیشتری دارد، اما حتی سند رسمی نیز در صورت اثبات جعل، فقدان قصد، اکراه یا بیاعتباری قانونی قابل اعتراض است.
اعتراض باید بر یک مبنای حقوقی مشخص استوار باشد. مهمترین حالتها عبارتاند از:
در این نوع پرونده، اصل رضایتنامه، تصویر سند ازدواج، سوابق اجرای مهریه، رسیدهای بانکی و پیامهای مرتبط اهمیت دارد. شهادت اشخاص حاضر هنگام امضا، گواهی پزشکی درباره وضعیت جسمی یا روانی، مدارک مربوط به تهدید و درخواست کارشناسی خط و امضا نیز میتواند مؤثر باشد. عنوان اقدام باید با هدف پرونده هماهنگ شود؛ گاهی موضوع، شکایت کیفری جعل یا تهدید است و گاهی دعوای حقوقی برای بیاعتباری سند یا مطالبه وجه.
برای شکایت بابت رضایت در مهریه، ارائه یک متن کلی مانند «رضایت نداشتهام» کافی نیست. باید دقیقاً مشخص شود رضایتنامه چه زمانی، در کجا، نزد چه شخصی و با چه شرایطی امضا شده و کدام دلیل، ادعا را پشتیبانی میکند. مرجع صالح نیز بر اساس رسمی یا عادی بودن سند و نوع خواسته تعیین میشود.
فرض کنید زوجه در دفترخانه اعلام کرده است مبلغی از مهریه را دریافت کرده، اما رسید بانکی نشان میدهد وجه به حساب او واریز نشده و پیامهای همسر نیز پرداخت آینده را وعده دادهاند. در این وضعیت، شکایت بابت رضایت در مهریه باید با بررسی متن سند مشخص کند آیا عبارت «دریافت کردم» نوشته شده یا رضایت، مشروط به پرداخت بوده است. نتیجه پرونده قطعی نیست و به اصالت سند، قرائن پرداخت و تشخیص دادگاه بستگی دارد.
امضای برگه سفید، اعتماد به عنوان سند بدون مطالعه متن، طرح همزمان خواستههای ناسازگار و تأخیر در جمعآوری ادله از اشتباهات رایج است. همچنین رضایت در یک پرونده اجرایی، لزوماً به معنای بخشش کامل مهریه نیست و باید محدوده آن بررسی شود. پیش از هر اقدام، متن سند را با سوابق دفترخانه و پرونده اجرا تطبیق دهید.
شکایت بابت رضایت در مهریه زمانی شانس بررسی جدی دارد که جعل، اجبار، اشتباه مؤثر یا نقض تعهد قابل اثبات باشد. پشیمانی ساده معمولاً سند را از بین نمیبرد. تعیین دقیق خواسته، گردآوری مدارک و انتخاب مسیر کیفری یا حقوقی، به متن رضایتنامه و شرایط واقعی تنظیم آن وابسته است.