آیا یکی از مالکان از پرداخت سهم خود برای تعمیرات ساختمان خودداری میکند؟ بله؛ شکایت بابت هزینه تعمیرات مشاعات زمانی قابل طرح است که تعمیر، ضروری و مربوط به بخشهای مشترک باشد و مطالبه سهم مالک بر اساس سهم قانونی یا تصمیم معتبر مجمع انجام شده باشد. مشاعات شامل قسمتهایی مانند پشتبام، راهپله، آسانسور، نما، تأسیسات اصلی، پارکینگ مشترک و لولههای عمومی ساختمان است؛ اما هزینه تعمیر قسمت اختصاصی اصولاً بر عهده مالک همان واحد قرار میگیرد.
ملاک اصلی، ارتباط تعمیر با قسمت مشترک و ضرورت یا فایده آن برای کل ساختمان است. مدیر یا هیئتمدیره باید هزینه را با رعایت مقررات قانون تملک آپارتمانها، تصمیم مجمع عمومی و سهم هر واحد مطالبه کند. هزینههای ضروری مانند رفع خرابی آسانسور، تعمیر لوله اصلی یا جلوگیری از نفوذ آب به ساختمان، حتی در صورت مخالفت یک مالک، معمولاً قابل پیگیری هستند؛ البته تشخیص نهایی به مدارک، وضعیت ملک و نحوه تصمیمگیری بستگی دارد.
هزینههای مشترک ممکن است بر اساس قدرالسهم هر واحد از عرصه، میزان استفاده، تعداد واحدها یا تصمیم معتبر مجمع تقسیم شود. برای نمونه، هزینه آسانسور معمولاً با توجه به مقررات داخلی و میزان استفاده قابل محاسبه است، اما هزینههای مربوط به زیربنا یا قسمتهای اساسی ممکن است بر مبنای سهم مالکانه تعیین شود. قرارداد اجاره نیز میتواند میان موجر و مستأجر مسئول پرداخت را مشخص کند، ولی چنین توافقی همیشه در برابر اشخاص ثالث و مدیریت ساختمان تعیینکننده نیست؛ بنابراین مالک باید برای جلوگیری از بدهی ساختمان، مسئولیت خود را بررسی کند.
در شکایت بابت هزینه تعمیرات مشاعات، خواهان باید اصل بدهی و مبنای محاسبه آن را ثابت کند. مدارک کاربردی عبارتاند از:
صرف ارائه یک فاکتور کلی ممکن است کافی نباشد؛ مبلغ، موضوع تعمیر، سهم واحد و پرداخت واقعی باید تا حد امکان روشن باشد.
ابتدا مدیر ساختمان باید بدهی را بهصورت دقیق و قابل فهم به مالک اعلام کند. ارسال اظهارنامه، تعیین مبلغ و ارائه فرصت متعارف برای پرداخت، از نظر اثبات مطالبه اهمیت دارد. اگر بدهکار همچنان امتناع کند، بسته به وضعیت مدارک و مبلغ، میتوان از مسیر مطالبه وجه در مرجع صالح یا سازوکارهای قانونی مخصوص هزینههای مشترک ساختمان استفاده کرد. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود و ممکن است دادگاه، شورای حل اختلاف یا مرجع تعیینشده در مقررات جاری، با توجه به صلاحیت و مبلغ دعوا، رسیدگی کند.
فرض کنید در ساختمانی ششواحدی، نفوذ آب از پشتبام موجب آسیب به سقف طبقه آخر شده و مجمع عمومی تعمیر فوری را تصویب کرده است. پنج مالک سهم خود را پرداختهاند، اما مالک واحد ششم از پرداخت خودداری میکند. مدیر میتواند با ارائه صورتجلسه، قرارداد تعمیر، فاکتور و جدول محاسبه سهم، شکایت بابت هزینه تعمیرات مشاعات را مطرح کند. اگر مالک ثابت کند تعمیر مربوط به قسمت اختصاصی بوده یا تصمیم مجمع با تشریفات لازم اتخاذ نشده است، ممکن است دفاع او مؤثر باشد.
مالک میتواند به اختصاصی بودن محل تعمیر، غیرضروری یا تجملی بودن هزینه، پرداخت قبلی، اشتباه در محاسبه سهم، نبود تصمیم معتبر یا انجام نشدن واقعی کار استناد کند. مدیر نیز نباید هزینههای شخصی یک واحد را بدون دلیل به همه مالکان تحمیل کند. در نهایت، نتیجه دعوا به اسناد، کارشناسی احتمالی و رعایت مقررات ساختمان وابسته است.
برای موفقیت در شکایت بابت هزینه تعمیرات مشاعات، ابتدا ماهیت مشترک تعمیر، ضرورت آن، تصمیم ساختمان و سهم دقیق مالک را مستند کنید. مطالبه کتبی و مدارک مالی منظم، از طرح ادعای مبهم جلوگیری میکند و پیش از اقدام قضایی، بررسی سند مالکیت، صورتجلسهها و توافقهای ساختمان ضروری است.