آیا خودروی خریداریشده با ایراد جدی، خرابی مکرر یا نقص ایمنی روبهرو شده است؟ برای شکایت بابت نقص فنی خودرو باید ابتدا عیب را مستند کنید، سپس از مسیر گارانتی و مراجع حل اختلاف یا قضایی اقدام نمایید؛ نتیجه پرونده به نوع نقص، زمان بروز آن، مفاد قرارداد و کیفیت مدارک بستگی دارد. اگر نقص، ایمنی سرنشینان را تهدید میکند، استفاده از خودرو را متوقف و موضوع را فوراً به نمایندگی مجاز اعلام کنید.
هر ایراد جزئی الزاماً موجب فسخ معامله یا مطالبه خسارت نمیشود. نقص باید مؤثر، واقعی و قابل اثبات باشد؛ برای نمونه، خرابی سیستم ترمز، نقص موتور، ایراد گیربکس یا اشکال برقی تکرارشونده میتواند اهمیت بیشتری از صدای جزئی یا ایراد ظاهری داشته باشد. خودروهای نو معمولاً تحت پوشش ضمانت قرار دارند و شرکت عرضهکننده باید مطابق شرایط ضمانت، عیب را بررسی و در حدود تعهدات خود رفع کند.
در خودروی کارکرده نیز فروشنده ممکن است نسبت به عیب پنهان، اظهارات خلاف واقع یا تدلیس مسئول باشد. بااینحال، اگر خریدار هنگام معامله از عیب اطلاع داشته یا عیب در قرارداد بهروشنی پذیرفته شده باشد، ادعا محدودتر خواهد شد. شکایت بابت نقص فنی خودرو با درخواست تعمیر رایگان، تعویض خودرو، کاهش قیمت، فسخ یا مطالبه خسارت تفاوت دارد و خواسته باید متناسب با وضعیت پرونده انتخاب شود.
صرف ادعای مالک کافی نیست؛ باید رابطه میان نقص و مسئولیت طرف مقابل روشن شود. تعمیر خودرو در تعمیرگاه غیرمجاز، تغییر قطعات یا ادامه استفاده برخلاف دستورالعمل سازنده ممکن است تشخیص علت خرابی را دشوار کند. پیش از تعمیر اساسی، از وضعیت خودرو مستندسازی و در صورت امکان، تأمین دلیل از طریق مرجع صالح را بررسی کنید.
ابتدا شکایت کتبی خود را با ذکر مشخصات خودرو، تاریخ خرید، شرح دقیق عیب و خواسته مشخص به نمایندگی یا شرکت عرضهکننده ارائه کنید و رسید بگیرید. اگر پاسخ مناسب ارائه نشد، میتوان موضوع را از مسیرهای نظارتی حمایت از مصرفکنندگان و سامانههای مربوط پیگیری کرد. برای مطالبه وجه، خسارت، فسخ یا الزام به انجام تعهد، ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ارجاع به مرجع صالح مطرح میشود.
در روند قضایی، کارشناسی فنی معمولاً نقش مهمی دارد. کارشناس درباره وجود عیب، منشأ آن، زمان احتمالی ایجاد، امکان تعمیر و هزینه خسارت اظهارنظر میکند؛ اما تصمیم نهایی با مرجع رسیدگیکننده است. عنوان شکایت بابت نقص فنی خودرو بهتنهایی نتیجه یا مرجع رسیدگی را تعیین نمیکند و خواسته باید دقیق نوشته شود.
علی سه ماه پس از تحویل خودرو، با خرابی مکرر گیربکس مواجه شد. او هر بار خودرو را به نمایندگی برد، اما ایراد پس از مدت کوتاهی برگشت. علی برای شکایت بابت نقص فنی خودرو، گزارشهای پذیرش، فیلم صدای گیربکس، فاکتورها و مکاتبات خود را نگه داشت و پیش از تعمیر نهایی، درخواست بررسی کارشناسی کرد. اگر کارشناس نقص اساسی و ارتباط آن با تولید یا تعهدات ضمانت را تأیید کند، علی میتواند متناسب با قرارداد و شدت عیب، تعمیر، تعویض، کاهش قیمت یا مطالبه خسارت را درخواست کند؛ ولی پذیرش این خواسته قطعی نیست.
موفقیت در شکایت بابت نقص فنی خودرو بیش از هر چیز به مستندسازی، مراجعه به مسیر ضمانت، انتخاب خواسته درست و اثبات فنی عیب وابسته است. از امضای برگههای مبهم، پذیرش تعمیر بدون درج شرح ایراد و فروش خودرو پیش از تعیین تکلیف کارشناسی خودداری کنید. در نقصهای ایمنی یا خسارتهای سنگین، مشاوره با وکیل یا کارشناس متخصص میتواند از طرح ادعای نادرست و صرف هزینه اضافی جلوگیری کند.