آیا شخصی که از شما پول قرض گرفته و در موعد مقرر آن را پس نمیدهد، قابل پیگیری قانونی است؟ بله، شکایت بابت عدم پرداخت قرض با ارائه دلیل کافی و اثبات اصل پرداخت وجه و سررسید آن امکانپذیر است. طلبکار میتواند ابتدا از طریق اظهارنامه، پرداخت بدهی را مطالبه کند و در صورت بینتیجه ماندن، دادخواست مطالبه وجه به همراه خسارتهای قابل مطالبه را ثبت نماید. نتیجه پرونده به مدارک، نحوه توافق طرفین و دفاعیات بدهکار بستگی دارد.
خواهان باید نشان دهد وجهی به خوانده پرداخت شده و این پرداخت با قصد قرض انجام گرفته است، نه هدیه، سرمایهگذاری یا انجام معاملهای دیگر. قرارداد کتبی، رسید دستی، اقرار بدهکار، پیامکها و گفتوگوهای قابل انتساب، رسید بانکی و شهادت اشخاص میتوانند در اثبات ادعا مؤثر باشند. صرف واریز وجه، همیشه بهتنهایی قرض بودن آن را ثابت نمیکند؛ زیرا علت واریز نیز باید تا حد امکان روشن باشد.
ارسال اظهارنامه معمولاً شرط الزامی طرح دعوا نیست، اما اقدامی مفید برای اعلام رسمی مطالبه و مشخص کردن زمان درخواست پرداخت محسوب میشود. در اظهارنامه باید مبلغ، منشأ بدهی، تاریخ توافق و مهلت معقول پرداخت بهطور روشن نوشته شود. اگر برای قرض موعدی تعیین نشده باشد، مطالبه رسمی میتواند در اثبات زمان سررسید و امتناع بدهکار اهمیت بیشتری پیدا کند. از تهدید، توهین یا درج مطالب غیرواقعی باید پرهیز شود.
ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود و پرونده به مرجع صالح بر اساس مقررات مربوط به صلاحیت و مبلغ خواسته ارجاع خواهد شد. خواهان باید مشخصات طرفین، مبلغ اصل طلب، زمان پرداخت، موعد بازگشت و دلایل خود را درج کند. پس از ابلاغ، خوانده میتواند پرداخت بدهی، بخشش، تهاتر، بیاعتباری سند یا پرداخت قبلی را مطرح کند.
در صورت صدور رأی به نفع طلبکار، اجرای آن معمولاً پس از قطعی شدن رأی یا فراهم شدن شرایط قانونی اجرا آغاز میشود. خسارت تأخیر تأدیه نیز خودکار و در همه پروندهها قابل مطالبه نیست و به شرایط قانونی، مطالبه طلب، توانایی پرداخت بدهکار و تغییر شاخصهای مربوط بستگی دارد. هزینه دادرسی و سایر هزینههای رسمی نیز هنگام ثبت دادخواست طبق مقررات و مبلغ خواسته محاسبه میشود.
فرض کنید سارا مبلغی را به حساب امیر واریز کرده و در پیامرسان، امیر دریافت آن را بهعنوان قرض و بازپرداخت تا پایان ماه تأیید کرده است. پس از پایان مهلت، امیر از پرداخت خودداری میکند. سارا میتواند با ضمیمه کردن رسید بانکی، پیامهای قابل انتساب و اظهارنامه، شکایت بابت عدم پرداخت قرض را از مسیر دادخواست مطالبه وجه پیگیری کند. با این حال، اگر امیر ثابت کند مبلغ بابت خرید کالا یا مشارکت تجاری بوده، ارزیابی دادگاه متفاوت خواهد بود.
ثبت ادعا بدون تعیین دقیق مبلغ، حذف مستندات بانکی، ارائه تصویر ناخوانا، خودداری از توضیح علت واریز یا استفاده از عنوان کیفری بدون وجود شرایط جرم، از خطاهای رایج است. نپرداختن قرض در اصل موضوعی حقوقی است و صرف آن، کلاهبرداری یا خیانت در امانت محسوب نمیشود. بنابراین بهتر است خواهان پیش از طرح شکایت بابت عدم پرداخت قرض، مدارک خود را منظم و مسیر حقوقی متناسب با واقعیت رابطه طرفین انتخاب کند.>