اگر پایان قرارداد رسیده اما موجر از تحویل گرفتن خانه خودداری میکند، چه باید کرد؟ صاحبخانه ملک را تحویل نمیگیرد، اما مستأجر باید آمادگی تخلیه و تحویل را بهصورت قابل اثبات اعلام کند و کلید را از مسیر رسمی یا با رسید معتبر ارائه دهد؛ زیرا ترک کردن ملک بدون مدرک ممکن است موجب اختلاف درباره اجارهبها، خسارت یا زمان تخلیه شود.
پایان مدت اجاره، اصل تعهد مستأجر به تخلیه را ایجاد میکند، اما خودداری موجر از دریافت ملک نباید مستأجر را در وضعیت بلاتکلیف قرار دهد. اگر مستأجر ملک را تخلیه کرده، آن را در وضعیت متعارف نگه داشته و آمادگی تحویل را اعلام کرده باشد، باید این موضوع را مستند کند. صرف ادعای شفاهی معمولاً برای اثبات زمان تخلیه کافی نیست و ممکن است موجر مدعی ادامه تصرف یا ورود خسارت شود.
در چنین شرایطی، مستأجر میتواند از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی اظهارنامهای برای موجر ارسال کند و تاریخ آمادگی خود برای تحویل، نشانی ملک و نحوه هماهنگی را بنویسد. اگر صاحبخانه ملک را تحویل نمیگیرد، در اظهارنامه باید صریحاً درخواست حضور برای تنظیم صورتجلسه و دریافت کلید مطرح شود. نگهداری کلید نزد مستأجر، بدون اعلام رسمی و دلیل موجه، ممکن است نشانه ادامه تصرف تلقی شود؛ بنابراین بهتر است زمان و مکان تحویل دقیق مشخص شود.
مدارک باید نشان دهند که مستأجر در موعد مقرر، ملک را تخلیه کرده و امکان تحویل واقعی وجود داشته است. موارد مهم عبارتاند از:
مستأجر نباید کلید را بدون رسید به نگهبان، همسایه یا شخصی غیرمجاز تحویل دهد. همچنین عکسبرداری بهتنهایی همیشه ثابت نمیکند که ملک در همان تاریخ تحویل شده است؛ ارتباط آن با اعلام رسمی و شهادت افراد، ارزش اثباتی بیشتری ایجاد میکند.
ابتدا ملک را کاملاً تخلیه و وضعیت آن را مستندسازی کنید. سپس اظهارنامه بفرستید و برای تحویل کلید، مهلت و زمان متعارف پیشنهاد دهید. اگر موجر حاضر نشد، از مرجع قضایی صالح درباره نحوه رسمی سپردن کلید و ثبت آمادگی تحویل راهنمایی بگیرید. بسته به وضعیت قرارداد و خواسته مستأجر، ممکن است طرح دعوای مرتبط با تحویل ودیعه، اثبات تخلیه یا مطالبه خسارت نیز مطرح شود. مطالبه ودیعه معمولاً با اعلام آمادگی برای تحویل همزمان است و مستأجر نباید بدون تعیین تکلیف بدهیهای قطعی یا خسارتهای مستند، خودسرانه مبلغی را کسر کند.
فرض کنید قرارداد در پایان خرداد تمام شده و مستأجر در همان روز وسایل را خارج کرده است. موجر برای دریافت کلید مراجعه نمیکند و تلفنی نیز پاسخ نمیدهد. مستأجر از وضعیت خالی ملک و کنتورها عکس میگیرد، اظهارنامه ارسال میکند و روز پیشنهادی تحویل را اعلام مینماید. اگر صاحبخانه ملک را تحویل نمیگیرد، مستأجر میتواند با حفظ مدارک و مراجعه به مرجع صالح، روند سپردن کلید را پیگیری کند. در این حالت، نتیجه نهایی درباره اجارهبهای پس از پایان قرارداد یا خسارت، به متن قرارداد، کیفیت مدارک و احراز نظر مرجع رسیدگیکننده وابسته است.
وقتی صاحبخانه ملک را تحویل نمیگیرد، بهترین اقدام، تخلیه واقعی، ارسال اظهارنامه، ثبت وضعیت ملک و پیگیری رسمی تحویل کلید است. از ترک بیمدرک خانه، تحویل کلید به افراد نامرتبط و قطع خودسرانه ارتباط پرهیز کنید. مستندسازی دقیق، هم زمان پایان تصرف را روشن میکند و هم در اختلاف درباره ودیعه، اجارهبها و خسارت، از ادعای شما پشتیبانی خواهد کرد.