آیا فردی با ارائه فیش حقوقی، بازپرداخت وام یا بدهی شما را ضمانت کرده و اکنون از انجام تعهد خودداری میکند؟ در این وضعیت، شکایت بابت ضمانت فیش حقوقی زمانی نتیجهبخش است که تعهد ضامن، مبلغ بدهی و شرایط مسئولیت او با قرارداد، امضا، پیامها یا سایر دلایل قابل اثبات باشد؛ زیرا خود فیش حقوقی بهتنهایی معمولاً ضمانت مستقل و کافی محسوب نمیشود.
فیش حقوقی اصولاً سندی برای نشان دادن میزان درآمد و توان مالی شخص است، نه سند قطعی ضمانت. مسئولیت حقوقی زمانی شکل میگیرد که شخص در قرارداد، فرم ضمانت، اقرارنامه یا سند دیگری تعهد خود را پذیرفته باشد. همچنین باید مشخص شود ضمانت برای چه بدهی، تا چه مبلغی و با چه شرایطی انجام شده است.
اگر شخص فقط فیش حقوقی خود را برای بررسی توان مالی ارائه کرده و هیچ تعهدی را امضا نکرده باشد، اثبات ضمانت دشوار میشود. در مقابل، امضای قرارداد ضمانت، معرفی ضامن نزد بانک یا مؤسسه، ارسال پیامهای صریح و پرداختهای قبلی میتواند در کنار فیش حقوقی، ادعای طلبکار را تقویت کند.
پیش از اقدام، باید رابطه حقوقی و میزان بدهی بهصورت منظم مستندسازی شود. مدارک مهم عبارتاند از:
تصویر فیش حقوقی باید همراه با دلیل ارتباط آن با تعهد ارائه شود. صرف درج نام شخص در یک برگه یا وجود مهر شرکت، بدون احراز صدور و اعتبار سند، الزاماً به معنای قبول مسئولیت نیست.
اگر موضوع فقط پرداخت نشدن بدهی یا اجرای تعهد ضمانت باشد، مسیر معمول، طرح دعوای حقوقی برای مطالبه وجه یا الزام به انجام تعهد است. مرجع رسیدگی بر اساس مبلغ خواسته و مقررات صلاحیت تعیین میشود و ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میگیرد.
اما اگر ادعاهایی مانند جعل فیش، استفاده از سند مجعول، ارائه اطلاعات خلاف واقع با قصد فریب یا بردن مال مطرح باشد، امکان بررسی کیفری نیز وجود دارد. صرف نپرداختن بدهی، بدون وجود عناصر قانونی جرم، معمولاً جرم مستقل محسوب نمیشود. انتخاب عنوان شکایت نادرست ممکن است موجب رد ادعا یا طولانی شدن رسیدگی شود.
فرض کنید «مهدی» برای دریافت وام، فیش حقوقی «رضا» را ارائه کرده و رضا نیز فرم ضمانت بانک را امضا کرده است. پس از عدم پرداخت اقساط، بانک علیه رضا اقدام میکند. در این حالت، شکایت بابت ضمانت فیش حقوقی بر مبنای فرم امضاشده و قرارداد وام بررسی میشود، نه فقط خود فیش. رضا میتواند درباره سقف تعهد، نحوه اطلاعرسانی، پرداختهای انجامشده یا اعتبار امضا دفاع کند؛ اما نتیجه نهایی به مفاد اسناد و دلایل پرونده بستگی دارد.
شکایت بابت ضمانت فیش حقوقی به نوع تعهد بستگی دارد. فیش حقوقی معمولاً فقط قرینه توان مالی است و برای ایجاد مسئولیت، قرارداد یا دلیل معتبر دیگری لازم است. بنابراین پیش از طرح دعوا، تفاوت میان ضمانت، معرفی ضامن و ارائه صرفِ فیش را مشخص کنید و ادعای حقوقی یا کیفری را بر پایه مدارک واقعی تنظیم نمایید.