آیا ساختمان شما بدون مدیر رها شده و امور ضروری مانند تعمیرات، نظافت یا پرداخت قبوض مشترک انجام نمیشود؟ شکایت بابت ساختمان بدون مدیریت معمولاً با درخواست تشکیل مجمع عمومی، انتخاب مدیر و در صورت وجود اختلاف، پیگیری از مرجع قضایی صالح انجام میشود؛ البته صرف نداشتن مدیر، بهتنهایی جرم نیست و مسیر صحیح غالباً حقوقی و مدیریتی است، نه کیفری.
در ساختمانهایی که مشمول مقررات مالکیت آپارتمانها هستند، مالکان باید برای اداره قسمتهای مشترک، مجمع عمومی تشکیل دهند و مدیر یا مدیران انتخاب کنند. مدیر مسئول اجرای تصمیمهای مجمع، اداره هزینههای مشترک، نگهداری تأسیسات و پیگیری امور جاری ساختمان است. اگر مالکان در انتخاب مدیر کوتاهی کنند، اختلاف میان آنان ادامه داشته باشد یا هیچکس مسئولیت اداره ساختمان را نپذیرد، هر مالک میتواند برای حل مشکل اقدام رسمی کند.
بنابراین، «شکایت بابت ساختمان بدون مدیریت» لزوماً به معنای طرح اتهام علیه همسایگان نیست. خواسته مناسب ممکن است تشکیل مجمع عمومی، تعیین مدیر، الزام به انجام وظایف قانونی یا مطالبه سهم هزینههای مشترک باشد. انتخاب عنوان درست خواسته اهمیت دارد؛ زیرا دادگاه بر اساس درخواست و دلایل ارائهشده تصمیم میگیرد.
پیش از مراجعه به دادگاه، بهتر است تلاشهای داخلی ساختمان مستند شود. این مدارک میتوانند وجود مشکل و امتناع یا بیتوجهی مالکان را نشان دهند:
اگر مستأجر هستید، بهتر است ابتدا موضوع را به مالک اطلاع دهید؛ زیرا در بسیاری از دعاوی مربوط به مدیریت و تصمیمهای مالکانه، مالک یا نماینده قانونی او جایگاه مناسبتری برای اقدام دارد.
نخست باید با ارسال دعوتنامه، جلسه مالکان برای انتخاب مدیر تشکیل شود. نتیجه جلسه، حتی اگر به علت نرسیدن به حد نصاب یا اختلاف بینتیجه بماند، باید در صورتجلسه ثبت شود. سپس متقاضی میتواند از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست متناسب با وضعیت ساختمان را ثبت کند. مرجع رسیدگی معمولاً دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک است؛ با این حال، عنوان دقیق خواسته و مرجع نهایی باید با توجه به موضوع، اسناد و رویه محل بررسی شود.
در دادخواست باید توضیح داده شود که ساختمان فاقد مدیریت مؤثر است، چه اقداماتی برای حل اختلاف انجام شده و ادامه این وضعیت چه زیانی ایجاد میکند. اگر تعمیر فوری برای جلوگیری از خسارت لازم باشد، مدارک فوریت اهمیت زیادی دارد. هزینه دادرسی رقم ثابتی برای همه پروندهها ندارد و به نوع خواسته، مالی یا غیرمالی بودن آن و تعرفه زمان ثبت بستگی دارد.
فرض کنید در ساختمانی هشتواحدی، مدیر قبلی استعفا داده و سه ماه است هیچ جلسهای تشکیل نشده است. آسانسور نیازمند تعمیر فوری است و برخی مالکان نیز سهم هزینههای مشترک را نمیپردازند. یکی از مالکان ابتدا دعوتنامه کتبی برای تشکیل مجمع ارسال میکند، اما جلسه به دلیل اختلاف و بینظمی نتیجه نمیدهد. او صورتجلسه، اظهارنامه، گزارش تعمیرکار و تصویر مکاتبات را نگهداری کرده و برای شکایت بابت ساختمان بدون مدیریت، خواسته متناسب با وضعیت را از طریق دفتر خدمات قضایی مطرح میکند. نتیجه پرونده به اعتبار مدارک، نحوه ابلاغ و تشخیص مرجع رسیدگی وابسته است.
تهدید همسایگان، قطع خودسرانه آب یا برق، تصرف وجوه ساختمان و انتشار اتهام در گروههای مجازی، جایگزین اقدام قانونی نیست و ممکن است برای فرد مسئولیت ایجاد کند. همچنین مدیر با مالک یکسان نیست؛ مدیر نماینده اجرایی ساختمان است و حدود اختیار او از قانون و تصمیمهای مجمع ناشی میشود. بهترین اقدام، ثبت مستندات، دعوت رسمی مالکان، تعیین دقیق خواسته و دریافت مشاوره حقوقی پیش از ثبت دادخواست است.
برای شکایت بابت ساختمان بدون مدیریت ابتدا باید راهحل داخلی و تشکیل مجمع عمومی را امتحان کرد. اگر این روش به نتیجه نرسید، مدارک موجود باید برای طرح درخواست مناسب نزد مرجع صالح ارائه شود. شکایت بابت ساختمان بدون مدیریت زمانی مؤثرتر است که خواسته، دلایل و مسئولیت هر یک از مالکان بهروشنی مشخص شده باشد.