آیا پس از تحویل آپارتمان یا ملک متوجه شدهاید مساحت واقعی کمتر از مقدار درجشده در قرارداد است؟ شکایت بابت کسری متراژ ملک میتواند، با توجه به مفاد قرارداد و میزان اختلاف، به مطالبه خسارت، دریافت مابهالتفاوت، فسخ معامله یا اصلاح تعهدات قراردادی منتهی شود. نخست باید مساحت واقعی با نظر کارشناس رسمی دادگستری مشخص و سپس اثر حقوقی اختلاف بر اساس نوع قرارداد بررسی شود.
صرف کمتر بودن مساحت، بدون بررسی قرارداد، بهتنهایی نتیجه مشخصی ندارد. اگر در مبایعهنامه مساحت معین شده باشد و ملک تحویلی کمتر از مقدار توافقشده باشد، خریدار ممکن است بر مبنای شروط قرارداد یا مقررات بیع، حق فسخ یا مطالبه کاهش ثمن داشته باشد. در برخی قراردادها برای هر متر کسری، مبلغ مشخصی بهعنوان خسارت یا مابهالتفاوت تعیین میشود؛ در این حالت، متن قرارداد اهمیت اساسی دارد.
اگر معامله بر اساس مساحت انجام شده باشد، باید مشخص شود قیمت کل بر مبنای مترمربع تعیین شده یا بهصورت مقطوع بوده است. همچنین در پیشفروش ساختمان، مقررات خاص پیشفروش و مفاد سند رسمی یا قرارداد پیشفروش میتواند نحوه محاسبه مابهالتفاوت و آثار اختلاف را تعیین کند. بنابراین نمیتوان برای همه پروندهها یک نتیجه واحد اعلام کرد.
اندازهگیری باید بر اساس ضوابط فنی و مشخص شود که منظور از متراژ، مساحت عرصه، اعیان، زیربنا، مفید یا مشاعات بوده است. تفاوت میان متراژ مفید و زیربنای مندرج در سند، از اشتباهات رایج است و ممکن است اساس ادعا را تغییر دهد.
در گام نخست، ارسال اظهارنامه برای اعلام کسری و مطالبه حق، اقدامی مفید است؛ اما جایگزین دادخواست نیست. خواسته میتواند حسب مورد شامل تأیید یا اعمال فسخ، مطالبه مابهالتفاوت، مطالبه خسارت، الزام به اصلاح سند یا ترکیبی از این موارد باشد. مرجع صالح معمولاً دادگاه محل وقوع ملک است، ولی نوع خواسته و ارزش مالی آن نیز در تشخیص مرجع رسیدگی مؤثر خواهد بود.
در دادخواست باید مساحت قراردادی، مساحت واقعی، روش محاسبه مبلغ و مستند قراردادی بهروشنی نوشته شود. ارجاع موضوع به کارشناس رسمی معمولاً برای تعیین مساحت و ارزش اختلاف ضروری است. هزینه دادرسی و کارشناسی نیز به نوع دعوا و ارزش خواسته وابسته است و بدون اطلاعات پرونده نمیتوان رقم دقیقی برای آن اعلام کرد.
فرض کنید در قرارداد، آپارتمانی ۱۲۰ مترمربع با قیمت هر متر مشخص فروخته شده، اما کارشناس رسمی پس از تحویل، مساحت واقعی را ۱۱۴ متر اعلام کند. در چنین وضعی، خریدار میتواند برای شکایت بابت کسری متراژ ملک به قرارداد، گزارش کارشناسی و اسناد پرداخت استناد کند. اگر قرارداد برای کسری، فرمول مشخصی داشته باشد، همان مبنا بررسی میشود؛ در غیر این صورت، دادگاه با توجه به نوع معامله، شرطهای قراردادی و نظر کارشناس درباره آثار مالی اختلاف تصمیم میگیرد. فسخ قطعی یا پذیرش مابهالتفاوت، به مدارک و شرایط معامله بستگی دارد.
امضای صورتجلسه تحویل بدون درج اعتراض، اندازهگیری توسط افراد فاقد صلاحیت، محاسبه کسری بر اساس متراژ آگهی و بیتوجهی به شرط اسقاط خیارات، از اشتباهات مهم است. همچنین نباید «کسری مساحت» را با عیب ساختمانی یا عدم انطباق مشاعات یکی دانست؛ هرکدام ممکن است خواسته و دلیل متفاوتی داشته باشد.
برای پیگیری شکایت بابت کسری متراژ ملک ابتدا قرارداد و اسناد فنی را بررسی، سپس مساحت را بهصورت قابل استناد احراز کنید. انتخاب درست خواسته، تعیین مسئولیت فروشنده یا سازنده و میزان مطالبه، وابسته به متن قرارداد و نتیجه کارشناسی است.