آیا زن میتواند همزمان مهریه خود را مطالبه و اموال شوهر را نیز تقسیم کند؟ شکایت بابت مهریه تقسیم اموال بهطور معمول به معنای طرح دو موضوع حقوقی جداگانه است؛ زیرا مطالبه مهریه حق مالی زن است، اما تقسیم اموال نیازمند وجود مبنای قانونی، قراردادی یا اثبات مالکیت مشترک خواهد بود. صرف ازدواج، همه داراییهای شوهر را مشترک نمیکند و نتیجه پرونده به اسناد، زمان خرید اموال، نحوه پرداخت پول و شروط ضمن عقد بستگی دارد.
با وقوع عقد، زن مالک مهریه میشود؛ اما این مالکیت بهخودیخود موجب انتقال خانه، خودرو، حساب بانکی یا سایر داراییهای شوهر به زن نیست. زن میتواند مهریه را از اموال قابل توقیف شوهر وصول کند، مشروط بر اینکه مال متعلق به شوهر باشد و جزو اموال ضروری زندگی یا مستثنیات دین محسوب نشود. بنابراین، شکایت بابت مهریه تقسیم اموال عنوانی واحد برای یک دعوای ساده نیست و ممکن است به مطالبه مهریه، توقیف مال، اثبات مالکیت یا اجرای شرط ضمن عقد نیاز داشته باشد.
در بسیاری از عقدنامهها شرطی درباره انتقال تا نصف دارایی موجود شوهر در زمان طلاق درج شده است. اجرای این شرط معمولاً به امضای آن، وقوع طلاق به درخواست شوهر، عدم تخلف مؤثر زن از وظایف زناشویی و وجود دارایی بهدستآمده در دوران زندگی مشترک وابسته است. این شرط به معنای تقسیم همه اموال یا تعلق قطعی نصف دارایی به زن نیست و دادگاه با بررسی شرایط، میزان و اموال مشمول را تعیین میکند. همچنین اگر مالی پیش از ازدواج بهدست آمده باشد یا از راه ارث به شوهر رسیده باشد، ممکن است در محاسبه شرط تنصیف قرار نگیرد.
مدارک باید متناسب با خواسته انتخاب شوند. برای مطالبه مهریه، سند ازدواج، کارت ملی و اطلاعات هویتی معمولاً پایه کار است. برای ادعای مالکیت یا مشارکت در خرید مال، اسناد پرداخت و مدارک زیر اهمیت دارند:
در شکایت بابت مهریه تقسیم اموال باید خواسته دقیق نوشته شود؛ برای نمونه، «مطالبه مهریه»، «توقیف مال»، «اثبات مالکیت مشاعی» یا «درخواست اجرای شرط تنصیف» هرکدام مبنا و رسیدگی متفاوتی دارند.
فرض کنید مریم پس از جدایی متوجه میشود آپارتمان دوران ازدواج فقط به نام همسرش ثبت شده، اما بخشی از ثمن آن از حساب مریم و با وام مشترک پرداخت شده است. مریم در شکایت بابت مهریه تقسیم اموال نمیتواند صرفاً با استناد به زندگی مشترک، مالکیت نصف آپارتمان را قطعی بداند؛ او باید پرداختها و توافق طرفین را اثبات کند. دادگاه پس از بررسی اسناد، ممکن است مالکیت مشاعی، طلب مالی یا هیچیک را احراز نکند. مهریه او نیز جداگانه قابل مطالبه و پیگیری است.
ابتدا باید با توجه به نوع خواسته، از مسیر اجرای سند ازدواج یا دادگاه صالح اقدام و همزمان امکان شناسایی و توقیف اموال را بررسی کرد. در دعوای تقسیم یا مالکیت، محل وقوع ملک و نوع مال میتواند در تعیین مرجع رسیدگی مؤثر باشد. شوهر نیز میتواند با ارائه مدارک پرداخت شخصی، اثبات ارثی یا پیش از ازدواج بودن مال، یا نشان دادن مشمولیت آن در مستثنیات دین دفاع کند.
شکایت بابت مهریه تقسیم اموال زمانی نتیجه بهتری دارد که خواستهها از یکدیگر تفکیک، مدارک مالی جمعآوری و وضعیت شرط تنصیف دقیق بررسی شود. مهریه، مالکیت مستقل زن است؛ اما تقسیم دارایی به دلیل و مبنای جداگانه نیاز دارد و بدون بررسی اسناد نمیتوان نتیجه قطعی پرونده را پیشبینی کرد.