آیا میتوان هزینهای را که برای ارسال اظهارنامه پرداخت کردهاید از طرف مقابل گرفت؟ پاسخ این است که شکایت بابت هزینه ارسال اظهارنامه همیشه بهتنهایی نتیجه نمیدهد و امکان مطالبه آن به قرارداد، موضوع اظهارنامه، رابطه مستقیم هزینه با تخلف طرف مقابل و مدارک پرداخت بستگی دارد. ارسال اظهارنامه معمولاً هزینهای اداری و مقدماتی است که ابتدا فرستنده میپردازد؛ اما در برخی پروندهها میتوان آن را بهعنوان خسارت یا هزینه ضروریِ ناشی از رفتار خوانده مطالبه کرد.
هزینه ثبت و ارسال اظهارنامه اصولاً بر عهده اظهارکننده است؛ زیرا او برای اعلام رسمی مطالبه یا اخطار خود از این خدمت استفاده میکند. مبلغ نهایی، نرخ ثابتی برای همه شرایط ندارد و ممکن است با توجه به سال، نوع خدمت، تعداد صفحات، شیوه ارسال، خدمات دفتر و تغییر تعرفههای رسمی متفاوت باشد. بنابراین برای رقم دقیق باید هنگام ثبت، مبلغ نمایشدادهشده در دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا سامانه مربوط را ملاک قرار داد.
پرداخت این هزینه بهخودیخود ثابت نمیکند که مخاطب اظهارنامه محکوم به پرداخت آن خواهد شد. دادگاه معمولاً بررسی میکند آیا ارسال اظهارنامه برای جلوگیری از ورود ضرر، مطالبه حق یا فراهمکردن مقدمات طرح دعوا ضرورت داشته و آیا رفتار طرف مقابل سبب مستقیم تحمیل هزینه بوده است یا خیر.
برای شکایت بابت هزینه ارسال اظهارنامه بهتر است موضوع در قالب دعوای حقوقی مناسب، مانند مطالبه خسارت یا مطالبه وجه، مطرح شود؛ زیرا ارسال اظهارنامه بهتنهایی معمولاً عنوان مستقل کیفری ندارد. امکان موفقیت بیشتر است اگر:
در مقابل، اگر اظهارنامه حاوی ادعای بیارتباط، تهدیدآمیز یا فاقد مبنای قراردادی باشد، صرف پرداخت هزینه دلیل کافی برای دریافت آن از مخاطب نیست. همچنین باید میان هزینه ارسال اظهارنامه و هزینه دادرسی تفاوت گذاشت؛ هزینه دادرسی در جریان رسیدگی قضایی جایگاه مشخص خود را دارد، اما هزینه اظهارنامه ممکن است فقط در صورت اثبات ورود خسارت و رابطه سببیت قابل مطالبه باشد.
مدارک زیر میتواند برای شکایت بابت هزینه ارسال اظهارنامه مفید باشد:
خواهان باید افزون بر پرداخت مبلغ، ضرورت و ارتباط آن با تخلف خوانده را نیز توضیح دهد. در صورت وجود شرط قراردادی، متن دقیق شرط اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است تنها هزینههای مشخصی را پوشش دهد و شامل همه مخارج جانبی نشود.
فرض کنید مستأجر پس از پایان قرارداد، ملک را تخلیه کرده اما مبلغی از بدهی قطعی خود را نمیپردازد. موجر پس از ارسال اظهارنامه و پرداخت هزینه، دادخواست مطالبه اصل بدهی را مطرح میکند. در این وضعیت، شکایت بابت هزینه ارسال اظهارنامه ممکن است همراه با مطالبه اصل دین مطرح شود؛ بااینحال، پذیرش آن قطعی نیست و دادگاه با توجه به قرارداد، ضرورت اظهارنامه و دلایل موجود تصمیم میگیرد.
ابتدا رسید و متن اظهارنامه را نگه دارید، سپس مبنای قراردادی یا قانونی مطالبه را مشخص کنید و خواسته را دقیق بنویسید. اگر مبلغ اصلی بدهی وجود دارد، تمرکز دعوا فقط بر هزینه اظهارنامه ممکن است از نظر اقتصادی منطقی نباشد. همچنین تهدید به شکایت کیفری برای یک اختلاف صرفاً مالی، درج مبلغ غیرواقعی و ارسال اظهارنامه بدون دلیل، میتواند به اعتبار ادعا آسیب بزند.
هزینه ارسال اظهارنامه معمولاً ابتدا توسط فرستنده پرداخت میشود و بازپسگیری آن خودکار نیست. برای موفقیت، باید پرداخت هزینه، ضرورت ارسال، تخلف طرف مقابل و رابطه مستقیم میان تخلف و هزینه اثبات شود. بررسی قرارداد و تنظیم خواسته متناسب با مدارک، مهمترین گام پیش از اقدام قضایی است.