آیا میتوان طلاق و مطالبه مهریه را همزمان پیگیری کرد؟ بله؛ شکایت بابت طلاق و مهریه در اصطلاح رایج، معمولاً به طرح دو موضوع حقوقی جداگانه یعنی دعوای طلاق و دادخواست مطالبه مهریه گفته میشود. این دو موضوع ممکن است همزمان یا جدا از یکدیگر مطرح شوند، اما مرجع، مدارک، دفاعیات و آثار هرکدام تفاوت دارد و نتیجه یکی لزوماً نتیجه دیگری را تعیین نمیکند.
خیر. مهریه، دین مالی شوهر به زن است و زن میتواند در صورت قابل مطالبه بودن، آن را از طریق دادگاه خانواده یا اجرای ثبت پیگیری کند. طلاق نیز بر اساس نوع درخواست، شرایط متفاوتی دارد. در طلاق به درخواست زن، معمولاً باید یکی از مبانی قانونی مانند تحقق شروط ضمن عقد، اثبات عسر و حرج یا توافق مالی و حقوقی مناسب اثبات شود. در طلاق به درخواست مرد، رعایت حقوق مالی زن و تشریفات قانونی اهمیت دارد. بنابراین ثبت شکایت بابت طلاق و مهریه به معنای تضمین صدور فوری حکم طلاق نیست.
مدارک دقیق به نوع پرونده و شیوه اقدام بستگی دارد، اما معمولاً موارد زیر کاربرد دارد:
اگر سند ازدواج در دسترس نباشد، میتوان از دفترخانه تنظیمکننده سند، رونوشت دریافت کرد. ادعاهایی مانند ناتوانی مالی، پرداخت مهریه یا سوءرفتار نیز باید با دلیل مناسب، از جمله سند، شهادت معتبر، گزارش رسمی یا قرائن قابل قبول، پشتیبانی شود.
شروع کار معمولاً با ثبت درخواست در دفتر خدمات الکترونیک قضایی و ارجاع پرونده به دادگاه خانواده انجام میشود. مطالبه مهریه در برخی موارد از اجرای ثبت نیز قابل آغاز است؛ انتخاب مسیر به وضعیت سند، شناسایی اموال و هدف عملی طلبکار بستگی دارد. در جریان دعوای طلاق، دادگاه درباره حقوق مالی زن مانند مهریه، نفقه، اجرتالمثل یا نحله، حسب مورد تعیین تکلیف میکند.
در خصوص مهریه، وصول تا میزان مقرر در قانون از نظر ضمانت اجرای محکومیت مالی اهمیت دارد و نسبت به مبلغ بیشتر، توانایی مالی شوهر باید احراز شود. بنابراین تصور اینکه با ثبت شکایت بابت طلاق و مهریه تمام مهریه بدون بررسی استطاعت مالی فوراً وصول میشود، نادرست است. اعسار و تقسیط نیز با ادعا پذیرفته نمیشود و نیازمند بررسی وضعیت مالی و دلایل طرفین است.
فرض کنید زنی با مهریه ۳۰۰ سکه، به دلیل ترک طولانیمدت زندگی مشترک و پرداخت نشدن نفقه، همزمان دادخواست طلاق و مطالبه مهریه ثبت میکند. اگر ترک انفاق و شرایط دشوار زندگی با مدارک کافی اثبات شود، احتمال پذیرش مبنای طلاق افزایش مییابد؛ اما درباره مهریه، شوهر میتواند پرداختهای قبلی یا اعسار خود را مطرح کند. در این مثال، شکایت بابت طلاق و مهریه دو مسیر مرتبط اما مستقل دارد و ممکن است یکی زودتر از دیگری به نتیجه برسد.
تکیه بر پیامهای پراکنده بدون قابلیت اثبات، امضای توافقنامه بدون بررسی آثار اسقاط حقوق، اعلام نشانی نادرست، بیتوجهی به مهلت اعتراض و تصور اینکه ترک منزل بهتنهایی طلاق را قطعی میکند، از اشتباهات رایج است. پیش از ثبت دادخواست باید مشخص شود هدف اصلی، وصول مهریه، پایان ازدواج، گرفتن گواهی عدم امکان سازش یا توافق جامع است. همچنین بهتر است متن هرگونه بذل، بخشش یا تقسیط مهریه دقیق و روشن تنظیم شود.
شکایت بابت طلاق و مهریه نیازمند تفکیک خواستهها، انتخاب مسیر مناسب و آمادهسازی دلیل است. میزان مهریه، نوع طلاق، دارایی زوج، سابقه پرداخت و مدارک مربوط به زندگی مشترک در نتیجه اثر دارد. پیش از اقدام، بررسی سند ازدواج و تنظیم دقیق خواستهها میتواند از اطاله دادرسی و از دست رفتن حقوق مالی جلوگیری کند.