آیا شریک شما سهم سود یا اصل سرمایهتان را پرداخت نمیکند؟ بله، شکایت بابت شراکت در کار ممکن است با طرح دعوای مطالبه سهمالشرکه، مطالبه سود، حسابرسی، فسخ یا انحلال شراکت انجام شود؛ اما عنوان دقیق دعوا به قرارداد، نوع فعالیت، میزان آورده و رفتار شریک بستگی دارد. پیش از اقدام، باید رابطه شراکت و تعهد نقضشده را با مدارک قابل قبول اثبات کنید.
صرف اختلاف یا نارضایتی از عملکرد شریک برای موفقیت دعوا کافی نیست. خواهان باید نشان دهد که شراکت ایجاد شده، هر یک از طرفین چه تعهدی داشتهاند و شریک چگونه از اجرای تعهد خودداری کرده است. برای نمونه، خودداری از ارائه حساب، برداشت بدون اجازه از درآمد مشترک، مصرف سرمایه در امور شخصی یا پرداخت نکردن سود مورد توافق میتواند مبنای دعوا باشد.
اگر توافق فقط شفاهی بوده باشد، اصل ادعا بهطور کامل منتفی نیست؛ ولی اثبات آن دشوارتر میشود. همچنین اگر فعالیت در قالب شرکت ثبتشده انجام شده باشد، اختلاف ممکن است تابع اساسنامه، صورتجلسات و مقررات خاص شرکت باشد و با شراکت مدنی ساده تفاوت دارد.
در شکایت بابت شراکت در کار، مدارک باید هم وجود شراکت و هم مبلغ یا تعهد مورد مطالبه را نشان دهند. مدارک مهم عبارتاند از:
پرینت پیام یا تصویر سند بهتنهایی همیشه نتیجه قطعی ایجاد نمیکند و ممکن است دادگاه اصالت و ارتباط آن با موضوع را بررسی کند. در صورت اختلاف حساب، درخواست ارجاع امر به کارشناس برای بررسی اسناد مالی میتواند اهمیت زیادی داشته باشد.
ابتدا تعهدات، مبلغ خواسته و مدارک را مشخص کنید و در صورت امکان اظهارنامهای برای مطالبه حساب، پرداخت سهم یا تحویل اسناد ارسال کنید. سپس دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود. مرجع صالح بر اساس نوع دعوا، محل اقامت خوانده، محل اجرای تعهد و گاهی محل مال یا فعالیت تعیین میشود؛ بنابراین نباید بدون بررسی، دادخواست را در هر شعبهای ثبت کرد.
در دعواهای مالی، خواسته باید تا حد امکان دقیق تقویم شود. ممکن است علاوه بر مطالبه وجه، درخواست حسابرسی، تعیین سهم، انحلال شراکت یا تقسیم اموال مشترک نیز مطرح شود. انتخاب همزمان یا جداگانه این خواستهها به مفاد قرارداد و وضعیت داراییها بستگی دارد. طرح شکایت کیفری نیز فقط زمانی قابل بررسی است که رفتار شریک، افزون بر اختلاف قراردادی، عناصر جرم مستقلی مانند خیانت در امانت یا کلاهبرداری را داشته باشد؛ صرف نپرداختن بدهی معمولاً بهتنهایی جرم محسوب نمیشود.
فرض کنید علی و رضا برای راهاندازی کارگاه، به نسبت مساوی سرمایهگذاری کردهاند و در پیامهای خود سهم سود را مشخص کردهاند. رضا پس از مدتی حسابهای بانکی و فاکتورها را ارائه نمیکند و مدعی میشود زیان ایجاد شده است. علی میتواند برای شکایت بابت شراکت در کار، قرارداد یا پیامها، رسید سرمایهگذاری و اسناد پرداخت را ارائه و درخواست حسابرسی کند. کارشناس با بررسی درآمد و هزینه، سود یا زیان واقعی را تعیین میکند؛ بااینحال نتیجه نهایی به اعتبار مدارک، دفاع رضا و نظر دادگاه وابسته است.
از طرح خواسته مبهم، اعلام مبلغ بدون مستند و اتکا به گفتوگوهای غیرقابل اثبات خودداری کنید. پیش از ثبت دادخواست، مشخص کنید مطالبه شما سود است یا اصل سرمایه، خسارت است یا حسابرسی. همچنین اموال و حسابهای مشترک را با برداشتهای شخصی مخلوط نکنید و اصل اسناد را نگهداری کنید. در موارد پیچیده، بررسی قرارداد توسط وکیل یا مشاور حقوقی میتواند از انتخاب نادرست عنوان دعوا جلوگیری کند.
شکایت بابت شراکت در کار زمانی نتیجه بهتری دارد که رابطه شراکت، میزان آورده، تعهد نقضشده و مبلغ مطالبه با اسناد روشن اثبات شود. اظهارنامه، دادخواست دقیق، درخواست حسابرسی و انتخاب مرجع صالح، مراحل کلیدی هستند؛ اما نتیجه پرونده بدون بررسی قرارداد و دلایل موجود قابل تضمین نیست.