آیا توهین، ناسزاگویی یا تهدیدی که از طریق تماس، پیام یا حضوری انجام شده قابل پیگیری است؟ بله؛ شکایت بابت فحاشی و تهدید از طریق ثبت شکواییه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ارجاع موضوع به مرجع کیفری صالح انجام میشود، اما موفقیت آن به محتوای اظهارات، قابلیت انتساب رفتار به متهم و کیفیت مدارک بستگی دارد. فحاشی معمولاً در قالب توهین یا الفاظ رکیک بررسی میشود و تهدید، در صورت وجود وعده آسیب به جان، مال، آبرو یا سایر حقوق، عنوانی جداگانه دارد.
هر لفظ ناخوشایند الزاماً از نظر کیفری یکسان نیست. توهین میتواند شامل نسبت دادن رفتار موهن یا بهکاربردن الفاظ تحقیرآمیز باشد؛ تشخیص آن با توجه به عرف، شرایط گفتوگو و مخاطب انجام میشود. تهدید زمانی مطرح است که شخص، دیگری را به ایراد ضرر یا انجام اقدامی زیانبار بترساند. بنابراین صرف عصبانیت یا بیان یک اختلاف، بدون محتوای قابل انتساب و تهدیدآمیز، لزوماً برای محکومیت کافی نیست.
در شکایت بابت فحاشی و تهدید باید زمان، مکان، شیوه وقوع، عبارات دقیق و مشخصات احتمالی مرتکب بهروشنی نوشته شود. از حذف یا ویرایش پیامها خودداری کنید و اصل اطلاعات را نگه دارید. مدارک مؤثر میتواند شامل موارد زیر باشد:
تصویر صفحه بهتنهایی ممکن است مورد انکار قرار گیرد؛ به همین دلیل، درخواست بررسی فنی و احراز اصالت دادهها اهمیت دارد. ضبط مکالمه یا انتشار عمومی محتوای خصوصی نیز ممکن است برای شخص، مسئولیت جداگانه ایجاد کند؛ پس از روشهای غیرقانونی برای جمعآوری دلیل استفاده نکنید.
ابتدا شکواییه از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود و پس از تعیین مرجع صالح، پرونده برای تحقیقات مقدماتی ارسال خواهد شد. مقام تحقیق ممکن است از شاکی توضیح بخواهد، متهم را احضار کند، از شهود تحقیق کند یا بررسی فنی ادله دیجیتال را دستور دهد. در متن شکایت، صرفاً توصیف دقیق واقعه را بنویسید و از نسبتدادن جرایم دیگر بدون دلیل پرهیز کنید.
مرجع رسیدگی معمولاً با توجه به محل وقوع رفتار یا محل قابل دسترس بودن متهم تعیین میشود و در پروندههای اینترنتی، تشخیص صلاحیت میتواند به جزئیات فنی و محل تحقق نتیجه وابسته باشد. مهلتهای قانونی، از جمله مهلت طرح شکایت در برخی جرایم، ممکن است با نوع اتهام و شرایط پرونده ارتباط داشته باشد؛ بنابراین نباید ثبت شکایت را بدون دلیل به تأخیر انداخت.
فرض کنید فردی در یک پیامرسان، به همکار سابق خود الفاظ رکیک نسبت دهد و سپس بنویسد «به محل کارت میآیم و به تو آسیب میزنم». اگر حساب کاربری و شماره تلفن قابل انتساب باشد و پیامها بدون تغییر حفظ شوند، شاکی میتواند برای شکایت بابت فحاشی و تهدید شکواییهای شامل شرح هر دو رفتار ثبت کند. با این حال، نتیجه قطعی نیست؛ زیرا مرجع قضایی باید اصالت پیامها، هویت ارسالکننده و معنای تهدید را بررسی کند.
شاکی باید از پاسخدادن با الفاظ توهینآمیز، تهدید متقابل یا انتشار محتوای خصوصی خودداری کند. متهم نیز حق دارد نسبت به اصالت فایل، هویت ارسالکننده، تقطیعشدن مکالمه یا برداشت نادرست از عبارتها دفاع کند. صرف ادعا، چه از سوی شاکی و چه از سوی متهم، جای دلیل را نمیگیرد. اگر رفتار در حضور دیگران رخ داده باشد، شهادت باید بر مشاهده یا شنیدن مستقیم استوار باشد، نه نقل قولهای زنجیرهای.
شکایت بابت فحاشی و تهدید زمانی دقیقتر و مؤثرتر پیش میرود که عبارات، زمان وقوع و ادله دیجیتال بدون تغییر ثبت شوند. توهین و تهدید را جداگانه توضیح دهید، مدارک را حفظ کنید و برای تشخیص عنوان اتهام، صلاحیت مرجع و مهلتهای احتمالی، از مشاوره حقوقی متناسب با جزئیات پرونده استفاده کنید.