آیا پس از خرید خودرو متوجه عیب پنهان، فریب یا انجامنشدن شرط قراردادی شدهاید؟ در این وضعیت، شکایت بابت فسخ معامله خودرو زمانی قابل طرح است که برای فسخ، مبنای قانونی یا قراردادی وجود داشته باشد و بتوانید آن را با مدارک معتبر اثبات کنید؛ صرف پشیمانی از خرید یا کاهش قیمت خودرو بهتنهایی برای فسخ کافی نیست.
فسخ با انحلال معاملهای انجامشده تفاوت دارد و باید بر یکی از خیارات قانونی یا شروط قرارداد تکیه کند. مهمترین موارد عبارتاند از:
اگر در مبایعهنامه برای عیب، تأخیر در انتقال سند یا مغایرت مشخصات، حق فسخ تعیین شده باشد، متن همان شرط اهمیت زیادی دارد. همچنین باید بررسی شود که خریدار پس از اطلاع از علت فسخ، معامله را تأیید نکرده یا اقداماتی انجام نداده باشد که با فسخ فوری یا اعمال حق فسخ ناسازگار تلقی شود.
مدارک پرونده باید هم اصل معامله و هم علت فسخ را نشان دهند. مبایعهنامه، رسیدهای پرداخت، پیامها و آگهی فروش، گزارش کارشناسی رسمی یا کارشناسی معتبر، سوابق تعمیرگاه، مدارک تعویض قطعات، گزارش تصادف و شهادت مطلعان میتوانند مؤثر باشند. در موضوعاتی مانند افت قیمت، عیب فنی یا دستکاری کیلومتر، درخواست کارشناسی از مرجع قضایی اهمیت ویژه دارد.
پیش از طرح دعوا، ارسال اظهارنامهای روشن به فروشنده معمولاً اقدام مفیدی است. در اظهارنامه باید علت فسخ، مشخصات خودرو، تاریخ معامله و درخواست استرداد مبلغ و تحویل خودرو بیان شود. اظهارنامه بهتنهایی فسخ را ثابت نمیکند، اما زمان اطلاع و موضع رسمی شما را مشخص میسازد.
در صورت اختلاف، خواهان میتواند از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست مناسب را با خواستههایی مانند تأیید فسخ معامله، استرداد ثمن و حسب مورد مطالبه خسارت ثبت کند. مرجع صالح با توجه به نوع خواسته، مبلغ آن، محل اقامت طرفین و سایر مقررات صلاحیتی تعیین میشود؛ بنابراین قبل از ثبت، بررسی صلاحیت دادگاه ضروری است.
در متن دادخواست باید تاریخ و موضوع معامله، علت فسخ، زمان اطلاع از عیب یا تخلف، اقدامات انجامشده و دلایل اثباتی بهطور منظم نوشته شود. اگر خودرو هنوز در اختیار خریدار است، معمولاً باید آمادگی خود برای استرداد آن را اعلام کند. پس از احراز فسخ، اصل بر بازگرداندن عوضین است؛ اما خسارت، هزینهها و کاهش ارزش خودرو به شرایط پرونده و اثبات تقصیر یا مبنای قانونی آن وابسته است.
فرض کنید خریدار خودرویی را با اعلام «بدون تصادف» خریداری کند و چند روز بعد، کارشناسی وجود آسیب شدید به شاسی را تأیید نماید. در این حالت، شکایت بابت فسخ معامله خودرو میتواند با استناد به تدلیس یا عیب پنهان مطرح شود. اگر فروشنده از آسیب اطلاع داشته و آن را پنهان کرده باشد، احتمال پذیرش فسخ و مطالبه ثمن افزایش مییابد؛ اما نتیجه نهایی به متن قرارداد، گزارش کارشناسی و سایر شواهد بستگی دارد.
برای شکایت بابت فسخ معامله خودرو ابتدا باید مبنای دقیق فسخ، زمان اطلاع و آثار اقدامات خود را بررسی کنید. جمعآوری مدارک، کارشناسی فنی، ارسال اظهارنامه و تنظیم خواستههای درست، از اشتباهات رایج جلوگیری میکند. چون تفاوت میان فسخ، ابطال و مطالبه خسارت در نتیجه پرونده اثر مستقیم دارد، بررسی قرارداد و مستندات توسط وکیل یا مشاور حقوقی پیش از ثبت دادخواست توصیه میشود.